Аурулар мен жаралыларды тасымалдау және күту көлігі

Кіріспе

Аурулар мен жарақат алған адамдарды тасымалдау және күтім көрсетуге жабдықталған көлік.

Жедел жәрдем – науқастарды емдеу орталықтарына, мысалы, ауруханаларға жеткізуге арналған медициналық жабдықталған көлік. Әдетте, науқасқа ауруханаға дейін тасымалдау барысында медициналық көмек көрсетіледі. Жедел жәрдем көліктері төтенше жағдайларға жылдам жауап беру үшін, сондай-ақ жедел жәрдем қызметкерлерін және басқа да бірінші көмек көрсетушілерді тасымалдауға, шұғыл көмек көрсету құралдарын жеткізуге және науқастарды ауруханаға немесе басқа да арналған ем орталығына жеткізуге пайдаланылады. Көптеген жедел жәрдем көліктері фургон немесе пикап негізінде жасалған, бірақ олар мотоциклдер, автобустар, лимузиндер, ұшақтар және қайықтар түрінде де кездеседі. Жедел жәрдем көліктері әдетте, авариялық жарықтар мен дабылмен жабдықталуға рұқсат етілген төтенше көліктер саналады. Көлік науқастарды тасымалдауға қабілетті болса, ол жедел жәрдем көлігі ретінде қарастырылады. Алайда, жедел жәрдем емес науқастарды тасымалдауға арналған көлік (амбулетта деп те аталады) жедел жәрдем ретінде есептеле ме, жоқ па, заңнама бойынша әртүрлі болуы мүмкін. Мұндай көліктер көбінесе (бірақ ерекшеліктер бар) өмірді сақтауға арналған жабдықтармен жабдықталмайды және жедел жәрдем көліктерінің экипажынан кем білікті персоналмен жабдықталады. Керісінше, жедел жәрдем мекемелері науқастарды тасымалдамайтын жедел жәрдем көліктеріне де ие болуы мүмкін. "Жедел жәрдем" термині латын тіліндегі "ambulare" сөзінен шыққан, ол "жүру немесе қимылдау" дегенді білдіреді, бұл ерте заманда науқастарды көтеріп немесе арбамен тасыған медициналық көмекке сілтеме жасайды. Бұл сөз бастапқыда әскермен бірге қозғалатын, жылжымалы аурухананы білдірген. Жедел жәрдем (испан тілінде – ambulancias) алғаш рет 1487 жылы Гранада әмірлігіне қарсы католик монархтары Малага қаласын қоршаған кезде испандықтар тарапынан шұғыл көлік ретінде қолданылған. Америка Азамат соғысы кезінде жарақат алғандарды соғыс алаңынан шығаруға арналған көліктер жедел жәрдем вагондары деп аталған. 1870 жылғы Франко-пруссия соғысы және 1876 жылғы серб-түрік соғысы кезінде далалық ауруханалар да жедел жәрдем деп аталған, бірақ вагондар алғаш рет 1854 жылғы Қырым соғысы кезінде жедел жәрдем ретінде танылған.

An ambulance is a medically equipped vehicle used to transport patients to treatment facilities, such as hospitals. Typically, out of hospital medical care is provided to the patient during the transport. Ambulances are used to respond to medical emergencies by emergency medical services (EMS), and can rapidly transport paramedics and other first responders, carry equipment for administering emergency care, and transport patients to hospital or other definitive care. Most ambulances use a design based on vans or pickup trucks, though others take the form of motorcycles, buses, limousines, aircraft and boats. Ambulances are generally considered emergency vehicles authorized to be equipped with emergency lights and sirens. Generally, vehicles count as an ambulance if they can transport patients. However, it varies by jurisdiction as to whether a non emergency patient transport vehicle (also called an ambulette) is counted as an ambulance. These vehicles are not usually (although there are exceptions) equipped with life support equipment, and are usually crewed by staff with fewer qualifications than the crew of emergency ambulances. Conversely, EMS agencies may also have nontransporting EMS vehicles that cannot transport patients. The term ambulance comes from the Latin word "ambulare" as meaning "to walk or move about" which is a reference to early medical care where patients were moved by lifting or wheeling. The word originally meant a moving hospital, which follows an army in its movements. Ambulances (ambulancias in Spanish) were first used for emergency transport in 1487 by the Spanish forces during the siege of Málaga by the Catholic Monarchs against the Emirate of Granada. During the American Civil War vehicles for conveying the wounded off the field of battle were called ambulance wagons. Field hospitals were still called ambulances during the Franco Prussian War of 1870 and in the Serbo Turkish war of 1876 even though the wagons were first referred to as ambulances about 1854 during the Crimean War.

Тарих

Жедел жәрдем тарихы ежелгі заманнан басталады, сол кезде жазылмайтын науқастарды күштеп тасымалдау үшін арбалар қолданылған. Жедел жәрдем алғаш рет 1487 жылы испандықтар тарапынан шұғыл жағдайларда көлік ретінде пайдаланылды, ал азаматтық үлгілері 1830 жылдары қолданысқа енгізілді. 19 және 20 ғасырлардағы технологиялық жетістіктер қазіргі заманғы өздігінен жүретін жедел жәрдем машиналарын жасауға алып келді.

