Кіріспе

Шотландияның қоғамдық жедел жәрдем қызметі Шотландияның жедел жәрдем қызметі (Seirbheis Ambaileans na h Alba) Шотландияның барлық тұрғындарына қызмет көрсететін NHS Шотландияның бір бөлігі болып табылады. Шотландияның жедел жәрдем қызметіне арнайы денсаулық сақтау кеңесі басшылық етеді және оны шотланд үкіметінің денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек басқармалары тікелей қаржыландырады. Бұл Шотландияның материктік және аралдарды қамтитын жалғыз мемлекеттік жедел медициналық қызмет; 999 шақыруларына жауап беру үшін фельдшерлік көмек көрсететін апат және жедел жәрдем қызметін, төменгі өткірліктегі науқастарды тасымалдауды қамтамасыз ететін науқастарды тасымалдау қызметін және әуе медициналық қызметтерін, HAZCHEM немесе CBRN оқиғаларына жауап беруді қоса алғанда, мамандандырылған операцияларды және мамандандырылған тасымалдау мен қалпына келтіруді қамтитын көптеген түрлі көмекші рөлдерді қамтамасыз етеді.

Тарих

1948 жылы жаңа құрылған Шотландияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) екі ерікті ұйыммен, Сент-Эндрюдің жедел жәрдем қауымдастығы мен Британдық Қызыл Крестпен, Шотландия үшін ұлттық жедел жәрдем қызметін бірлесіп қамтамасыз ету үшін келісімшарт жасады, ол кезде Сент-Эндрю және Қызыл Крест шотландтық жедел жәрдем қызметі деп аталды. 1967 жылы Британдық Қызыл Крест қызметтен шыққаннан кейін, қызмет Санкт-Андрю Шотландиялық жедел жәрдем қызметі деп қайта аталды. 1974 жылы Шотландияның денсаулық сақтау қызметтерін қайта ұйымдастыру кезінде Шотландиядағы жедел жәрдем қызметін Шотландияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) өз қолына алды, ұйымдық атауы қазіргі Шотландия жедел жәрдем қызметіне қысқартылды. Ұйым 1995 жылы 1 сәуірде NHS тресті ретінде құрылды, ол заңды түрде Шотландияның жедел жәрдем қызметі ұлттық денсаулық сақтау қызметі тресі ретінде белгілі болды. Траст 1999 жылдың 1 сәуірінде таратылды және сонымен бірге Шотландияның жедел жәрдем қызметі ретінде белгілі арнайы денсаулық сақтау кеңесі құрылды.

Жедел медициналық көмек көрсету қабілеті

Шотландияның жедел жәрдем қызметі қазіргі формасында Ұлыбританиядағы ең ірі жедел медициналық көмек көрсетушілердің бірі болып табылады, онда әртүрлі рөлдерде 5000-нан астам қызметкер жұмыс істейді және тек 2015-2016 жылдары 740 631 төтенше жағдайға жауап берді. Қызмет, NHS Шотландияның қалған бөлігі сияқты, қолжетімділік нүктесінде тегін және оны халық та, денсаулық сақтау мамандары да кеңінен пайдаланады. Қазаға ұшыраған және жедел жәрдем қызметіне 1300 дәрігер мен 1200 техник қызмет көрсетеді. Шотландияда жедел жәрдем қызметі өзгеріп жатыр және қазір науқастың қажеттіліктеріне сәйкес басымдыққа ие: дәстүрлі, екі адамнан тұратын жедел жәрдем, бір ғана жедел жәрдем көлігі немесе дәрігер-медицина қызметкері әр түрлі төтенше жағдайларға қатыса алады.

Шотландияның травма желісі

Шотландияның жедел жәрдем қызметі Шотландияның травма желісінің ауруханаға дейінгі және ауруханааралық трансфер элементтерін үйлестіреді. Бұл жауап Шотландияның жедел жәрдем қызметі мен бірқатар серіктес мекемелерден келіп отыр. Бұлар кейде Қызыл, Сары және Жасыл ресурстар деп жіктеледі; олардың ішінде Medic One және BASICS Scotland тіркелген қайырымдылық ұйымдары болып табылады. Сары және қызыл категорияларды қолдану әртүрлі командалар немесе дәрігерлер ұсынатын жетілдірілген дағдыларға да қолданылады.

