Шотландияның Кнойдарт түбегі: тау жүру, альпинизм, жабайы табиғатқа саяхаттарға тамаша орын! Тарихи маңызы зор, әсем таулары мен көркем жаралындары бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
шотланд түбегі
the Scottish peninsula
Бұл аймақ таулы серуендеушілер, альпинистер, теңізшілер және жабайы табиғатты жақсы көретіндердің арасында танымал. Оған Ладар Бхинн (1020 м), Луинне Бхинн (939 м), Меалл Буидхе (946 м) және Сгурр на Чиче (1040 м) таулары кіреді. Түбекте сонымен қатар алты Корбет бар, оның ішінде Бен Аден (887 м) және Бейн на Кайлич (785 м).
The area is popular with hill walkers, mountaineers, sailors and wildlife enthusiasts. It includes the Munros of Ladhar Bheinn (1020 m), Luinne Bheinn (939 m), Meall Buidhe (946 m) and Sgurr na Cìche (1040 m). The peninsula also contains six Corbetts, including Ben Aden (887 m) and Beinn na Caillich (785 m).
Тарих
Нойдарт Сомерлед билеген патшалықтың бір бөлігі болды (1164 жылы қайтыс болды), содан кейін оның ұрпақтарының Кланн Руайдри тармағына өтті – соңында оның мұрагері Джон Ислейге (шамамен 1386 жылы қайтыс болды) үйленді. Клан Дональд мүшелері 15 ғасырдан 17 ғасырдың басына дейін Нойдартты иеленді. Олардың Кланранольдтың 2-ші Алан Макдональдтың (шамамен 1429 жылы қайтыс болды) ұрпағы екені қабылданған. Алайда, 17 ғасырдың басында Гленгарридің Макдонелл Кланраналдан Нойдартты тартып алып, 1613 жылы корольден меншігін ресми растады. 1745 жылғы Якобит көтерілісіне дейін халық саны мыңға жуық болды. Көші-қон көп болды, негізінен Канадаға (Нова-Скотиядағы Нойдарт қаласы осы қауымның құрметіне аталған). Осы көші-қонға қарамастан, 1841 жылы халық саны шамамен мыңға жуық болды. 1852 жылы төрт жүз тұрғынына келесі жылға көшірілу туралы хабарланды, оларға теңіз арқылы сапар жасау ұсынылды, бастапқыда Австралияға, бірақ кейін бағыт Канадаға өзгертілді. 1853 жылдың 9 тамызында жарты аралының батыс жағалауынан келген үш жүз отыз адам «Силлери» кемесіне мініп, Канадаға аттанды. Алайда, 60-тан астам адамнан тұратын 11 отбасы кетуден бас тартты, ал олардың шығарылуы туралы оқиға Таулы аймақтарды тазартудың бір бөлігі ретінде кеңінен танылды. 1856 жылы Макдонелл отбасы Нойдартты сатты, ол Айрширдегі темір зауыптарының иесі Джеймс Бэрдке (Камбусдундағы) өтті. 1948 жылы «Нойдарттың жеті адамы» жерді өздеріне пайдалану үшін иемденуге тырысып, сәтсіз жер шабуылы жасады. Олардың талаптары иемденуші, екінші барон Брокетпен күресті, ол істі Жоғары сотқа (Court of Session) апарды, ол жер шабуылшыларына қарсы шешім шығарды. Шотландия мемлекеттік хатшысына берілген шағым қабылданбады, ал жеті адам Нойдартта қолөнер иелену үшін күресін тоқтатты. Олардың жер шабуылын еске алу үшін 1981 жылы Инвериде ескерткіш орнатылды.