Функционалдық түрлері

Жедел жәрдем машиналары пациенттерді тасымалдау қажеттігіне және тасымалдау шарттарына қарай түрлерге бөлінеді. Кейбір жағдайларда жедел жәрдем машиналары бірнеше функцияны бірдей атқаруы мүмкін (мысалы, шұғыл жәрдем көрсетумен қатар пациенттерді тасымалдау).
Шұғыл жәрдем машинасы – Ең көп таралған жедел жәрдем машинасы, ол жедел сырқат немесе жарақат алған пациенттерге көмек көрсетеді. Бұл көлік жолға жүретін фургон, қайық, тікұшақ, қанатты ұшақ (әуелік жедел жәрдем деп белгілі) немесе тіпті гольф машинасы сияқты өзгертілген көлік болуы мүмкін.
Науқас тасымалдау жедел жәрдем машинасы – Науқастарды ауруханаға, диализ орталығына немесе басқа да медициналық емдеу орындарына, сондай-ақ олардан шұғыл емес көмек алу үшін тасымалдауға арналған көлік. Бұл жүк көліктері, автобустар немесе басқа да көлік түрлері болуы мүмкін.
Жедел жәрдем автобусы – Көптеген науқастарды эвакуациялауға және тасымалдауға мүмкіндік беретін, әдетте автобус шассиіне негізделген үлкен жедел жәрдем машинасы. Олар көбінесе жаппай зардап шеккен жағдайларда қолданылады.
Қайырымдылық жедел жәрдем машинасы – Қайырымдылық ұйымдары ұзақ мерзімді күтімдегі ауруханалардан, хоспистерден немесе күтім үйлерінен ауру балаларды немесе ересектерді саяхатқа немесе демалысқа алып бару үшін арнайы науқас тасымалдау жедел жәрдем машиналарын ұсынады. Мысалы, Ұлыбританиядағы "Jumbulance" жобасын қарастыруға болады. Әдетте олар автобус негізінде жасалады.
Бариатриялық жедел жәрдем машинасы – Өте семіз науқастарды тасымалдау және күту үшін қажетті құралдармен жабдықталған, арнайы науқас тасымалдау жедел жәрдем машинасы.
Органдарды жылдам алу жедел жәрдем машинасы – Мәйіттердің денелерін сақтап, олардың органдарын алуға арналған арнайы жедел жәрдем машинасы. 2008 жылы Нью-Йорк қаласы үш жылға 1,5 миллион долларлық грантпен мұндай жедел жәрдем машинасының пилоттық бағдарламасын іске қосты.

Дизайн және құрылыс

Жедел жәрдем машинасын жобалауда жергілікті жағдайлар мен инфрақұрылым ескерілуі тиіс. Жолға шығатын жедел жәрдем машиналарының оқиға орнына жетіп, науқасты ауруханаға тасымалдауы үшін жолдардың жақсы күйде болуы қажет, бірақ қиын өңірлерде төрт дөңгелекті немесе жол талғамайтын көліктерді пайдалануға болады. Көлік құралын күтіп ұстау үшін отын қоры болуы керек, сондай-ақ техникалық қызмет көрсету орталықтары қажет. Жедел жәрдемді шақыру (мысалы, телефон арқылы) және жіберу әдетте электрондық жабдықтарға негізделеді, ал олар өз кезегінде жұмыс істеп тұрған электр желісіне тәуелді. Сол сияқты, қазіргі заманғы жедел жәрдем машиналары екі бағытты радиостанциялармен немесе ұялы телефондармен жабдықталған, бұл оларға ауруханалармен байланысуға мүмкіндік береді – жедел жәрдем машинасының келуін хабарлау үшін немесе, егер жедел жәрдем құрамында дәрігер болмаса, медициналық бақылау үшін дәрігермен кеңесу үшін. Жедел жәрдем машиналары көбінесе екі кезеңде жасалады. Бірінші кезеңде көбінесе жеңіл немесе орта салмақты жүк көлігінің шассиі немесе толық көлемді фургон (немесе кейбір жерлерде Mercedes Benz, Nissan, Toyota немесе Ford сияқты автомобильдер) жасалады. Екінші өндіруші (екінші кезең өндірушісі деп аталады) көлікті (кейде толық емес, жүргізуші орындығының артында кузов немесе ішкі жиһазы жоқ) өзгертеді және оны кузов, арнайы жабдықтар мен ішкі жиһаздарды орнату арқылы жедел жәрдем машинасына айналдырады. Бұл екі тәсілдің бірімен жасалады: немесе кузовты бастапқыдан құрастырып, көлікке орнату арқылы (coachbuilding), немесе модульдік жүйе арқылы, онда дайын "қорап" жедел жәрдем машинасының бос шассиіне орнатылып, содан кейін аяқталады. Қазіргі заманғы жедел жәрдем машиналары әдетте ішкі жану қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар дизель, бензин немесе сұйытылған газ сияқты кез келген дәстүрлі отынмен жұмыс істей алады, бұл оператордың қалауына және қол жетімді нұсқаларға байланысты. Суық аймақтарда көбінесе бензинмен жұмыс істейтін қозғалтқыштар қолданылады, өйткені дизельді қозғалтқыштарды суық күйде іске қосу қиын болуы мүмкін. Жылы аймақтарда дизельді қозғалтқыштар тиімді және берік болғандықтан, олар көбірек таңдалады. Дизельді қуат кейде қауіпсіздік алаңдауларына байланысты таңдалады, себебі 1980 жылдары бензинмен жұмыс істейтін жедел жәрдем машиналарына қатысты бірнеше өрт оқиғалары болған. Бұл өрттердің себебі бензиннің дизель отынына қарағанда жоғары тұрақсыздығы болды. Қозғалтқыштың түрін өндіруші анықтай алады: соңғы екі онжылдықта Ford дизельді қозғалтқыштармен жабдықталған көліктерді ғана жедел жәрдемге бейімдеуге сатқан. 2010 жылдан бастап Ford эмиссия талаптарын орындау үшін бензинмен жұмыс істейтін қозғалтқыштармен де жедел жәрдем шассиін сата бастады. Ұлыбританияда Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі 2045 жылға қарай барлық жедел жәрдем машиналары толығымен электрлік болуын мақсат етіп отыр, бұл "Net Zero" кампаниясының бір бөлігі.

