Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі Barbarea vulgaris, сондай-ақ қысқы кресс (әдеттегі жалпы атауы) деп аталады, немесе қысқы ракета, ракета крессі, сары ракета крессі, сары ракета, жараланған ракета, шөп барбара, бүгілген немесе бүгілген жасыл, бұл екі жылдық шөп Барбарея тұқымдасына жататын шөптер, Brassicaceae туысына жатады.

Сипаттама

Бұл өсімдік шамамен биік, ең көп ұзындығы бар. Оның жалтыраған, қою жасыл жапырақтары бар. Базальды жапырақтары сабақты және лиралық пиннатифті, яғни үлкен соңғы жапырақтары мен кіші төменгі жапырақтары бар. Жапырақтары кішірек, жұмыртқа тәрізді, тісті немесе жапырақты. Гүлдері көктемде жапырақтың үстіндегі тығыз ұшындағы шоғырларда туындайды. Олар төрт ашық сары жапырақшасы бар ұзын. Гүлдеу кезеңі сәуірден шілдеге дейін созылады. Жемісі - бұл шиелер.

Таксономия

Формальды түрде, B. vulgaris алғаш рет Уильям Эйтон 1812 жылы 109-бетіндегі "Hortus Kewensis" Vol.4 басылымында жариялады және сипаттады. Кейбір сілтемелерде әлі күнге дейін Роберт Браун (Роберт Браун (ботаник, 1773 жылы туған)), автор ретінде аталады. Расында да, ботаниктер Р. Браунның Б. вульгарис тұқымдасының (Brassicaceae) алғашқы ботаникалық сипаттамасының авторы болғанын айтады. ед. 2) қараңыз. Алайда, W. T. Aiton, баспа авторы, R. Brown-тың Brassicaceae атауын атаған жоқ; сондықтан, W. T. Aiton осы жұмыстағы Brassicaceae жаңалықтарының авторы. B. vulgaris-тің әр түрлі жалпы атаулары бар, олардың ең көп қолданылғандары - "қысқы кресс" (мысалы, Глисон, Х. А. Құрама Штаттардың және Канаданың көрнекі флорасы, 1952), Барбарея тұқымдасына да қолданылады. Әртүрлі көздерде көптеген басқа жалпы атаулар тізімделген, соның ішінде (әліппелік тәртіппен), "кресс", "кресси-жасыл", "кресси-жасыл", "ағылшын қыстағы кресс", "бальзамы барбар", "ракеталық кресс" және "сары ракета". Кейде қолданылатын екі қосымша атау, "bittercress" және "upland cress" екіталай; "bittercress" атауы әдетте Cardamine тұқымдасының әртүрлі түрлерін білдіреді, ал "upland cress" әдетте Barbarea verna дегенді білдіреді.

Этимология

Барбарея тұқымдасының атауы артиллериялықтар мен кеншілердің қамқоршысы болған қасиетті Барбарадан алынған, өйткені бұл өсімдік бұрын жарылыстардан болған жараларды басу үшін қолданылған. Түрдің латынша атауы vulgaris "жалпы" дегенді білдіреді.

Жәндіктерге табиғи төзімділік және оның ауыл шаруашылығындағы ықтимал қолданылуы

B. vulgaris генотиптерінің көпшілігі кейбір жәндік түрлеріне табиғи түрде төзімді, олар басқа жағдайда крестоцветтер тұқымдасына маманданған. Алмаз арқалы күбәләктің (Plutella xylostella) және Phyllotreta nemorum саппиналы қоңыздың жағдайында резистенттілікке сапониндер себепші болады. Глюкобарбарин және глюкобрассицин сияқты глюкозинолаттар Pieris rapae сияқты аналық көкөніс ақ көбелектердің жұмыртқа қоюы үшін сигнал ретінде қолданылады. Бұл көбелектің личинкалары осы өсімдікте жақсы өседі. Алмаз арқалы шыбынның аналары да осы химиялық заттармен ынталандырылады, бірақ личинкалар сапониннің құрамына байланысты өледі, бірақ олар шыбынмен сезілмейді. Бұл құбылыс биологиялық жәндіктерді жою үшін сыналды: B. vulgaris өсімдіктері далаға орналастырылады және алмаз көбелекті көбелектердің жұмыртқаларының көп бөлігін тартады. Бұл әдіс құрт-құрттарды "бұрынғыдай тұтқырлап өсіру" деп аталады.

Тарату

Еуразия мен Солтүстік Африканың тумасы, Солтүстік Американың көптеген бөліктерінде және Жаңа Зеландияда арамшөп ретінде табиғидастырылған. Бұл түрдің химиясы ерекше және ол алмаздық күбәләкте және Phyllotreta nemorum құртқа қарсы тұрақсыз. P түрі морфологиялық жағынан B. vulgaris var түріне жатады. arcuata, бірақ бастапқыда Barbarea arcuata Rchb деп сипатталған сортпен бірдей болуы мүмкін. бар. pubescens N. Буш. Бұл жағдайда, B. vulgaris var-дың әдеттегі түрі. arcuata "G түрі" деп аталады (жұмбақты (тақ түксіз) жапырақтары үшін). Бұл түр Орталық Еуропада басым болып отыр. Батыс және Орталық Еуропадан глюкозинолат құрамының ауытқуымен химиотип сипатталды және ол " NAS түрі " деп аталды (себебі, онда глюкозинолат глюкоНАСтуртин басым). Бұл түрдің кейбір арнайы жәндіктерге төзімділігі артты. Осыған байланысты, B. vulgaris-тің әдеттегі химиотипін "BAR" тип деп атайды (себебі, онда глюкоBARбарин басым). P және G типтері генетикалық, химиялық және морфологиялық ерекшеліктері бойынша ерекшеленсе, NAS және BAR типтері қарапайым моногендік түрленуі болып көрінеді.

Қолданылуы

Жас жапырақтарын шикі немесе пісірілген күйінде жеуге болады. Бұтақтары мен гүлдері де жеуге жарамды. Сондай-ақ, оны алмаздық шыбық үшін тұзақ ретінде пайдалануға болады, оның сіркешкісі көкөніс сияқты крестке ұқсас өсімдіктерге зиянды.

Кіші түрлер

Барбарея вульгарис вар. arcuata (Opiz ex J. Presl & C. Presl) Fr. Барбарея вульгарис вар. Brachycarpa Rouy & Foucaud Barbarea vulgaris var. (Барбареяның қарапайым түрі) longisiliquosa Carion Barbarea vulgaris var. sylvestris Fr.