Кіріспе

Пакистандық саясаткер Әли Ахмет Фазиль (1922 жылы 5 қыркүйекте Үндістанның Біріккен провинциясы Фатехгарх қаласында туған. 2002 жылы 22 қазанда дүниеге келген) - Пакистанның Бас прокуроры.

Алигарх университеті

Фазильдің әкесі заңгер еді. Алғашқы білімін Лакхнау мен Фатегардта алған. 1940-шы жылдардың басында Әлигарх мұсылман университетінде оқыды. Ол мектепте өте жақсы оқыды. Ол MSC (магистрлік ғылым мамандығы: география) бірінші дивизионда бірінші орынмен өтті. Ол 1945 жылы Әлигархта өткен ЛЛБ курсының үздік оқушысы болды. Сол жылы ол Әлигарх университетінің "Әбділ Кәрім Хан университетінің" медалін алды. Алигархта оған Карачидегі доктор Зияуддин ауруханасының атауын алған әйгілі доктор сэр Зияуддин сабақ берді. Осы аралықта Пәкістан қозғалысы қарқынды дамып, ол Алигарх университетінің мұсылман лигасының хатшысы болды. Ол Лякат Али Хан мен Джиннамен бірге жұмыс істеді. Мектепті бітірген соң, 1946 жылы адвокатураға тіркеліп, Фатехгархта заңгерлік ісін бастады. Мұнда ол қалалық мұсылман лигасының біріккен хатшысы болып тағайындалды. Сонымен қатар, ол Мұсылман лигасының жазушылар комитетінің мүшесі болды.

Пакистандағы мансабы

1947 жылдың тамызында Пакистан дүниеге келді, ал Фазиль 1947 жылдың қарашасында Пакистанның астанасы Карачиге көшіп барды. Сол жерде ол Қарачи мұсылман лигасының бірлескен хатшысы және аймақтық мұсылман лигасының аймақтық хатшысы болды. Кәсіби заңгер болған Фазиль "Fazeel & Co". заң кеңсесін Карачидің Джехангир Котари ғимаратында құрды. Кейіннен ол Карачидің І. І. Чандригарх көшесінде орналасқан Мохаммади үйінде кеңселер құрды. Лиакат Әли Хан 1951 жылы құпия жағдайда өлтірілді. Ұстазының қазасынан көңілі күйіп, Фазиль белсенді саясатты тастады. Фазиль мансабының алғашқы кезеңінде уақытша арнайы прокурордың көмекшісі болып қызмет атқарды. 1955 жылы Пәкістанның Федералды сотында адвокаттық қызметтен өтті. Кейін 1962 жылы Пәкістанның Жоғарғы сотының аға адвокаты болып тіркелді. Ол екі рет Синд жоғары сотының адвокаттар қауымдастығының президенті болып сайланды. Ол "Пакистан заңдары" (P.L.R) журналының бірлескен редакторы және "Апталық прогресс" журналының редакторы болды. Бөлімшеден бұрын ол Нагпурдағы Үндістан ғылым конгресінің делегаты болды. Ол Карачи университетінің қамқоршысы болды. Ол жау мүлкінің күзетшісі, эвакуацияланған мүлік күзетшісі (Пәкістан тәуелсіздігін алғаннан кейін көшіп-қонушылар мен эмигранттар үшін мүліктерді қарастыратын бөлімдер) және Карачи университеті үшін заң кеңесшісі қызметін атқарды. 1956 жылы 8 қаңтарда СМ заң колледжінде оқытушы болып тағайындалды. Ол Карачи университетінің заң факультетінің студенттері мен Синд заң колледжінің директорлар кеңесінің мүшесі болды. Фазиль 1980 жылдары Пәкістан заңгерлері арасында мансабының шыңына жетті. Ол Пәкістанның ең танымал заңгерлерінің қатарында болды, оның ішінде Халид Исхақ, С. М. Зафар және Шарифуддин Пирзада. Ол Карачи университетінің синдикатының, Пәкістан заң комиссиясының, университет гранттары комиссиясының мүшесі, Пәкістан адвокаттар кеңесінің вице-төрайымы, 1986-1988 жылдар аралығында Пәкістан адвокаттар кеңесінің төрағасы, Карачидегі Жоғары Сот адвокаттар қауымдастығының қайырымдылық тресінің төрағасы, Жоғары Сот адвокаттар қауымдастығының президенті (екі рет), Пәкістан адвокаттар кеңесінің қаржы комитетінің төрағасы, Синд адвокаттар кеңесінің мүшесі, Батыс Пәкістан адвокаттар кеңесінің тәртіптік трибуналының мүшесі болды. Ол сондай-ақ 1967 жылы Аделаидада өткен XIV Австралиялық заң конвенциясына делегат ретінде өз елін білдірді. 1987 жылы маусымда Венада өткен есірткі пайдалану мен заңсыз саудаға қарсы халықаралық конференцияға Пәкістан делегациясының басшысы болды (конференцияның вице-президенті болып сайланды). 1984 жылы 24 мамырда Карачиде өткен Пакистанның жарғылық есепшілер конференциясында басты баяндама жасады.