Ambulance design must take into account local conditions and infrastructure. Maintained roads are necessary for road going ambulances to arrive on scene and then transport the patient to a hospital, though in rugged areas four wheel drive or all terrain vehicles can be used. Fuel must be available and service facilities are necessary to maintain the vehicle. Methods of summoning (e. g. telephone) and dispatching ambulances usually rely on electronic equipment, which itself often relies on an intact power grid. Similarly, modern ambulances are equipped with two way radios or cellular telephones to enable them to contact hospitals, either to notify the appropriate hospital of the ambulance's pending arrival, or, in cases where physicians do not form part of the ambulance's crew, to confer with a physician for medical oversight. Ambulances often have two stages of manufacturing. The first is frequently the manufacture of light or medium truck chassis cabs or full size vans (or in some places, cars) such as Mercedes Benz, Nissan, Toyota, or Ford. The second manufacturer (known as second stage manufacturer) modifies the vehicle (which is sometimes purchased incomplete, having no body or interior behind the driver's seat) and turns it into an ambulance by adding bodywork, emergency vehicle equipment, and interior fittings. This is done by one of two methods – either coachbuilding, where the modifications are started from scratch and built on to the vehicle, or using a modular system, where a pre built 'box' is put on to the empty chassis of the ambulance, and then finished off. Modern ambulances are typically powered by internal combustion engines, which can be powered by any conventional fuel, including diesel, gasoline or liquefied petroleum gas, depending on the preference of the operator and the availability of different options. Colder regions often use gasoline powered engines, as diesels can be difficult to start when they are cold. Warmer regions may favor diesel engines, as they are more efficient and more durable. Diesel power is sometimes chosen due to safety concerns, after a series of fires involving gasoline powered ambulances during the 1980s. These fires were ultimately attributed in part to gasoline's higher volatility in comparison to diesel fuel. The type of engine may be determined by the manufacturer: in the past two decades, Ford would only sell vehicles for ambulance conversion if they are diesel powered. Beginning in 2010, Ford will sell its ambulance chassis with a gasoline engine in order to meet emissions requirements. In the United Kingdom, the National Health Service has set a target for all ambulances to be fully electric as part of the Net Zero campaign by 2045.

Стандарттар

Көптеген аймақтар жедел жәрдем машиналарын олардың қызметтік міндеттеріне сәйкес болуы тиіс стандарттарды белгілейді. Бұл стандарттар жедел жәрдем көлігімен тасымалданатын науқастың түріне қарай әртүрлі деңгейде болуы мүмкін (мысалы, күнделікті науқас тасымалы үшін жоғары санаттағы науқас тасымалынан өзгеше стандартты белгілеу) немесе көлік құралының мөлшеріне негізделуі мүмкін. Мысалы, Еуропада Еуропалық Стандарттау Комитеті CEN 1789 стандартын жариялайды, ол жедел жәрдем машинасының құрылысына, соның ішінде соққыға төзімділігіне, жабдық деңгейлеріне және сыртқы белгілеуіне қатысты ең төменгі талаптарды анықтайды. АҚШ-та жедел жәрдем машиналарын жобалау стандарттары 1976 жылдан бері қолданылып келеді, оларды Бас қызметтер басқармасы жариялайды және KKK A 1822 деп аталады. Бұл стандарт бірнеше рет қайта қаралып, қазіргі уақытта KKK A 1822F ретінде белгілі, өзгеріс туралы хабарламасы №13. Ұлттық Өрттен Қорғау Қауымдастығы KKK A 1822F-ке балама болып табылатын NFPA 1917 дизайн стандартын да жариялады. Жедел жәрдем қызметтерін аккредиттеу комиссиясы (CAAS) 2019 жылдың шілдесінен күшіне енген Жедел жәрдем машиналарына арналған Жер үсті көліктері стандартының 2.0 нұсқасын жариялады. Бұл стандарт KKK A 1822F және NFPA 1917–2019 талаптарына ұқсас. Қазіргі үш стандарттың (3) қайсысын талап ету туралы шешім әрбір штаттың заң шығарушы органына немесе жедел жәрдем қызметінің директорына жүктеледі. Кейбір штаттарда нақты талаптар жоқ, ал кейбіреулері қолданылатын стандартты нақтылайды. Тағы басқалары соңғы пайдаланушыға қай стандартқа сәйкес келу керектігін өздігінен шешуге мүмкіндік береді. АҚШ және Канадада жедел жәрдем машиналарының төрт түрі бар: I, II, III және IV типті. I типтісі ауыр жүк көлігінің шассиіне негізделген, артқы бөлігі «қорап» немесе «модуль» деп аталады, негізінен Advanced Life Support (ALS) немесе Mobile Intensive Care Unit (MICU) үшін, сондай-ақ құтқару жұмыстары үшін қолданылады. II типтісі коммерциялық ауыр жүк таситын фургонға негізделген, көтерілген шатыры мен көліктің артқы жағындағы қосымша кондиционер блогынан басқа көптеген өзгерістер енгізілмейді, негізінен Basic Life Support (BLS) және науқастарды тасымалдау үшін қолданылады, бірақ олар кейде ALS және құтқару үшін де пайдаланылады. III типтісі артқы бөлігі арнайы жасалған фургон шассиіне негізделген, ALS және құтқару үшін қолданылады. IV типтісі – бұл арнайы жағдайларда, мысалы, іс-шаралардағы тығыз адамдар көп жерде маневрлеуге қолайлы кішігірім көліктерді пайдалана отырып, науқастарды тасымалдауға арналған көліктер; олар сирек кездеседі және АҚШ-тағы федералдық ережелерге бағынбайды. Стандарттауға ұмтылыс енді бұрынғыдай талаптарға сай кодтары болмаған Үндістан сияқты елдерге де жете бастады, ол 2013 жылы жедел жәрдем машиналарын жасаудың алғашқы ұлттық стандартын бекітті.