Knoydart formed part of the kingdom ruled over by Somerled (died 1164), before passing to the Clann Ruaidhrí branch of his descendants – the eventual heiress of whom married John of Islay (died circa 1386). Members of Clan Donald held Knoydart from the 15th century to the beginning of the 17th century is generally believed to have descended from Allan Macdonald, 2nd of Clanranald (died circa 1429). However, in the early 17th century, Macdonell of Glengarry succeeded in wresting control of Knoydart from Clanranald, receiving official confirmation of his ownership from the king in 1613. Prior to the 1745 Jacobite rising the population numbered nearly a thousand. There was much emigration, mainly to Canada (Knoydart, Nova Scotia is named after the community). Despite this emigration, the population remained at nearly a thousand in 1841. In 1852 four hundred of the inhabitants were given notice of eviction for the following year and offered passages overseas, originally to Australia, but later their destination was changed to Canada. On 9 August 1853 three hundred and thirty inhabitants from the west coast of the peninsula went on board the Sillery and left for Canada. However, 11 families comprising over 60 people refused to go and the story of their eviction became notorious as part of the Highland Clearances. Knoydart was finally sold by the MacDonell family in 1856, passing into the hands of an Ayrshire ironmaster, James Baird of Cambusdoon. In 1948, an unsuccessful land raid was undertaken by the "Seven Men of Knoydart", who attempted to claim land in the ownership of the estate for their own use. Their claims were contested by the estate owner, the Second Baron Brocket, who took the case to the Court of Session which ruled against the land raiders. An appeal to the Secretary of State for Scotland was rejected and the Seven Men gave up their fight to obtain crofts on Knoydart. A cairn commemorating their land raid was unveiled at Inverie in 1981.
Қазіргі заманғы меншік
Нойдарт қоры 1997 жылы құрылды, мақсаты Инвери ауылымен қоса, түбектің көп бөлігін құрайтын Нойдарт егістігіне иелік ету болды. Шотландия заңдарына сәйкес тіркелген қайырымдылық ұйымы болып табылатын бұл қор 1999 жылы егістікті сатып алды. Ол жергілікті тұрғындар, Хайленд кеңесі, Крис Брэшер қоры және Джон Мьюр қорының серіктестігі. Қордың мақсаты – «Кнойдарт егістігін Кнойдарт түбегінде жұмыспен қамту және қоныстану аймағы ретінде, оның табиғи сұлулығы мен ерекшелігіне зиян келтірмей басқару, сондай-ақ оның ландшафтын, жануарлар дүниесін, табиғи ресурстарын, мәдениетін және ауылдық мұрасын сақтауға ұмтылу және оны ынталандыру». Құрылған кезде қор құрамына жеке меншік Килчоан егістігі де кірген, бірақ кейіннен директорлықтан бас тартты. Кнойдарттағы басқа да жер иеліктеріне Камюсрори егістігі (Килчоан егістігінің шығысында орналасқан) және түбектің солтүстік жағындағы Барисдейл егістігі кіреді, ол шығысқа қарай Кинлох Хорнға дейін созылады. Ладар Бхиннің солтүстік беткейіндегі жердің бір бөлігі Кнойдарт қорының қатысушыларының бірі – Джон Мьюр қорына тиесілі.
The Knoydart Foundation was established in 1997 to take ownership of the Knoydart Estate which makes up much of the peninsula, including the village of Inverie. The Foundation, which is a registered charity under Scottish law, bought the estate in 1999. It is a partnership of local residents, the Highland Council, the Chris Brasher Trust, and the John Muir Trust. The foundation aim is to "manage the Knoydart Estate as an area of employment and settlement on the Knoydart Peninsula without detriment to its natural beauty and character and to seek and encourage the preservation of its landscape, wildlife, natural resources, culture and rural heritage." The neighbouring privately owned Kilchoan Estate was part of the foundation when it was set up, but have since resigned their directorship. Other landholdings on Knoydart include the Camusrory Estate (lying to the east of the Kilchoan Estate), and the Barisdale Estate on the northern side of the peninsula, which extends as far east as Kinloch Hourn. of land on the northern slopes of Ladhar Bheinn is owned by the John Muir Trust, one of the participants in the Knoydart Foundation.
