Кіріспе
Шотландияның таулы жерлеріндегі клан МакИнтайр кланы (McIntyre) (Clann an t Saoir) - Шотландияның таулы жерлеріндегі клан. Макинтайр (Шотландия гаэл тілінен шыққан Mac an t Saoir) атағы "шебердің баласы" дегенді білдіреді. Ол көбінесе 12-ғасырдағы шотланд гаэлдерінің ұлы басшысы Сомерлдің немере інісі Морис Мак Нилден тараған деп айтылады. Маврикий ақылға қонымды стратегия арқылы Сомерлдің Манн және аралдар патшасының қызымен некеге тұруын қамтамасыз етті, осылайша Сомерлдің аумағын ұлғайтты. Белгісіз бір уақытта клан Хебридтер аралынан Шотландияның материгіне сапар шегіп, бас иелері өздерінің үйлерін Лох-Этивтің шығысындағы Глен-Нойда, Ардчатан округінде құрды. Алғашқы жазылған клан басшылары 17 ғасырға дейін пайда болған жоқ. Дәстүрге сәйкес, олар ғасырлар бойы Глен Ноедегі жерді иеленді, бірақ кейінірек жылдарда ақшалай жалға айналдырылған феодалдық иелікке ие болды. Алайда 1806 жылы бас баспагер төлемдерді өтемегендіктен Глен Нойдің жалға алу құқығынан бас тартуға мәжбүр болды. Кейін ол отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп кетеді. МакИнтайрлар Үш патшалық соғысы мен 1745 - 46 ж. Якобиттік көтеріліс кезінде әскери науқандарға қатысты, бірақ олар тәуелсіз орган ретінде жұмыс істемеді. Клан мүшелері Лорн иелеріне тұқым қуалайтын орманшылар және Мензис кланы мен Кланраналдтың Макдональдтар кланының басшыларына тұқым қуалайтын созылар ретінде қызмет етті. Дункан Бан Макинтайр - ең үздік гель тіліндегі ақындардың бірі.
Clan MacIntyre (McIntyre) (Clann an t Saoir ) is a Highland Scottish clan. The name MacIntyre (from Scottish Gaelic Mac an t Saoir), means "son of the carpenter.” It is most commonly said to descend from Maurice Mac Neil a nephew of Somerled, the great 12th century leader of the Scottish Gaels. Through an ingenious strategy, Maurice secured the marriage of Somerled to the daughter of the King of Mann and the Isles, thus greatly increasing Somerled's territories. At an unknown date the clan journeyed from the Hebrides to the Scottish mainland where the chiefs established their home at Glen Noe, in Ardchattan Parish, on the east side of Loch Etive. The earliest recorded clan chiefs do not emerge until the 17th century. According to tradition, they had held the land at Glen Noe for centuries, although subject to a feudal tenure converted to money rent in later years. In 1806, however, the chief was forced to relinquish the tenancy of Glen Noe due to inability to meet the payments. He and his family subsequently emigrated to the United States. MacIntyres participated in military campaigns during the Wars of the Three Kingdoms and the Jacobite rising of 1745–46 but they did not operate as an independent body. Clan members served as hereditary foresters to the Lords of Lorne and as hereditary pipers to the chiefs of Clan Menzies and the MacDonalds of Clanranald. Duncan Ban MacIntyre is regarded as one of the finest Gaelic poets.