Many regions have prescribed standards which ambulances should, or must, meet in order to be used for their role. These standards may have different levels which reflect the type of patient which the ambulance is expected to transport (for instance specifying a different standard for routine patient transport than high dependency), or may base standards on the size of vehicle. For instance, in Europe, the European Committee for Standardization publishes the standard CEN 1789, which specifies minimum compliance levels across the build of ambulance, including crash resistance, equipment levels, and exterior marking. In the United States, standards for ambulance design have existed since 1976, where the standard is published by the General Services Administration and known as KKK A 1822. This standard has been revised several times, and is currently in version 'F' change notice #13, known as KKK A 1822F. The National Fire Protection Association has also published a design standard, NFPA 1917, which offers an alternative to KKK A 1822F. The Commission on Accreditation of Ambulance Services (CAAS) has published its Ground Vehicle Standard for Ambulances v2.0, effective July 2019. This standard is similar to the KKK A 1822F and NFPA 1917–2019 specifications. The decision on which of the current (3) standards to require is left up to each individual state legislature or EMS director. Some states have no specific requirement, while others specify which standard is acceptable. Others, yet, allow the end user to decide which standard to comply to. In the United States and Canada, there are four types of ambulances: Type I, Type II, Type III, and Type IV. Type I is based on a heavy truck chassis cab with a custom rear compartment that is often referred to as a "box" or "module", primarily used for Advanced Life Support (ALS) or Mobile Intensive Care Unit (MICU), as well as rescue work. Type II is based on a commercial heavy duty van with few modifications except for a raised roof and a secondary air conditioning unit for the rear of the vehicle, primarily used for Basic Life Support (BLS) and transfer of patients, though they are occasionally also used for ALS and rescue. Type III is a van chassis cab with a custom made rear compartment, used for ALS and rescue. Type IV is for ad hoc patient transfer using smaller utility vehicles selected for maneuverability in special environments such as dense crowds at events; these are uncommon and are not subject to federal regulations in the United States. The move towards standardisation is now reaching countries without a history of prescriptive codes, such as India, which approved its first national standard for ambulance construction in 2013.

Қауіпсіздік

Жедел жәрдем машиналары, басқа да төтенше жағдай көліктері сияқты, көбінесе кез келген ауа райында жұмыс істеуге міндетті, соның ішінде азаматтардың көлік жүргізуден бас тартатын жағдайларда да. Сонымен қатар, жедел жәрдем бригадасының науқасқа деген жауапкершілігі олардың қауіпсіздік белдіктері сияқты қауіпсіздік құралдарын пайдалануына кедергі келтіруі мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, өрт сөндіру машиналары мен полиция көліктеріне қарағанда, жедел жәрдем машиналары жол-көлік оқиғаларына жиі түсіп, жарақат алу немесе қаза болу ықтималдығы жоғары. Белдікпен бекітілмеген жолаушылар, әсіресе науқастарға күтім көрсету бөлімінде жүретіндер, ерекше осал. Ұқсас өлшемдегі азаматтық көліктермен салыстырғанда, бір зерттеу көрсеткендей, жедел жәрдем машиналарының соқтығысуында көбірек адам қатысып, көбірек жарақат алады. 2001 жылы аяқталған 11 жылдық ретроспективті зерттеуде АҚШ-тағы жедел жәрдем машиналарының көптеген қаза табатын апаттары төтенше жағдайларда болғанымен, олар көбінесе жақсы күйдегі, түзу, құрғақ жолдарда, ашық ауа райында орын алған. Бұдан бөлек, парамедиктер де науқастарға көмек көрсету кезінде жедел жәрдемде қауіпке ұшырайды, өйткені 1991 мен 2006 жылдар аралығында АҚШ-та жедел жәрдем машинасы ішінде 27 парамедик қаза тапты.

