Кіріспе
Сан-Луис-Рей өзені - Калифорния штатының солтүстігіндегі өзен. Өзеннің бастауы Паломар тау жотасы мен Кливленд ұлттық орманында, Паломар тауы мен Санта-Роза тауларына жақын орналасқан. Өзеннің Тынық мұхитіндегі сағасы Оушенсайдтың солтүстігінде орналасқан. Сан-Луис-Рей өзенінің велосипед жолы оның соңғы 9 милі (14 км) бойымен жүреді. Өзеннің ұзындығы 69 миль (111 км) және су ағызу 562 шаршы мильді құрайды. Жылдың басым бөлігінде өзенде аз су болады, бірақ қысқы дауыл кезінде өте үлкен ағыстар болуы мүмкін.
The San Luis Rey River is a river in northern San Diego County, California. The river's headwaters are in the Palomar Mountain Range and Cleveland National Forest, near Palomar Mountain and the Santa Rosa Mountains. The river mouth, on the Pacific Ocean, is in northern Oceanside. The San Luis Rey River bike path runs along it for its last 9 mile (14 km). The river is over 69 mile (111 km) long and drains 562 square miles (1,456 km2). There is little water in the river during most of the year, but it can have very large flows during winter storms.
Курс
Сан-Луис-Рей өзені екі негізгі тармақта пайда болады. Негізгі тұқым Кливленд ұлттық орманында Роки таудың шығысынан басталады және әдетте оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай ағады. Батыс бұлақтың бастауы Паломар тауының солтүстігінде орналасқан Фрай және Айрон Спрингс өзендері сияқты екі кішкентай өзен түрінде көтеріледі. Бұл екі өзеннің бірігуі арқылы Батыс бұлақ пайда болады, ол оңтүстік-шығысқа қарай Менденхолл аңғары арқылы ағады. Батыс бұлақ негізгі сабаққа Гэншоу көлімен қосылады, бұл Сан-Луис-Рей өзенінің негізгі сабағы арқылы дамбадан құрылған су қоймасы. Хеншоу бөгетінің түбінен өзен батысқа қарай Паломарс тауының етегінде ағып, содан кейін Калифорнияның 76-шы мемлекеттік жолынан өтеді. Содан кейін оңтүстік-батысқа қарай бұрылады. Ол кең және кең Паума аңғарында каньоннан шығады, онда ол екі жағынан да ауыл шаруашылығы өсіретін алқаптармен қоршалған жуу болады. Оң жақтан Потреро және Паума сағалары, содан кейін Фрей сағасы мен Агуа Тибия сағасы солтүстік-батысқа қарай ағады. Өзен батысқа қарай бұрылып, Паладан өтіп, жеке меншік, мемлекеттік және жергілікті америкалық жерлердің арасынан ағады. Содан кейін ол 15-ші мемлекетаралық автокөлік жолы арқылы өтеді және Бонсалл маңындағы таулардың етегінен шығады. Бонсаллдан өткеннен кейін өзен жалпы оңтүстік-батысқа қарай, Оушенсайд қаласы арқылы ағады. Әдетте осы уақытқа дейін құрғап қалса да, өзен аузына жақындаған сайын суды қамти бастайды, бұл судың ағып кетуінен және өзен аузында лагунаны құрайтын тасқынның әсерінен болады. Сан-Луис-Рей Оушессайдтың солтүстігінде, Санта-Маргарита өзенінен 3 км оңтүстікке және Сан-Диегодан 48 км солтүстікке қарай Тынық мұхитына құяды.
Су ресурстары
Ханшоу көлін құрайтын бөгет өзеннің өзінде тікелей орналасқан жалғыз бөгет. Алайда өзеннің су айдынындағы қосалқы өзендер көп мөлшерде бөгеттерге тоқылған. Сан-Луис-Рей өзенінің табиғи жағалаулары бар, соңғы 7 миль (11 км) мұнда ол Оушенсайдты су басудан қорғайтын шұңқырлар бар 400 фут (122 м) топырақ арнасы арқылы ағады. Қалаландыру, тау-кен өндірісі және ауыл шаруашылығы судың сапасының нашарлауына себеп болды. Хеншоу көлі су басына жақын орналасқандықтан, ол ауыз су көзі болып табылады. Алайда өзеннің төменгі ағысындағы су тек жер асты суларын толтыру үшін пайдаланылады. 2009 жылы өзеннің сағасына жақын жерде өзеннің арғы жағына көпiр салынып, бұрқасын алып кеткен шағын жолды алмастырды.
Тарих
Өзен Луисено халқының отанында немесе Payómkawichum луисено тілінде "Батыс халқы" дегенді білдіреді, көптеген ғасырлар бойы испан отарлаушылары ата-бабаларының жерлерін басып алғанға дейін. Олар Калифорнияның түпкүлдік халқының оңтүстік тайпасы. Алғашқы еуропалық жерді зерттеу Альта-Калифорния, испандық Портола экспедициясы, жағалаудан алыс емес өзенде екі түнге солтүстікке қарай 18-19 шілде 1769 жылы тоқтады. Сан-Диегоның жаңа пуэблосына оралғанда, партия 1770 жылы 22 қаңтарда өзенге жақын жерде тағы да қоныстанды. Францискалық миссионер Хуан Креспи өзінің күнделігінде былай деп жазды: "Біз кең, әдемі аңғарға түстік, ол сондай жасыл, бізге ол егілгендей көрінді. Біз солтүстіктен өтіп, жазықтағы бірнеше көлдің біріне жақындап, қоныстанып алдық. Жазық жердің шетінде екі үлкен ауыл бар". Сан-Луис-Рей-де-Франция миссиясы (Франция королі Сент-Луи миссиясы) 1798 жылы өзеннің шығысында отец Фермин Ласуен құрды, бұл Калифорнияның 21 испан миссиясының 18-і болды. Өзен өз қазіргі атауын миссияның бір бөлігінен алған.
Танымал мәдениетте
2010 жылы Rockstar Games "Red Dead Redemption" атты релизінде Сан-Луис-Рейден шабыт алған өзен бар. "Сан-Луис өзені" Батыс шекаралық штаттар мен Мексика арасындағы шекара болып табылады және ойынның ерекше белгілерінің бірі болып табылады.