Кіріспе

1957 жылы Ирвин Алленнің түсірген фильм Адамзат тарихы - 1957 жылы шыққан американдық қараңғы фантастика фильм, Хендрик Виллем ван Луонның "Адамзат тарихы" (1921) атты фантастикалық емес кітабына негізделген. Фильмнің режиссері және продюсері Ирвин Аллен, Warner Bros. Фильмде адамзаттың тағдыры сот отырысында шешіледі. Ібіліс - айыптаушы, ал Адам Рухы - қорғаушы. Тарихи тұлғалар мен дәуірлер адамзаттың құтқарылу құқығын қолдауға және оған қарсы дәлел ретінде қолданылады. Сот адамзаттың жақсылық пен жамандық арасындағы теңгерімнің жақсылығын ескере отырып, шешім қабылдай алмайды. Сондықтан адамзат өзімен-өзі күресуді жалғастыра береді.

Сюжет

Ғалымдар адамзатты жоюға қабілетті Супер Г бомбасы деп аталатын қару жасады. Айналадағы кеңістіктің Ұлы сотының жоғары трибуналы құдайлық араласудың бомбаның жарылуын тоқтатуға рұқсат етілуіне шешім қабылдауға шақырылады. "Қараша" деген шайтан адамзатты қудалайды, ал "Адам рухы" оны қорғайды. Скретч пен Адам Рухының кез келген уақытта адамзатты құтқаруға немесе қиянатқа душар етуге дәлел келтіруге құқығы бар. Олар трибуналға ежелгі Египеттен бастап, грек-рим, орта ғасырлар, қайта өрлеу, ағартушылық дәуірлер мен қазіргі заманға дейін, тарихи тұлғаларға қарап, көз жүгіртеді. Ақырында соттан шешім шығаруды сұрайды. Жоғары судья, мырза Скретч пен Рухқа қарсы, артында өздерінің туған киімдеріндегі көптеген халықтар жиналған, адамзат пен жақсылық пен жамандықтың теңгерімін өте жақсы деп жариялайды. Олар қайтып келгенше шешімді күту тоқтатылады. Олар қайтып келгенде адамзат арасындағы ежелгі күрес шешіледі деп күтеді.

Өндіріс

Фильм бұрынғы публицист Ирвин Алленнің "Бізді қоршаған теңіз" және "Жануарлар әлемі" атты сыйлық иеленген деректі фильмдерінен кейін тірі актерлерді режиссерлікке алғашқы әрекеті болды. 1955 жылдың мамырында Аллен кітапқа негізделген фильмнің сценарийін жазатынын, продюсерлік және режиссерлік жұмысын атқаратынын мәлімдеді, ал Warner Bros. компаниясы фильмді таратуға келісті. Джек Уорнер 42 елдің қатысатынын мәлімдеді. Алленнің айтуынша, авторлық құқықты алу "өте күрделі" болған. 1956 жылдың наурыз айында Аллен фильмнің бір жыл бойы дайындықта болғанын және түсірілім маусым айында басталатынын айтты. Алғашқыда фильмде екі актер ғана - ғасырлар бойы адамзаттың рөлін атқаратын ер адам мен әйел адам ойналуы тиіс еді. Фильмді түсіру үшін 18 елге екі жылдан астам уақыт қажет болды, ал Warner Bros. бірнеше танымал теологтарды, тарихшыларды және философтарды өндіріс кеңесші кеңеске шақырды. Бұл жоспар көп ұзамай тоқтатылды. Аллен Чарльз Беннеттпен бірге сценарийді 1956 жылдың тамызына дейін аяқтады.

Кастинг

Аллен әртүрлі тарихтағы кейіпкерлерді ойнауға барлық жұлдызды актерлерді таңдады. Бұл кастинг стратегиясы жақында "80 күн ішінде әлемді айналып шығу" фильмінде өте танымал болды. Аллен былай дейді: "Егер белгілі бір уақыт пен орынға сай келмейтін болса, біз оларды жай ғана жоққа шығармаймыз, қайта, қолданбаймыз. Біздің барлық салаларда 400 немесе одан да көп ғаламаттар болған. Біздің үлкен проблемамыз - оларды 50-ге дейін азайту, әрқайсысынан: оның не істегенін және қанша уақытқа созылып кеткенін сұрауы. Тарихты экраннан айту жаман әзілді екі рет айтумен бірдей. Алдымен, бір амал табу керек". Келесілері Рональд Колман, Ивонна де Карло (Клеопатра ретінде), Чарльз Коберн және Хеди Ламарр болды, ол Линннің орнын Жанна д'Арк ретінде ауыстырды. Граучо Маркс пен Сезар Ромеро қосылды. Вирджиния Мейо ақырында де Карлоның орнын алады. Сценарист Чарльз Беннетттің айтуынша, Аллен әр актерге 2000 доллар төлеген, бірақ Гри Гарсон Елизавета I рөлін қабылдамады.

Атыс

Фильм түсірілуі 1956 жылы 12 қарашада басталды. Алленнің бұрынғы екі фильмі сияқты, "Адамзат тарихы" фильмінде де көптеген кадрлар бар. Бұрынғы Warner Bros. костюмдік фильмдерінен алынған шайқас және экшн көріністер (мысалы, Говард Хоукстың 1955 жылғы "Фараонның елі" эпопеясы) актерлердің арзан түсірілген тұсқағаздарымен бірге әлдеқайда кішігірім сеттерде түсірілді. Бұл үш Маркс ағайындылары Граучо Маркс, Харпо Маркс және Чико Маркс (және олардың тек Техниколордағы жалғыз фильмі) қатысқан соңғы фильм болды, бірақ олар бөлек сахналарда пайда болады және бірге әрекет етпейді. Чико ауырып, кейін 1961 жылы 11 қазанда қайтыс болды. Бұл сонымен қатар жұлдыз Рональд Колман мен кейіпкер актер Франклин Пэнгборнның соңғы фильмі және Хеди Ламаррдың соңғы американдық фильмі болды.

Қабылдау және мұра

"Нью-Йорк таймс" газетінің айтуынша, "Адамзаттың тарихы" "тарихты ұзақ және шаршата оқыған, бірақ оның мазмұны, күрделілігі және тұтастығы жоқ" ("The Story of Mankind"). Фильм 1978 жылы "Барлық уақыт ішіндегі ең нашар 50 фильм" кітабында аталып өтті.

Үй медиасы

Warner Home Video фильмді өзінің Warner Archive DVD желісінің бөлігі ретінде 2009 жылдың 20 шілдесінде АҚШ-та шығарды.