Жабдық

Ауруларды емдеу үшін тікелей қолданылатын жабдықтарға қосымша, жедел жәрдем машиналары пациенттерге көмек көрсетуді жеңілдету үшін қолданылатын қосымша жабдықтармен жабдықталуы мүмкін. Бұған мыналар кіреді: Екі жолды радио – қазіргі заманғы жедел медициналық қызметтердегі ең маңызды жабдықтардың бірі, ол жедел жәрдемге тапсырмалар беруге және экипажға ақпаратты басқару орталығына немесе ауруханаға жіберуге мүмкіндік береді (мысалы, ауруханаға қауіпті науқастың келуін ескерту үшін ASHICE хабары). Мобильді деректер терминалы – кейбір жедел жәрдемдерде мобильді деректер терминалдары (немесе MDT) орнатылған, олар әдетте басқару орталығындағы орталық компьютерге сымсыз қосылады. Бұл терминалдар екі жолды радионың орнына немесе оның қатар жұмыс істеуіне мүмкіндік береді және экипажға тапсырмалар туралы мәліметтерді беруге, экипаж пациентке келген, кеткен және жолда болған уақытты тіркеуге, сондай-ақ кез келген басқа компьютерлік функцияларды орындауға пайдаланылуы мүмкін. Дәлел жинауға арналған бейнекамералар – кейбір жедел жәрдемдерде көлік ішінде немесе сыртындағы оқиғаларды жазуға арналған бейнекамералар орнатылуда. Олар дыбыс жазу мүмкіндігімен де жабдықталуы мүмкін. Бұл жедел жәрдем экипажына қатысты зорлық-зомбылықтан қорғану құралы ретінде, немесе кейбір жағдайларда (жергілікті заңдарға байланысты) экипаж мүшесіне жасалған қателік айыптамаларын дәлелдеу немесе жоққа шығару үшін қолданылуы мүмкін. Артқы көтергіш немесе пандус – пациентті көтеру қажеттілігінсіз тиеуді жеңілдету үшін жедел жәрдемдерге артқы көтергіш немесе пандус орнатылуы мүмкін. Бұл, әсіресе, пациент семіз болғанда немесе арнайы күтімді қажет ететін, үлкен және ауыр жабдықтарды (мысалы, нәрестелер инкубаторы немесе аурухана төсектері) тасымалдау кезінде маңызды. Сондай-ақ, ауыр науқастарды көлікке тартуға арналған лебёдка сияқты қосымша жабдықтар да болуы мүмкін. Травмалық жарықтандыру – қалыпты жұмыс жарығынан өзге, жедел жәрдемдерде науқас жарыққа сезімтал болған кезде қолданылатын арнайы жарықтандыру (көбінесе көк немесе қызыл түсті) орнатылуы мүмкін. Кондиционер – жедел жәрдемдерде көбінесе кабинадан бөлек, жұмыс аймағына қызмет ететін жеке кондиционер жүйесі орнатылады. Бұл емделіп жатқан пациенттер үшін қолайлы температураны сақтауға көмектеседі және ауадағы патогендерге қарсы сүзгілер сияқты қосымша мүмкіндіктерге ие болуы мүмкін. Деректерді жазу құрылғылары – олар көбінесе жылдамдық, тежеу күші және уақыты, жарықтар мен дабылдар сияқты белсенді дабыл ескертулерінің қосылуы, сондай-ақ қауіпсіздік белбеулерін пайдалану туралы ақпаратты жазу үшін жедел жәрдемдерге орнатылады. Бұлар көбінесе GPS құрылғыларымен үйлестіріліп қолданылады.

In addition to the equipment directly used for the treatment of patients, ambulances may be fitted with a range of additional equipment which is used in order to facilitate patient care. This could include:
Two way radio – One of the most important pieces of equipment in modern emergency medical services as it allows for the issuing of jobs to the ambulance, and can allow the crew to pass information back to control or to the hospital (for example a priority ASHICE message to alert the hospital of the impending arrival of a critical patient.) Mobile data terminal – Some ambulances are fitted with mobile data terminals (or MDTs), which are connected wirelessly to a central computer, usually at the control center. These terminals can function instead of or alongside the two way radio and can be used to pass details of jobs to the crew, and can log the time the crew was mobile to a patient, arrived, and left the scene, or fulfill any other computer based function. Evidence gathering CCTV – Some ambulances are now being fitted with video cameras used to record activity either inside or outside the vehicle. They may also be fitted with sound recording facilities. This can be used as a form of protection from violence against ambulance crews, or in some cases (dependent on local laws) to prove or disprove cases where a member of the crew stands accused of malpractice. Tail lift or ramp – Ambulances can be fitted with a tail lift or ramp in order to facilitate loading a patient without having to undertake any lifting. This is especially important where the patient is obese or specialty care transports that require large, bulky equipment such as a neonatal incubator or hospital beds. There may also be equipment linked to this such as winches which are designed to pull heavy patients into the vehicle. Trauma lighting – In addition to normal working lighting, ambulances can be fitted with special lighting (often blue or red) which is used when the patient becomes photosensitive. Air conditioning – Ambulances are often fitted with a separate air conditioning system to serve the working area from that which serves the cab. This helps to maintain an appropriate temperature for any patients being treated but may also feature additional features such as filtering against airborne pathogens. Data recorders – These are often placed in ambulances to record such information as speed, braking power and time, activation of active emergency warnings such as lights and sirens, as well as seat belt usage. These are often used in coordination with GPS units.

Орташа технология

Әлемнің инфрақұрылымы жетілмеген аймақтарында жедел жәрдем машиналары жергілікті жағдайларға бейімделіп жасалады, олар орташа технологияны пайдаланады. Жедел жәрдем көліктері тіркеме түрінде де болуы мүмкін, олар велосипедтермен, мотоциклдермен, тракторлармен немесе жануарлармен тартылады. Жануарлармен тартқызылатын жедел жәрдем машиналары, әсіресе су тасқынына жиі ұшырайтын аймақтарда тиімді болуы мүмкін. Мотоциклдерге қосалқы арба қосылып (немесе мотоцикл жедел жәрдемі) пайдаланылады, бірақ олар дәстүрлі жедел жәрдем машиналарымен салыстырғанда кейбір шектеулерге тап болуы мүмкін. Мұндай жедел жәрдем машиналары көрсетілетін көмектің деңгейі тек медициналық пунктке жеткізуден бастап, оқиға орнында және жол жүрісінде үздіксіз күтім көрсетуге дейін әртүрлі болуы мүмкін.

Сыртқы көрінісі және таңбалары

Жедел жәрдем көліктері қауіпті жағдайларға, соның ішінде жол-көлік оқиғалары сияқты жағдайларға жиі қатысады, себебі мұндай төтенше жағдайлар ем қажет адамдарды жасайды. Олар науқастарға мүмкіндігінше жылдам жетіп, көмек көрсетуге міндетті, ал көптеген елдерде оларға жол қозғалысы ережелерінің кейбіреулерін сақтамауға рұқсат беріледі. Мысалы, олар қызыл шамды немесе тоқтау белгісін басып өтуге ("жол беріңіз") немесе жылдамдық шегінен асып кетуге құқылы болуы мүмкін. Әдетте, қоңырауға жауап берудің басымдығын диспетчер анықтайды, бірақ жедел жәрдем бригадасы науқастың жағдайының ауырлығына қарай қайта оралудың басымдығын өздері шешеді. Өміріне және денсаулығына қауіп төнген (триаж барысында анықталған) науқастарға дереу медициналық көмек қажет, сондықтан жедел жәрдем көліктері көбінесе жол пайдаланушыларын ескерту үшін пассивті және белсенді визуалды және/немесе дыбыстық сигналдармен жабдықталады.