BASICS Шотландия

Сондай-ақ, BASICS Scotland және Sandpiper Trust компаниясымен бірлесіп, бірқатар ерікті көмекшілер қолданылады. Бұл дәрігерлер, медбикелер және фельдшерлер, олар жедел жәрдем қызметіне өз уақыттарын арнап, науқас пен жарақаттанған адамдарға көмектеседі. Бұл көмекке көмек көрсетушілерге жабдықты жедел жәрдем қызметі мен BASICS Scotland Sandpiper Trust көмегімен қамтамасыз етеді. Бұл көмекшілер басқа жедел жәрдем қызметтеріне көмек көрсету үшін "Сары" біліктілік жиынтығын және озық интервенцияларды ұсына алады. BASICS Scotland көмекшілерінің ұсынысы бойынша: эндотрахеальды интубация, процедуралық седация, анальгезия, жүйке блоктау, кардиоверсия және торакстомия, дренажды орната отырып немесе орнатпай.

Қоғамдық алғашқы көмек көрсетуші

Шотландияда жедел жәрдем қызметін қолдауға арналған бірқатар қоғамдық алғашқы көмек көрсету бағдарламалары бар. Бұл - 999 шақыруларына жіберілген, негізінен жүрек тоқтауымен байланысты, медициналық базалық білімі бар еріктілер.

Highland Prehospital жедел жәрдем және травматикалық көмек (PICT) тобы

Highland PICT тобы Инвернесс қаласындағы Рейгмордың жедел жәрдем бөлімінде орналасқан және айына 150 науқасқа жауап береді. Ол 2016 жылы Таулы аймақтағы дәрігерлер жетекшілік ететін ауруханаға дейінгі күтімнің жетіспеушілігін жою үшін құрылған. Ол дәрігер мен озық тәжірибелі модельді қолданады, озық күтім көрсетеді және Шотландияның жедел жәрдем қызметінің мүмкіндіктерін кеңейтеді. Олар 2022 жылы "Гайленд Геройлары" сыйлығының иегері болды, ал топтың негізін қалаушы және клиникалық жетекшісі 2021 жылы ауылдық ауруханаға дейінгі медицинадағы жұмысы үшін халықаралық награда алды. Команданың озық медбикелерінің бірі таудан жарақат алған баланы күтіп-ұстағаны үшін Шотландияның денсаулық сыйлығына ұсынылды.

Медициналық көмекші 1

Medic One - 1980 жылы құрылған қайырымдылық тобы, ол Эдинбургтегі жедел жәрдем бөлімінен орналасады. 1998 жылы Эдинбург ауруханасының қызметкерлерінің білім алуы мен дамуын жеңілдету үшін Medic One командасына сәйкес қайырымдылық қоры құрылды. Терапевтердің екі-үш мүшесі және ұшқыш бар.

Науқастарды тасымалдау

Жыл сайын науқастарды тасымалдау қызметі 1,3 миллионнан астам науқасты тасымалдайды. Бұл қызмет физикалық немесе медициналық тұрғыдан ауруханаға бару үшін жарамсыз болған науқастарға басқа жолмен ұсынылады, сондықтан олар әлі де кездесулерін жасай алады. Сонымен қатар, жедел емес емделушілер, емханадан шығарылушылар, паллиативтік көмекке жататын науқастарды тасымалдаушылар және басқа да көптеген мамандандырылған қызметтер атқарылады. Пациенттерді тасымалдау көліктері әр түрлі формада болады және оларды жедел жәрдем көмекшілері басқарады, олар екі немесе бір адаммен жұмыс істейді. Олар жолаушылар жолында науқастарға күтім жасау және шұғыл көмек көрсету бойынша оқытылады.

Әуе операциялары

Қызметте Ұлыбританиядағы үкіметтің қаржыландыратын жалғыз әуе жедел жәрдем қызметі бар, оны Gama Aviation келісімшарт бойынша басқарады. Әуе кемесінің құрамына екі Airbus H145 тікұшағы және екі Beechcraft B200C King Air тұрақты қанатты ұшағы кіреді, олар шұғыл көмек көрсетуді және Шотландияның шалғай аймақтарына және одан науқастарды тасымалдауды қамтамасыз етеді. Екі бұрынғы H145 тікұшағы 2020 жылдың мамырына дейін Babcock Mission Critical Services Onshore компаниясымен қосалқы келісімшарт бойынша жұмыс істеді. 2015-2016 жылдары жедел жәрдем бригадалары 3849 рет ұшуға аттанды. Бір вертолет пен бір King Air Глазго әуежайындағы Gama Aviation нысандарында орналасқан. Басқа операциялық базалар Инвернес әуежайы (вертолет) және Абердин әуежайы (King Air). Глазгодағы әуе кемелерін жедел медициналық көмек қызметі (EMRS) жиі пайдаланады. Авиажедел жәрдем қызметі кейде Channel 5 теледидарының Highland Emergency деректі сериясының бір бөлігі ретінде көрсетілді.