Кейбір маңызды істер

Ол "Ом Мандр" атты атыс туралы тергеуде ПМЛ-ның өкілі болды, "Дон Траст" туралы сот ісі бойынша ПМЛ-ның өкілі болды, "Мұхаммед Әли Джиннаның" "Уилл" ісін басқаруда Синд жоғары сотына сот досы ретінде жүгінді, "Дейли Сан" газетіне тыйым салуға қарсы конституциялық өтінішпен айналысты, Аэромаршал (Кешігуші) ұсынған конституциялық өтініш бойынша Пәкістан үкіметінің өкілі болды. Асғар хан, Набабзада Насрулла хан және басқалар 1977 жылы сайлау өткізу туралы Лахор жоғары сотының толық алқасы алдында сөйледі және Конституцияны өзгерту жөніндегі президенттің өкілеттігіне қарсы іс-қимыл туралы Синд жоғары сотының толық алқасына сөйледі. Ол Жоғарғы Сотта бірқатар азаматтық және конституциялық мәселелерде сөз сөйлеуге шақырылды. Ол 1987 жылы тұтқындалуына қарсы Гулам Мустафа Хардың апелляциясын (конституцияның 270 А-бабының түсіндірілуін қамтиды), Беназир Бхуттоның саяси партиялар туралы заңға қатысты арызында және 1999 жылы Первез Мүшәррафтің Гус Али Шаһты тұтқындауы туралы іс бойынша Пәкістан Федерациясын Жоғарғы Сотта білдірді. Корпоративтік жағынан ол 80-90-шы жылдардағы Байрам Авари, Пакстан Бурма Шелл, Джахангир Сиддики & Co., Тибет тобы, Амин Лахани, Сұлтан Лахани, Ашарфи Брэнд Ата, Сохраб Цикл, Акбар Хашвани, Шахзада Азаматтық Сағат, Епископ Лобо және Ковасджиге қатысты маңызды бизнес-сұрақтарға қатысты.

Пәкістанның Бас прокуроры

1985 жылы Мұхаммед Хан Джунежо (ол кездегі Пәкістанның премьер-министрі) Бас прокурор А. К. Муншиді жұмыстан босатып, Фазильге өз үкіметінде мемлекет басшысы ретінде қызмет етуге ұсыныс жасады. Бірнеше жылдан кейін әскери президенті Зия әл-Хақ 1988 жылы мамыр айында саяси бәсекелестікке байланысты Джунежоны қызметінен босатқан болатын. Зия Фазилді ұстап қалуды қалады және оған Зияның Сенаты Мәжлес Шурасында (генералдың технократтық кеңес беру органы) орын ұсынады. Алайда Фазиль отставкаға кетуге шешім қабылдады. Ол достарына жиі: "Атрорни генерал премьер-министрмен бірге келеді және премьер-министрмен бірге кетеді" деп айтатын. Нәтижесінде 1990 жылы басылған кітапта Пәкістанның ең ықпалды 100 азаматының бірі аталды.

Жуньо ісі

Жунжжо үкіметінің жұмыстан босатылуынан кейін Фазилді бұрынғы премьер-министр Пакистанның Жоғарғы сотында танымал хажи Сайфулла ісі бойынша жұмыстан босату туралы дау айту үшін ұстады. Жоғарғы сот Зияның әрекеті заңсыз деп танылып, оны жоққа шығарды. Алайда, ол Пәкістан Федерациясына Пәкістанда жалпы сайлаудың жарияланған күндерін жалғастыруға мүмкіндік берді.

ПИЛ-дің (PIL) тарихи контекстi (Public Interest Litigation) Пәкістанда

ПИЛ тұқымын 1980 жылдардың ортасынан аяғына дейін Пәкістанда белгілі заңгерлер, соның ішінде Бас судьялар Мұхаммед Халим мен Насим Хасан Шах және бұрынғы Бас прокурор Али Ахмад Фазиль отырғызды. Жаңадан қайта енгізілген Конституциядан кейін сот шеңберіндегі элементтер онда бекітілген негізгі құқықтарды халықтың көбіне өз құқықтарын білмей немесе білмей жүрген тұрғындармен қалай тиімді жүзеге асыру керек деген мәселені талқылай бастады. Бұл сұраққа жауап берудің бір бөлігін Бас судья Мұхаммед Халим қоғамның "массалық" болып табылатынын атап өтті. Бұрынғы Бас прокурор Али Ахмад Фазиль мен Пәкістанның бұрынғы Бас судьясы Насим Хасан Шах та "массалықтандыру" құбылысын мойындады және бұл принципті өзінің логикалық қорытындысына жеткізе отырып, келесі сұраққа нақтырақ жауаптар бере алды: егер заң зардап шеккен адамның түсінігінен тыс құқықтарды мойындаса, адамдар топтарының құқықтарын жүзеге асыруға қол жеткізілуі мүмкін; егер адамдар топтарының құқықтарын жүзеге асырса, бәріне әділдік жасалуы мүмкін.