Пассивті визуалды ескертулер

Пассивті визуалды ескертулер көбінесе көлік құралының дизайнының бөлігі болып табылады және жоғары контрастты үлгілерді пайдалануды қамтиды. Ескі жедел жәрдем машиналары (соның ішінде дамып келе жатқан елдердегілер) көбінесе боялған үлгілерге ие болса, қазіргі заманғы жедел жәрдем машиналары әдетте жарықтандыру құралдарының (автокөлік фаралары немесе фонарьлар) жарығын шағылыстыратын ретрорефлексивті дизайнды қолданады. Көбінесе қолданылатын үлгілерге «шахмат тақтасы» (кейде «Баттенбург» деп аталады, кейде торттың атымен аталған), шеврон (жебе ұштары – көлік құралының бүйірінде болса, көбінесе алға қарай бағытталған, ал артқы жағында тік жоғары қарай бағытталған) немесе бүйір бойындағы жолақтар (бұл 3M компаниясы ойлап тапқан алғашқы шағылыстыратын материал тек таспа түрінде болғандықтан, енгізілген ретрорефлексивті құрылғылардың бірінші түрі болды) жатады. Ретрорефлексивті белгілерге қосымша, кейбір қызметтер көлікті максималды көріну үшін ашық (кейде люминесцентті) сары немесе қызғылт сары түске бояйды, бірақ классикалық ақ немесе қызыл түстер де жиі қолданылады. Өрттен қорғау қызметтеріне қарасты жедел жәрдем машиналары өрттен қорғау техникасына сәйкес қызыл түске боялады. Пассивті белгілеудің тағы бір түрі – көлік құралының алдыңғы бөлігінде кері жазылған «жедел жәрдем» сөзі (немесе жергілікті тілдегі баламасы). Бұл басқа көлік жүргізушілеріне артқы көрінді айналарында жақындап келе жатқан жедел жәрдемді оңай анықтауға мүмкіндік береді. Жедел жәрдем машиналарында иесінің немесе оператордың аты-жөні және жедел жәрдем қызметінің жедел телефон нөмірі көрсетілуі мүмкін. Жедел жәрдем машиналарында сондай-ақ, Қызыл Крест, Қызыл Жарты Ай немесе Қызыл Кристалл (жинап алғанда қорғау белгілері деп аталады) сияқты эмблемалар (пассивті ескерту белгілерінің бөлігі ретінде немесе оларсыз) болуы мүмкін. Бұл белгілер Женева конвенциясымен бекітілген, және оған қол қойған барлық елдер олардың қолданылуын 1) әскери жедел жәрдем машиналарына немесе 2) ұлттық Қызыл Крест немесе Қызыл Жарты Ай қоғамына шектеуге келіседі. Кез келген басқа тұлғаның, ұйымның немесе мекеменің қолдануы халықаралық құқыққа қайшы келеді. Қорғау белгілерінің мақсаты – барлық адамдарға (әсіресе соғыс кезіндегі жауынгерлерге) көлік бейтарап екенін және оған оқ атуға болмайтынын көрсету, осылайша дәрігерлер мен олардың зардап шеккендерін қорғау, бірақ бұл әрқашан сақталмайды. Израильде, Маген Давид Адом, Қызыл Крест ұйымының мүшесі, қызыл Дәуіт жұлдызын қолданады, бірақ бұл Израильдің шекарасынан тыс жерде танылмайды, онда олар Қызыл Кристалды қолдануы керек. Өмір жұлдызы кеңінен қолданылады және бастапқыда АҚШ Ұлттық тас жолдардағы жол қозғалысы қауіпсіздігі басқармасымен әзірленген және реттелген, өйткені Қызыл Крест символы ұлттық және халықаралық заңдармен қорғалған. St John ордені, Malta Order Ambulance Corps және Malteser International сияқты тарихи тамырлары бар жедел жәрдем қызметтері өздерінің жедел жәрдем машиналарын анықтау үшін Мальта кресін жиі қолданады. Бұл әсіресе Австралия сияқты елдерде маңызды, онда St. John Ambulance бір штат пен бір аумақта жедел жәрдем қызметін жүргізеді, ал Австралияның барлық басқа жедел жәрдем қызметтері қызыл Мальта кресінің түрлерін қолданады. Өрттен қорғау қызметіне қарасты жедел жәрдем машиналарында Санкт-Флориан кресі (көбінесе Мальта кресі деп қате айтылады) көрсетілуі мүмкін, өйткені бұл крест өрттен қорғау бөлімінің логотипі ретінде жиі қолданылады (Сент-Флориан – өрт сөндірушілердің қасиетті покровительі).