Шығу тегі
Макинтайр (МакИнтайр) (Mac an t Saoir) деген атау "шаруардың ұлы" немесе "қолөнершінің ұлы" дегенді білдіреді. Иен Монкрейф кейбіреулер бұл есімді сауда есімі деп санайды, ол Райт немесе МакНейр ("мұрагердің ұлы") деген атауларға тең. Олар Шотландияның әртүрлі бөліктерінде тегінің болуы атын ағаш жұмысшылары болған әртүрлі адамдардың ұрпағын білдіретіндігіне байланысты деп санайды. 1990 жылы Шотландияның геральдикалық билігі, Лорд Лион қарулы патшасы, Гленоның МакИнтайрын МакИнтайр есімі мен қаруларының басшысы деп таныды. Бірнеше еңбектерде "Глен Нойдың қара кітабы" туралы айтылса да, қазір жоғалып кеткен, онда МакИнтайр кланының тарихы жазылған, бірақ кланның шығу тегі туралы ешқандай құжат табылған жоқ. Алайда, оның негізін қалаушысын және оның атын түсіндіруге тырысатын бірнеше есептер бар. Көптеп айтылатын оқиғалар Макинтайрларды 12-ғасырда өмір сүрген Сомерледпен байланыстырады. Бастапқыда-ақ өркениетті тұлға болған Сомерлед, Адам мен аралдардың скандинав патшасы Қызыл Олавтың қызы Рагнхильданың қолын сұрады. Бастапқыда сол арал магнатынан бас тартқаннан кейін, Сомерлдің өзінің бір туысының жасырындығы арқылы қалай табысқа жететіндігі туралы оқиға Слиттің Макдональд тарихында жазылған. Бұл дерекке сәйкес, Сомерлед Скайға шабуыл жасауға Олавпен бірге шығуға келісті. Алайда, кеменің кетер алдындағы түнде, кеме құрастырушы немесе балтагер Морис Мак Нил (кейде МакНилл немесе МакАрилл деп аталатын екінші аты), кейбір есептер бойынша Сомерлдің немере інісі, Олавтың кемесінің қаңқасына жасырын тесіктер құрып, оларды уақытша бекіту үшін сұйық пен сары майды қолданды. Ашық теңізге шыққан кезде, су толқындарынан судың ағып кетуі патшаның кемесін тез суға батыра бастады. Олафтың көмек сұраған шұғыл өтінішіне Сомерлед бұған дейін сұралған некеге келісім бермегенше, жауап бермеді. Содан кейін Морис патшаның кемесіне отырды да, ойықтарды осы мақсат үшін алдын ала дайындаған ағаш тығындармен толтырды. Сол кезден бастап Мауристің ұрпақтары "Макинтайр" деп аталды, яғни "шаруалардың (немесе кеме жасаушылардың) ұлдары". "Бұл неке 1140 жылы болады. Сомерлдің Макдональд ұрпақтарының бір желісі аралдардың патшалары мен иелері ретінде танымал болды және бірнеше ғасырлар бойы Шотландияның солтүстік-батысындағы үлкен бөлігін басқару үшін шотланд монархиясымен күресті. Теңізшілердің тағы бір аттары теңізшілердің бірінің су бетінде қайғыға ұшырағанынан пайда болған. Бұл нұсқада кланның негізін қалаушы, кейде аралдардың иелерінің бірінің ұлы ретінде танылады, суға батып бара жатқан кемедегі үзілісті жабу үшін бас бармағын кесіп алады. Макинтайр кланының алғашқы мекені де болжамға жатады. Жалпы алғанда, бұл клан Шотландия материгінің батысындағы аралдар - Хебридтерде пайда болған деген пікір бар. Алайда кейбір деректерде Скай ата-бабаларының мекені ретінде танылса, басқа бір дәстүрде Ислай жері болған деп есептеледі. Кланның материкке қалай жеткені және Бен Круаханның маңында Лох-Этив жағалауында қалай қоныстанғаны туралы әңгіме тағы да аңыздар мен сиқырлы аңыздарға толы. Олар мал бағу үшін жаңа жайылым іздеп жүргенде, алдымен тау рухының кедергісі болды. Олардың табандылығы мен батылдықтарын сынағаннан кейін, рух оларға жаңа үйлерін сонда салған, онда олардың қорасындағы ақ сиыр ең алдымен тынығып, тынығып қалуға тиіс еді. Бұл жер Глен Ной деп аталды.
The sought after marriage would take place in 1140. One line of Somerled's MacDonald descendants would become known as Kings and Lords of the Isles and over several centuries would contend with the Scottish monarchy for control of a large portion of northwestern Scotland. Another account, involving seafaring, holds that the name arose from the misfortune of a mariner afloat. In this version the clan's founder, sometimes identified as son of one of the Lords of the Isles, cuts off his thumb in order to plug a leak in his sinking vessel. The original home of Clan MacIntyre is likewise the subject of conjecture. There is general agreement that the clan arose in the Hebrides, the islands west of the Scottish mainland. Some accounts, however, identify Skye as the ancestral home, while another tradition holds Islay to have been the locale. The story of how the clan made its way to the mainland and settled along the shore of Loch Etive in the vicinity of Ben Cruachan is again shrouded in myth and magic. It is said that seeking fresh pastures for their cattle they were initially obstructed by a mountain spirit. After testing their perseverance and courage the spirit instructed them to make their new home where the white cow in their herd should first lie down to rest. This site became known as Glen Noe.