Инфрақұрылым
Инвери – жарым аралдағы негізгі елді мекен, онда 98 ересек адам тұрады. Пошта кеңсесі, бастауыш мектеп, сыра зауыты және келушілер үшін әртүрлі жатақханалар бар, оның ішінде жатын орындар, пансионаттар және өздігінен тамақтануға арналған жатақханалар. Нойдарттың жалғыз пабы – Олд Фордж мейрамханасы, Ұлыбританияның құрлықтағы ең шалғайдағы қонақ үйі. Инвериден жарым аралының батыс жағындағы кішігірім Айор елді мекеніне дейін 13 шақырымнан астам автомобиль жолы салынған. Айорға бара жатқанда жол Скоттас, Сандайг және Дуун елді мекендері арқылы өтеді. Бұл жол ресми түрде қоғамдық автомобиль жолы деп белгіленген және оны Хайленд кеңесі күтіп ұстайды. Бірақ Кіші аралдардағыдай, жолмен жүру үшін тұрғындар немесе келушілерден рұқсат алу қажет. Mallaig-тен Инвериге Highland Council субсидиялаған паромды Western Isles Cruises (бұрын Bruce Watt Cruises) басқарады. Үш жыл бойы Knoydart Sea Bridge кеңеспен келісім шарт жасаған, бірақ 2016 жылдың 1 сәуірінде бұл міндет қайтадан Western Isles Cruises компаниясына берілді. Жеке кеме операторлары жолаушылар мен жабдықтарға түрлі қызметтер ұсынады. Қор Инвериге электр қуатын жеткізетін гидроэлектр станциясын басқарады, себебі аймақ ұлттық электр желісінен толығымен оқшауланған. Бұл жобаның көп бөлігі ақысыз еріктілердің еңбегіне байланысты, ал ағымдағы құбырды жақын арада ауыстыру қажет. Сондықтан, қазіргі уақытта Нойдарт қауымдастығының басты мақсаты – электр қуатының үздіріліссіз берілуін қамтамасыз ету және Нойдартта тұрудың ыңғайлылығын сақтау үшін шешім табу. 2005 жылдың мамыр айында Highlands and Islands Community Energy Company компаниясы Инвериде алғашқы конференциясын өткізді, осы оқиға компанияның ресми түрде іске қосылуымен аяқталды. Инверидегі жаңа пирс 2006 жылдың 24 тамызында Tavish Scott MSP-нің қатысуымен ресми түрде ашылды. 2019 жылы Knoydart қоры қауымдастық меншігінде болған 20 жылдығын тойлайды. Олар Knoydart Community Hall-ды кеңейтіп, жаңғырту жұмыстарын жүргізу үшін қаржы жинауда, бұл зал келуші топтар мен музыканттарға, спорттық шараларға, қоғамдық іс-шараларға, мектепке, Қор мен Рейнджерлер ұйымдарының іс-шараларына, кестесіне және жиналыстарына, сондай-ақ тойлар мен кештерге қажетті кеңістік қамтамасыз етеді. 2022 жылдың наурызында Нойдарт қауымдастығы Ұлыбританиядағы ең шалғайдағы құрлықтағы паб – Олд Форжға ие болды, паб ғимараттарын сатып алып, қажетті жөндеу жұмыстарын жүргізді. Олд Форжға және ауылға тек 29 шақырым жаяу немесе 11 шақырым теңіз арқылы баруға болады. Жақын арада бұл орынға мыңдаған туристер келеді деп күтілуде. Нойдарт ұлттық электр желісіне қосылмаған, электр қуатын Knoydart Renewables деп аталатын қоғамдық траст басқаратын 280 кВт-тық гидроэлектр станциясынан алады.