Passive visual warnings are usually part of the design of the vehicle, and involve the use of high contrast patterns. Older ambulances (and those in developing countries) are more likely to have their pattern painted on, whereas modern ambulances generally carry retro reflective designs, which reflects light from car headlights or torches. Popular patterns include 'checker board' (alternate coloured squares, sometimes called 'Battenburg', named after a type of cake), chevrons (arrowheads – often pointed towards the front of the vehicle if on the side, or pointing vertically upwards on the rear) or stripes along the side (these were the first type of retro reflective device introduced, as the original reflective material, invented by 3M, only came in tape form). In addition to retro reflective markings, some services now have the vehicles painted in a bright (sometimes fluorescent) yellow or orange for maximum visual impact, though classic white or red are also common. Fire department operated ambulances are often painted red to match the fire apparatuses. Another passive marking form is the word ambulance (or local language variant) spelled out in reverse on the front of the vehicle. This enables drivers of other vehicles to more easily identify an approaching ambulance in their rear view mirrors. Ambulances may display the name of their owner or operator, and an emergency telephone number for the ambulance service. Ambulances may also carry an emblem (either as part of the passive warning markings or not), such as a Red Cross, Red Crescent or Red Crystal (collective known as the Protective Symbols). These are symbols laid down by the Geneva Convention, and all countries signatory to it agree to restrict their use to either (1) Military Ambulances or (2) the national Red Cross or Red Crescent society. Use by any other person, organization or agency is in breach of international law. The protective symbols are designed to indicate to all people (especially combatants in the case of war) that the vehicle is neutral and is not to be fired upon, hence giving protection to the medics and their casualties, although this has not always been adhered to. In Israel, Magen David Adom, the Red Cross member organization use a red Star of David, but this does not have recognition beyond Israeli borders, where they must use the Red Crystal. The Star of Life is widely used, and was originally designed and governed by the U. S. National Highway Traffic Safety Administration, because the Red Cross symbol is legally protected by both National and international law. Ambulance services with historical origins such as the Order of St John, the Order of Malta Ambulance Corps and Malteser International often use the Maltese cross to identify their ambulances. This is especially important in countries such as Australia, where St. John Ambulance operate one state and one territory ambulance service, and all of Australia's other ambulance services use variations on a red Maltese cross. Fire service operated ambulances may display the Cross of St. Florian (often incorrectly called a Maltese cross) as this cross is frequently used as a fire department logo (St. Florian being the patron saint of firefighters).

Белсенді визуалды ескертулер

Белсенді визуалды ескертулер әдетте жыпылықтайтын жарықтар түрінде болады. Олар жедел жәрдем машинасы жақындағанда басқа жол пайдаланушылардың назарын аудару үшін немесе жолдың қауіпті жерінде тоқтаған жедел жәрдем машинасына жақындаған жүргізушілерге ескерту беру үшін жыпылықтайды. Жедел жәрдем машиналарын дабылдардың жалпы түстері көк, қызыл, күмісті және ақ (мөлдір) болып келеді. Дегенмен, түстер елдерге және кейде операторларға қарай өзгеруі мүмкін. Жыпылықтау эффектін алу үшін бірнеше технологиялар қолданылады. Оларға шам немесе светодиодты жыпылықтатқан, жыпылықтайтын немесе айналатын галогендік шамдар және қыздырылған шамдардан гөрі әдетте жарық болатын стробоскоптар жатады. Олардың әрқайсысы жеке немесе топтап жыпылықтау үшін бағдарламаланады, сондай-ақ белгілі бір үлгілерде жыпылықтау үшін (мысалы, жедел жәрдем машинасы жолдың сол жағында тұрғанда, басқа жол пайдаланушыларын оңға (жедел жәрдемнен алыстауға) қозғалуға көрсету үшін солдан оңға қарай). Шамдар мен светодиодты шамдар кейбір аймақтарда талап етілетіндей, жыпылықтамай тұрақты жану үшін бағдарламаланады. Дабыл жарықтары тікелей корпусқа орнатылуы мүмкін немесе арнайы жинақтамаларға, мысалы, жарық тақтасына немесе жазық орнату конструкцияларына (оң жақтағы Дания жедел жәрдем машинасының суретінде көрсетілгендей) орналастырылуы мүмкін, немесе фара сияқты жарық көзіне тесік бұрғылап, дабыл жарығын енгізу арқылы жасырылуы мүмкін. Бұл жасырылған жарықтар қосылғанға дейін көрінбей қалуы мүмкін. Сонымен қатар, жедел жәрдем машинасына орнатылған стандартты жарықтардың кейбіреулерін (мысалы, фаралар, артқы шамдар) жыпылықтау үшін бағдарламалауға болады. Фараларды жыпылықтатқан (әдетте, алыс жарықтарды кезектестіре жыпылықтатқан) «виг-ваг» деп атайды. Көлік айналасын жарықтандыру үшін көлік құралының айналасына стратегиялық түрде қосымша ақ жарықтар орналастырылуы мүмкін, әсіресе қараңғыда жүк тиеу және түсіру үшін артқы жағына және көбінесе екі жағына орналастырылады. Жылдың ұзақ уақыт қараңғы болатын Солтүстік немесе Оңтүстік аймақтарында, жүргізушінің көру қабілетін арттыру үшін алдыңғы жағына қосымша фаралар орнатылады. Қауіпсіздікті арттыру үшін белсенді ескертулердің 360° жабылуын қамтамасыз ету маңызды, бұл көліктің барлық жағынан көріну мүмкіндігін арттырады. Кейбір елдерде, мысалы АҚШ-та, бұл талап ретінде қойылуы мүмкін. Шатыр, алдыңғы тор, корпус жақтары мен артқы жағы және алдыңғы крылалар дабыл жарықтарын орнату үшін жиі қолданылатын орындар болып табылады. Жарықтардың саны мен орналасуын анықтауда белгілі бір тепе-теңдікті сақтау қажет: өте аз болса, жедел жәрдем машинасы оңай байқалмауы мүмкін, ал өте көп болса, ол басқа жол пайдаланушыларына одан да көп алаңдатуға және жергілікті апаттар қаупін арттыруға себеп болуы мүмкін.