Құбызшылар, ақындар және бардтар
Ранноктың МакИнтайрлары Мензи кланы басшыларының тұқым қуалаушы сазгерлері болды және сол кланның кейбір музыкасын жазды. Олар Кланраналдтың Макдональдтарына тұқым қуалайтын аспаптармен қамтамасыз етті, ал Шерифмуир шайқасын еске алатын белгілі бір пиброк осы МакИнтайрлардың біріне тиесілі. 18 ғасырда кланның екі мүшесі өздерінің гэль тіліндегі поэзиясы үшін айтарлықтай құрметке ие болды. Джеймс (1727-1799) ақынның бастысы, ол ағылшын энциклопедисі Сэмюэл Джонсонға жауап ретінде Гелл тілінде жазған кесек сатирасы үшін есінде қалады, ол Шотландия туралы өзінің әйгілі Геврид аралдарына сапарында кемсітуші пікірлер айтқан болатын. Алайда, ақын-бастықтың орнын өз туыстарынан біреу басып алады. 1724 жылы 20 наурызда Аргилширдің Гленорки ауданындағы Друимлиагартта туған Дункан Бан Макинтайр өз елшілеріне "Песнялардың әділ Дункан" деп танылды. Бір тарихшы оны "Ғасырдың гаэль өлеңдерінің қос шыңдарының бірі" деп сипаттады, ал кейбіреулер оны "Жоғарғы жерлердің өрті" деп атады. Оның ең көп бағаланған шығармасы - "Бен Дорейннің мақтанышы", бірақ ол қазіргі оқиғаларға арналған поэтикалық түсініктемелерімен танымал. 1745 жылы шотланд және ағылшын тағына Стюарт әулетін қайтаруға тырысқан якобит көтерілісінде Дункан Ганновер жағында соғысып, 1746 жылы қаңтарда Фолкирк шайқасында қарыз алған семсерін жоғалтқаннан кейін күлкілі ән шығарды. Алайда, көтерілістен кейін ол Таулық киім киюді заңсыз деп жариялаған Заңның бөлігіне шабуыл жасаған ең көп сатылған өлеңін жазды және қысқа уақытқа қамауға алынды. Ол сондай құрметке бөленгендіктен, мектеп оқушылары оны көргенде сыныптан тыс қалуға рұқсат етілген. Ол 1812 жылы 6 қазанда қайтыс болды. 1859 жылы Дункан Бан Макинтайрдың есіне (замандас баспасөзде "друидтық сәулет стилі" деп сипатталған) ескерткіш Дальмалидің жанында Лох Ауэ басында тұрғызылды. XIX ғасырдың басында отбасының өкілі болып Рев. Джон МакИнтайр, Килмонивайг қаласының прокуроры. Баденох: Баденохтың Макинтайрлары 15 ғасырдың соңында Макинтош кланы бастығының қорғауына алынған бардтың ұрпағы деп айтылады. Баденох МакИнтайрлар 1715 және 1745 жылдардағы көтерілістерде якобиттер жағында соғысқан МакКинтош басқарған кландар одағы - Чаттан кланының құрамдас бөлігі болды. Кладич: Инверарайға баратын жолдың жанында орналасқан Лох Аведің үстіндегі Кладич деген шағын ауыл тоқу орталығы болды және тұрғындарының барлығы дерлік Макинтайрлар болды. Бұл саланың ерекшелігі - ерлер үшін арнаулы шлангтар мен жартиерлер, олар сол кезде таулы аймақ киімдерімен бірге киінді.
Ирландиялық MacIntyre
Шотландиядағы МакИнтайрлардың Ирландиядағылармен байланысы толықтай анық емес. Екі елдің жақын жерлерін және олардың тілдерінің ұқсастығын ескере отырып, кейбір шотландтық МакИнтайрлар Ирландияда, негізінен Ольстерде қоныстанған. Ирландияның генеалогиясы бойынша беделді доктор Эдвард МакЛисагт өзінің екі еңбегінде Ирландия отбасылары туралы MacIntyre-ді бөлек жазба ретінде қамтымайды. Керісінше, ол "Macateer" атауындағы жазбасында Карпентер, Фриман, ОСери және Сирсонмен бірге МакИнтайрды тізімдейді. Ол сондай-ақ Ирландияда Макинтайрлар негізінен Ольстерде және Слайго графлығында кездесетінін айтады. Доктор МакЛисагттің пікірінше, түпнұсқа ирланд тегіне жататын MacIntyres бастапқыда өз аттарын өзгерткен Macateers болды. Кейбір ирланд MacIntyres түпнұсқа ирландтық қордан тараған деп есептеледі, олардың ата-бабалары шотланд MacIntyres қоныстанған және шотланд тегін қабылдады, Mac an tSoir ирланд атының ағылшыншасы ретінде Mac an tSoir.
It is believed that some Irish MacIntyres descend from native Irish stock whose ancestors were living in the same areas in which Scottish MacIntyres settled and who assumed the Scottish surname, rather than Macateer, as an anglicization of the Irish name Mac an tSoir.