Тармоқты асфодель – сипаттамасы, таралуы және қолданылуы
Asphodelus ramosus
Asphodelus ramosus – Орта Еуропа, Солтүстік Африка мен Таяу Шығыста өсетін көп жылдық гүлді өсімдік. Таксономиясы мен басқа түрлерінен айырмасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі
Species of flowering plant
Asphodelus ramosus, бұтақты асфодель – Asparagales қатарына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік. Сыртқы түрі Asphodelus albus-қа және әсіресе Asphodelus cerasiferus пен Asphodelus aestivus-қа ұқсас, бірақ оны жоғары тармақталған сабағы және кішкентай жемістерімен ажыратуға болады. Өсімдіктің номенклатурасы мен таксономиясы туралы көптеген даулар Asphodelus aestivus-қа ұқсастығынан туындаған. Asphodelus ramosus Оңтүстік Еуропаның Жерорта теңізі аймағында, Солтүстік Африка мен Таяу Шығыста өседі. Оны Канар аралдарында да кездестіруге болады. Бұл өсімдік Жерорта теңізі жағалауындағы қарқынды мал жаю мен ара-тура өрт болатын аймақтарда кең таралған. Кейбір аймақтарда қышқыл топырақтарды, әсіресе тақтатасты жақсы көреді. Көбінесе ақпаннан мамырға дейін гүлдейді және көптеген колониялар құрайды, бірақ осыған ұқсас Asphodeline lutea да гүлдейді. Бұтақты асфодельде колхицин қанды, ол подаграны емдеуде қолданылады.
Asphodelus ramosus, the branched asphodel, is a perennial herbaceous plant in the order Asparagales. Similar in appearance to Asphodelus albus and particularly Asphodelus cerasiferus and Asphodelus aestivus, it may be distinguished by its highly branched stem and smaller fruits. There has been a lot of confusion over the nomenclature and taxonomy of the species, owing to its similarity to Asphodelus aestivus. Asphodelus ramosus is native to the Mediterranean region of southern Europe, northern Africa, and the Middle East. It can also be found in the Canary Islands. It is particularly common in coastal areas of the Mediterranean with intensive grazing and occasional fire. In some areas it shows an affinity for acidic soils, mainly schist. It can form abundant colonies, usually flowering in February to May. but so has the closely related Asphodeline lutea. The branched asphodel is known to contain colchicine, a chemical used in the treatment of gout.
Физикалық сипаттамалары
Asphodelus ramosus – бұл геофит, жер астындағы сақтау органына ие, ол өсімдікке аса ыстық және құрғақшылық сияқты қолайсыз жағдайларда тірі қалуға мүмкіндік береді. Оның жапырақтары – биіктігі белгілі бір шамаға дейін жетеді – қышқылы, ылғалды айларда қойлар мен ешкілерге зиянды алкалоидтарды қамтиды, бірақ жазда жапырақтары құрғаған кезде олар уытты қасиеттерін жоғалтады. Оның өте көп гүлдері ақ түсті, ортасында қоңыр жолақты алты тісті қабаттан тұрады. Жемістері – кішкентай, дөңгелек қапшықтар.
Asphodelus ramosus is a geophyte, having an underground storage organ which enables the plant to survive adverse conditions, such as excessive heat and drought. Its leaves, growing to a height of –, contain alkaloids that are harmful to sheep and goats in the wet, winter months, but during the summer when their leaves dry out, they lose their toxicity. Its very numerous flowers are white with six tepals bearing a central brown streak. The fruits are small round capsules.
Қолданылуы
Кейбір халықтар бұл өсімдікті дәстүрлі түрде оның түбірінен желім жасау үшін пайдаланған. Оның түбірінен сонымен қатар емдік құралдар жасалып, қылқаншақ ауруын емдеуге қолданылған. Бұрын бүкіл өсімдік улы жылан шаққанда емдеу үшін қолданылған (оның тиімділігі әлі ғылыми тұрғыда дәлелденбеген).
Some traditional folk usages of the plant have been to make a glue from the plant's root. A remedy against warts is also derived from its root. Formerly, the entire plant was used in treating venomous snake bites (its efficacy yet to be proven scientifically).