Inverie is the main settlement on the peninsula, which has a resident population of 98 adults. There is a post office, a primary school, a brewery and a variety of accommodation for visitors, including B&Bs, bunkhouses and self catering accommodation. The Old Forge Inn, Knoydart's only pub, is the most remote public house in mainland Britain. A vehicle track runs from Inverie to the smaller settlement of Airor, on the west side of the peninsula, a little over 8 mile (13 km). On its way to Airor, the track passes the settlements of Scottas, Sandaig and Doune. The track is a designated public highway and is maintained by the Highland Council – however in common with the Small Isles, a resident or visitors permit is required to drive on the road. The Highland Council subsidised ferry is operated from Mallaig to Inverie by Western Isles Cruises, previously known as Bruce Watt Cruises. For a period of three years Knoydart Sea Bridge had the council contract; this reverted to Western Isles Cruises on 1 April 2016. Various passenger and equipment services are offered by private boat operators. The Foundation operates a hydro electric scheme which provides power to Inverie as the area is entirely off the national grid. The scheme is almost entirely dependent on unpaid volunteers and the current pipeline will need replacing in the near future. As a result, the Knoydart community's current focus is coming up with a solution to ensure a continued power supply and ultimately that living on Knoydart remains viable. In May 2005 the Highlands and Islands Community Energy Company hosted its first conference in Inverie, during which the company was officially launched. A new pier at Inverie was officially opened on 24 August 2006 by Tavish Scott MSP. In 2019 the Knoydart Foundation are celebrating 20 years of community ownership. They are fundraising for and undertaking extensive renovations to Knoydart Community Hall, which provides an essential meeting space and venue for visiting bands and musicians, sports and activities, community events, school, Foundation and Ranger events, activities and meetings, and parties and weddings. As of March 2022, the Knoydart community owns the most remote mainland pub in the UK, The Old Forge, after buying the pub's building and making the essential renovations. Old Forge and the village itself can only be accessed by walking for 18 miles (29 km) or crossing the sea for 7 miles (11 km). It is expected that the pub will attract thousands of visitors in the upcoming years. Knoydart is not connected to the National Grid, it gets its electricity from a 280 kW hydroelectric scheme run by a community trust called Knoydart Renewables.
Табиғи орта
Кнойдарттың геологиясы негізінен Мойн итеруімен байланысты мика шистасы және кварцты фельдшпаттан тұрады, сонымен қатар Лох-Хурн төңірегінде Льюисиан гнейсі де кездеседі. Ландшафт мұз басудың көптеген белгілерін көрсетеді, оған терең фьорд тәрізді теңіз шығанақтары, асылған аңғарлар, цирктер, тік жарлар және мореналар жатады. Мұз дәуірінің соңында мұздықтардың еруінен кейін болған көтерілу әсері нәтижесінде жоғары жағалаулар қалыптасты. Кнойдарттың шығыс бөлігіндегі иеліктер Кнойдарт бұғыларын басқару тобын құрайды, олардың аумағы Кнойдарттың қатаң шекарасының көп бөлігін қамтиды. 2015 жылы Кнойдарттың солтүстігіндегі Джон Мьюр қорының жерінде бұғыларды қырқуға байланысты дау туды, нәтижесінде кейбір бұғының денелері бұғы еті ретінде пайдалану үшін алынбай, ашық беткейде қалдырылды. Аймақтағы жануарларға бадджерлер, қарағайлы мысықтар, сусарлар, қызыл бұғылар, кездіктер, алтын арқарлар және теңіз арқарлары кіреді. Кнойдарттың батысындағы теңіздер гавань дельфиндері үшін маңыздылығына байланысты Арнайы қорғау аймағы ретінде белгіленген.
The underlying geology of Knoydart consists mainly of mica schist and quartz feldspar of the type associated with the Moine thrust, along with some areas of Lewisian gneiss around Loch Hourn. The landscape shows many signs of glaciation, with deep fjord like sea lochs, hanging valleys, corries, arêtes and moraines. The rebound effect that followed the melting of the glaciers at the end of the ice age has led to the formation of raised beaches. whilst the more easterly estates form the Knoydart Deer Management Group, whose area takes in much of The Rough Bounds of Knoydart. There was controversy in 2015 following culling on the John Muir Trust land in the north of Knoydart, which resulted in some deer carcasses being left on the open hillside rather than being extracted for use as venison. Wildlife in the area includes badgers, pine marten, otters, red deer, buzzards, golden eagles and sea eagles; The seas to the west of Knoydart are designated as a Special Area of Conservation due their importance for harbour porpoises.