Қайырымдылықпен қаржыландырылатын әуе жедел жәрдем

2010 жылдың соңында Шотландияның қайырымдылық әуе жедел жәрдем (SCAA) ұйымы құрылды. Ол Перт әуежайында орналасқан, мемлекет қаржыландыратын ұшақпен бірге жұмыс істейтін қосымша әуе жедел жәрдемін қамтамасыз ету үшін құрылды. SCAA 2013 жылдың мамырында MBB Bo 105 тікұшағымен жұмысын бастады. 2015 жылдың қарашасынан бастап SCAA Eurocopter EC135 ұшағын пайдаланады. Бұрын EC135 ұшақтары мемлекеттік қаржымен қызмет көрсететін, бірақ олар H145 ұшақтарымен алмастырған. Вертолетте Скотттық жедел жәрдем қызметінің фельдшерлері жұмыс істейді, олардың міндеті Кардональдтағы SAS жедел жәрдем бақылау орталығынан. 2018 жылдың сәуірінде қайырымдылық ұйымы екінші тікұшақты алу үшін қаражат жинау туралы хабарлаған. Бұл ұшақ қазір Абердин әуежайында жұмыс істейді.

Авиажедел жәрдемге қатысы бар маңызды апаттар

1996 жылы 19 мамырда Шотландияның жедел жәрдем қызметі үшін Loganair компаниясы пайдаланушы Britten Norman BN 2 Islander ұшағы Шетландтағы Lerwick / Tingwall әуежайында түнде қатты жел мен желдің соғуы кезінде соңғы бағытқа бет алған кезде ұшу-қону жолына жетпей апатқа ұшырады. Ұшқыш қаза тауып, дәрігер мен медбике жарақат алған. Ол кезде кемеде науқас жоқ еді. 2005 жылдың 15 наурызында Loganair компаниясы басқаратын Britten Norman BN 2 Islander ұшағы Шотландияның батысындағы Кемпбелтаун әуежайына қарай құлай келе теңізге құлады. Ұшақ Шотландияның жедел жәрдем қызметі атынан жедел жәрдем рейсін жүргізді. Қаза болған ұшқыш пен дәрігердің екеуі де қаза тапты.

Арнайы операциялар бойынша жедел әрекет жасайтын топ (SORT)

SORT қызметі Ұлыбританияның басқа аймақтарындағы Қауіпті аймақтарға жауап беру тобымен ұқсас. SORT фельдшерлері әдеттегі фельдшерлер сияқты тәжірибе аясына ие, бірақ жеке қорғаныш құралдары мен басқа да құтқару құралдарымен байланысты тәжірибе аясы кеңейтілген. Бұл 4,3 млн фунт стерлингтік бастама химиялық, биологиялық, радиологиялық немесе ядролық материалдарды қамтитын үлкен қауіпті оқиғаларға жауап беру үшін қосымша дайындықты қамтамасыз ету болды. Бұл жұмыс Ұлыбритания үкіметінің қолдауымен жүргізілді. 2017 жылы бес SORT командасы бар; үш толық уақытты Эдинбургте, Глазго және Абердинде, ал екі шақыру командасы Инвернессте және Дамфристе орналасқан. Бұл топтар ірі оқиғаларға арнайы жауап береді және жау ортада фельдшерлік көмек көрсетеді. Команда судағы құтқару, биіктікте қауіпсіз жұмыс істеу, іздеу және құтқару, соның ішінде тыныс алу аппаратын пайдалану және шектеулі кеңістікте жұмыс істеу сияқты салаларда мүмкіндіктер береді. SORT командалары сонымен қатар апаттық залалсыздандыру және ішкі кордон мүмкіндіктерін толық қамтамасыз етеді.

