Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық химик (1913–2002)
American chemist (1913–2002)
Мартин Дэвид Камен (27 тамыз 1913, Торонто – 31 тамыз 2002, Монтесито, Калифорния) – американдық химик. 1940 жылғы 27 ақпанда Берклидегі Калифорния университетінің радиациялық зертханасында Сэм Рубенмен бірлесіп көміртек-14 изотопының синтезін ашты. 1941 жылы ол фотосинтез барысында бөлінетін барлық оттегінің көмірқышқыл газынан емес, судан түзілетінін анықтады. Камен 1989 жылы Альберт Эйнштейннің ғылым саласындағы әлемдік сыйлығымен, ал 1995 жылы АҚШ Энергетика министрлігінің өмірлік ғылыми жетістіктері үшін Энрико Ферми сыйлығымен марапатталды.
Martin David Kamen (August 27, 1913, Toronto – August 31, 2002, Montecito, California) was an American chemist who, together with Sam Ruben, co discovered the synthesis of the isotope carbon 14 on February 27, 1940, at the University of California Radiation Laboratory, Berkeley. He also confirmed that all of the oxygen released in photosynthesis comes from water, not carbon dioxide, in 1941. Kamen went on to receive the Albert Einstein World Award of Science in 1989, and the U. S. Department of Energy's 1995 Enrico Fermi award for lifetime scientific achievement.
Ерте өмір және білім
Камен 1913 жылғы 27 тамызда Торонтода орыс еврей иммигранттарының ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Чикагода өсті. Классикалық музыкаға қызығушылық танытқан ол бастапқыда Чикаго университетіне музыка мамандығы бойынша қабылданды, бірақ кейіннен мамандығын музыкадан химияға ауыстырды. Музыкалық мансаптан бас тарғанмен, Камен өмірінің соңына дейін виоланы жоғары кәсіби деңгейде ойнауын жалғастырды.
Kamen was born on August 27, 1913, in Toronto, the son of Russian Jewish immigrants. He grew up in Chicago. Interested in classical music, he initially entered the University of Chicago as a music student before changing his major from music to chemistry. Although he gave up music as a career, Kamen continued to play the viola at a high professional level during the rest of his life.
Марапаттар мен құрметтер
1941 жылы Камен Америка физикалық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1958 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. 1962 жылы Камен Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1974 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Камен 1956 және 1972 жылдары молекулалық және жасушалық биология саласында Гуггенхайм стипендиясын алды. 1968 жылы Американдық өсімдік биологтары қоғамынан фотосинтез зерттеулеріндегі үздік еңбегі үшін Чарльз Ф. Кеттеринг сыйлығымен, ал 1982 жылы Американдық биологиялық химиктер қоғамының Мерк сыйлығымен марапатталды. 1989 жылы Альберт Эйнштейн атындағы әлемдік ғылым сыйлығына ие болды. 1996 жылғы 24 сәуірде АҚШ Президенті мен Энергетика министрлігі тарапынан өмірлік ғылыми жетістіктері үшін 1995 жылғы Энрико Ферми сыйлығы табыс етілді. Кейбіреулер оның Нобель сыйлығына лайық болғанын айтады, ол үшін 1955 және 1970 жылдар аралығында 14 рет ұсынылған.
Kamen was elected a Fellow of the American Physical Society in 1941. He became a fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1958. In 1962, Kamen was elected as a member of the National Academy of Sciences. He was elected to the American Philosophical Society in 1974. Kamen became a Guggenheim Fellowship recipient in 1956 and again in 1972, in the field of Molecular and Cellular Biology. Kamen was awarded the Charles F. Kettering Award for Excellence in Photosynthesis Research from the American Society of Plant Biologists in 1968 and the Merck Award of the American Society of Biological Chemists in 1982. He received the 1989 Albert Einstein World Award of Science. On April 24, 1996, he was presented with the 1995 Enrico Fermi Award, given by the U. S. President and the Department of Energy for lifetime scientific achievement. Some believe he should have won a Nobel Prize, for which he was nominated 14 times between 1955 and 1970.
Мұрағаттық жинақтар
Мартин Дэвид Каменнің құжаттары MSS 98. UC San Diego Library Special Collections & Archives, UC San Diego Library. Камен, Мартин, Тік файл, Бернард Беккер медициналық кітапханасы, Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университеті. Мартин Дэвид Каменнің құжаттары: шамамен 1937-1945 жылдар, Банкрофт кітапханасы, UC Беркли.
Martin David Kamen Papers MSS 98. UC San Diego Library Special Collections & Archives, UC San Diego Library. Kamen, Martin, Vertical File, Bernard Becker Medical Library, Washington University in St. Louis. Martin David Kamen papers : ca. 1937 1945, Bancroft Library, UC Berkeley