Кіріспе

Нидерландыдағы өзен Мерведе (; этимологиясы белгісіз, мүмкін ежелгі голландтық Мерве немесе Мерведен алынған, "кең су" деген мағынаны білдіреді) - Нидерландыдағы Вудрихем, Дордрехт және Папдрехт қалалары арасындағы бірнеше өзеннің аты. Өзен Рейн-Мейза-Шельда дельтасының бөлігі болып табылады және негізінен Рейн өзенімен қоректендіріледі. Бастапқыда, Мездің ажыратылған тармағы Вудрихемде Ваалға қосылып, Бовен Мерведе (Жоғарғы Мерведе) құрайды. Бірнеше шақырымнан кейін оң жақтағы Бенеден Мерведе (Түсінірек Мерведе) және сол жақтағы Новей Мерведе (Жаңа Мерведе) болып бөлінеді. Бұл өзендердің барлығы да сумен ағып тұрады. Nieuwe Merwede Лаге Звалуве маңындағы Бергсе Маасқа қосылып, Голланд Дип сағасын құрайды және Дордрехт аралын Бисбош ұлттық паркінен бөліп алады. Бенеден Мерведе өзені Папдрентрехт маңындағы Норд өзені мен Оуд Маас өзендеріне бөлінеді.

Тарих

Орта ғасырларда Мерведе (немесе "Мерве") атауы Ваал өзенінің төменгі бөлігі болып саналатын өзеннің үздіксіз бөлігі болды. Кейіннен Мерведе атауы Папдрентрехт қаласынан төмен қарай тасталып, оның орнына Норд өзені және одан әрі төмен қарай, Nieuwe Maas. Тек Вудрихема мен Папдрехт арасындағы өзен бөлігі ғана өз атын сақтады. Өзендердің есімдері екі ірі су тасқыны салдарынан пайда болды, олардың екеуі де төменгі өзендердің ағысы мен ағысын айтарлықтай өзгертті. Бұл оқиғалардың біріншісі Меза өзенін (Маас) солтүстікке қарай ағып, Меза мен Мерведе арасындағы тікелей байланысты Вудрихем қаласында жасады. Кейін төменгі өзендердің бірнеше бөліктерінің атаулары осыны көрсету үшін өзгертілді, мысалы Оуд Маас және Ниув Маас. Екінші су тасқыны кезінде (Иерей Елизавета су тасқыны) Голландияның жағалауындағы құмдықтарда үлкен бұзылу пайда болды, бұл ақырында Мерведеге жететін, осылайша теңізге жаңа, оңтүстікке қарай және қысқа жолды құрады. Меза өзенінің ағысының көп бөлігі және Рейннің ағысының едәуір бөлігі (Валь арқылы) осы жаңа жолға (қазіргі Бисбош, Голланд Дип және Харингвлиет) қайта бағытталды. Сол кезден бастап Оуде-Мас пен Нью-Мас өзендері Маза өзенінен аз су алды. Соңғы ғасырларда Мездің ықпалы одан әрі төмендеді, сондықтан Оуд Маас және Ньюв Маас деп аталатын өзеннің негізгі бөліктері Мез өзенінен мүлдем ажыратылды. Қазіргі Мерведе де, оның төменгі бөліктері де (қазіргі Норд өзені, Оуд Маас және Ниуэ Маас деп аталады) Рейн өзенімен толығымен тамақтанады, ал Меза өз жасанды аузы Бергсе Маасқа ие болды, ал Рейн мен Меза өзендері су басу қаупін азайту үшін қазір көбінесе бөлінген. Рейн мен Маас өзендерінің осы бөлінісі Нидерландтың гидротехникалық өнерінің Zuiderzee Works және Delta Works аяқталмас бұрын ең үлкен жетістігі болып саналады. Меровингтер әулеті өз атын осы өзеннен алған болса керек.