ScotSTAR

Шотландияның шалғайдағы қалалары мен ауылдары медициналық көмекке бірнеше сағатқа жақын болғандықтан, Шотландияның арнайы көлік және қайтару (ScotSTAR) қызметі құрылды, онда педиатриялық және жаңа туған нәрестелерді қайтару және ауыстыру топтары және ересектерді жедел медициналық қайтару қызметі (EMRS) тобы бар. Бастапқыда, қызмет Аргайл мен Бьюттегі алты оқшауланған ауруханаға авиациялық медициналық қамсыздандыруды қамтамасыз етті. 14 іздеуші және 4 тіркеуші жыл сайын 1000-ға жуық іс-шараларды жүзеге асырады. Бұл нысанда арнайы салынған сыныптар, лекция залдары, синдикаттық бөлмелер және 16 төсектік аурухананың палатасын және авария және төтенше жағдай бөлімін қайта жаңғыртқан клиникалық симуляция аймағы бар, бұл басқа да практикадан өткен денсаулық сақтау қызметкерлерімен нақты қарым-қатынасқа мүмкіндік береді. 1996 жылдан 2011 жылдың сәуіріне дейін қызмет Пиблске жақын Эддлстондағы Бароний қасабасында орналасқан өзінің арнайы оқу колледжін қолданды. Барония 78 бөлмелі, үйде барлық оқу-жаттығу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік беретін, үйі ашық бау-бақшалар мен орманды алқаптарға айналған. 1985-1996 жылдар аралығында ол Глазгоның батыс жағындағы бұрынғы Редлендс әйелдер мен балалар ауруханасын қолданды, ал оған дейін оқу мектебі Бангур ауруханасында орналасқан еді, содан кейін Гартлох ауруханасына көшірілді.

Пікірталас пен қиындықтар

1999 жылы Шотландияның жедел жәрдем қызметінің қаржы директоры бұған дейін алаяқтық үшін түрмеге қамалған екені белгілі болды. 2017 жылы жедел жәрдем қызметі ескі жедел жәрдем автопаркін пайдаланғаны үшін сынға түсті, олардың жартысына жуығы 100 000 мильден астам жол жүрді. 2018 жылы алдыңғы қатардағы қызметкерлердің "қауіпті ұзақ уақыт" жұмыс істегені, бір қызметкердің 36 сағаттық ауысымда жұмыс істегені белгілі болды. Бұл сол кездегі ұлттық жанжал ретінде сипатталды. 2020 жылы Tayside Trauma Team және Medic 1 олардың жалғасуы тұрақты емес екенін және қызметтер тоқтатылатындығын, дәрігерлер жетекшілік ететін ресурсты жедел жәрдем қызметтерінің мүмкіндіктерінен алып тастайтынын мәлімдеді. 2021 жылы Шотландияның жедел жәрдем қызметі жедел жәрдемді штаттық басқару үшін күресті; өрт сөндірушілерден, әскерилерден және медициналық емес оқытылған жүргізушілерден көмек іздеу 999 шақыруларына қатысатын жедел жәрдемге көмек іздеу. Бұл дағдарыстың жеке адамдары үшін қаншалықты қиындағанын көрсететін бірнеше қайғылы оқиғалар пайда болды, соның ішінде жедел жәрдемді 40 сағат күткеннен кейін қайтыс болған бір науқас және жедел жәрдемді төрт жарым сағат күткеннен кейін үйінің алдында қайтыс болған қарт адам. Сол жылы жедел жәрдем қызметінің бірқатар жоғары тұрған NHS менеджерлерінің жұмыс уақытында, COP26 халықаралық конференциясын жоспарлап жатқанда, кемперді жалға беру бизнесін жүргізгендері белгілі болды. 2022 жылы жарияланған зерттеулер Шотландиядағы әр бес фельдшердің төртеуі жұмыстан кетуді ойлап жүргенін көрсетті. Сондай-ақ, бұл зерттеуде қызметкерлердің 87%-ы Шотландияның жедел жәрдем қызметі тарапынан бағаланбайтынын көрсетті. Сол баяндамада қызметкерлердің үштен бірі 15-20 сағаттан тұратын ауысымда жұмыс істейтінін атап өтті. Сол жылы бір мақала жарияланды. Онда тұрғындардан бір туысына жедел жәрдем машинасының артқы бөлігінде жалғыз өзі, жедел жәрдем бригадасының көмегінсіз, ауруханаға бара жатқанда, жүрек-қан тамырларын қайта жандандыруды тапсырған. 2022 жылдың жазында жедел жәрдем қызметінің аға менеджері бақылау бөлмесінің қызметкерінің өз лауазымын тастап, оны (және оның отбасын) Глазго әуежайынан алуын сұрағандықтан жұмыстан босатылды. 2022 жылы EMRS Шотландияның жедел жәрдем қызметіне кеңесшісіз "Қызыл топ" ретінде орналасқаны белгілі болды.