The active visual warnings are usually in the form of flashing lights. These flash in order to attract the attention of other road users as the ambulance approaches, or to provide warning to motorists approaching a stopped ambulance in a dangerous position on the road. Common colours for ambulance warning beacons are blue, red, amber, and white (clear). However the colours may vary by country and sometimes by operator. There are several technologies in use to achieve the flashing effect. These include flashing a light bulb or LED, flashing or rotating halogen, and strobe lights, which are usually brighter than incandescent lights. Each of these can be programmed to flash singly or in groups, and can be programmed to flash in patterns (such as a left > right pattern for use when the ambulance is parked on the left hand side of the road, indicating to other road users that they should move to the right (away from the ambulance)). Incandescent and LED lights may also be programmed to burn steadily, without flashing, which is required in some provinces. Emergency lights may simply be mounted directly on the body, or may be housed in special fittings, such as in a lightbar or in special flush mount designs (as seen on the Danish ambulance to the right), or may be hidden in a host light (such as a headlamp) by drilling a hole in the host light's reflector and inserting the emergency light. These hidden lights may not be apparent until they are activated. Additionally, some of the standard lights fitted to an ambulance (e. g. headlamps, tail lamps) may be programmed to flash. Flashing headlights (typically the high beams, flashed alternately) are known as a wig wag. Additional white lights may be placed strategically around the vehicle to illuminate the area around it when it is dark, almost always at the rear for loading and unloading stretchers and often at the sides as well. In areas very far North or South where there are times of year with long periods of darkness, additional driving lights at the front are often fitted as well to increase visibility for the driver. In order to increase safety, it is best practice to have 360° coverage with the active warnings, improving the chance of the vehicle being seen from all sides. In some countries, such as the United States, this may be mandatory. The roof, front grille, sides and rear of the body, and front fenders are common places to mount emergency lights. A certain balance must be made when deciding on the number and location of lights: too few and the ambulance may not be noticed easily, too many and it becomes a massive distraction for other road users more than it is already, increasing the risk of local accidents.

Дыбыстық ескертулер

Көрнекі ескертулерден өзге, жедел жәрдем машиналары дыбыстық ескертулермен, көбінесе сирена деп аталатындармен жабдықталуы мүмкін, олар көліктер мен жаяу жүргіншілерді жедел жәрдем машинасы көрінбей тұрып, оның жанында екендігін ескертеді. Алғашқы дыбыстық ескертулер – жедел жәрдем машинасының алдыңғы бөлігіне немесе төбесіне орнатылған механикалық қоңыраулар болды. Көптеген қазіргі заманғы жедел жәрдем машиналары электронды сиреналармен жабдықталған, олар жедел жәрдем операторларына әртүрлі дыбыстар шығаруға мүмкіндік береді, бұл қиылыстардан немесе қарбалас қозғалыс аймақтарынан өтетін кезде көбірек назар аударуға көмектеседі. Қазіргі заманғы сиреналардың динамиктері жарық жолағының құрамына кіретін немесе науқас күтіміне және радиобайланысқа кедергі келтірмейтіндей етіп, радиатор торына жасырылатын немесе оған біте қатыстырылатын болуы мүмкін. Жедел жәрдем машиналары сирена жүйесінің тиімділігін арттыру үшін қосымша әуе сиренасымен немесе оның негізгі сиренасы ретінде өте күшті екі тонды әуе сиренасымен жабдықталуы мүмкін. Соңғы жаңалық – автомобильдердің RDS жүйесін пайдалану. Жедел жәрдем машинасы RDS коды 31-ге орнатылған қысқа қашықтықтағы FM таратушымен жабдықталған, ол белгілі бір радиус ішіндегі барлық автомобильдердің радиосын қозғалыс жағдайларын хабарлау сияқты үзіп тастайды, бірақ радио тыңдаушысы хабарламадан бас тарта алмайды. Бұл мүмкіндік ұлттық төтенше жағдайлар туралы хабарлау жүйелерінде барлық RDS радио қабылдағыштарында қамтылған, бірақ жедел жәрдем машиналарын жабдықтаудағы қысқа қашықтықтағы құрылғылар қозғалысты ескертудің тиімді құралы болуы мүмкін. Дегенмен, бұл жүйе дыбыстық ескертулерді толықтай алмастыра алмайды, себебі ол жаяу жүргіншілерді, үйлесімді радиосы жоқ немесе оны өшіріп қойған адамдарды ескерте алмайды.

Шығындар

Америка Құрама Штаттарында жедел жәрдем қызметінің төлемақысы бірнеше көзден түсуі мүмкін, бұл жергілікті жағдайға, көрсетілетін қызмет түріне, кім ұсынатынына және кімге ұсынылатынына байланысты. Мемлекеттік қаржыландырылатын қызмет – Жедел жәрдем көлігімен тасымалдау құнының толық немесе басым бөлігін жергілікті, аймақтық немесе ұлттық үкімет (қалыпты салықтар арқылы) төлейді. Жеке қаржыландырылатын қызмет – Жедел жәрдем көлігімен тасымалдау төлемақысын науқас өзі немесе оның сақтандыру компаниясы төлейді. Төлем көмек көрсетілген кезде жасалуы мүмкін (яғни, емдеу немесе тасымалдау алдында төлем немесе кепілдік беру қажет), бірақ мұндай жағдай ауыр жарақат алған және қажетті мәліметтерді бере алмайтын науқастарда қиындық тудыруы мүмкін, немесе төлем есеп айырысу жүйесі арқылы кейіннен жүзеге асырылуы мүмкін. Қайырымдылық қорларынан қаржыландырылатын қызмет – Қайырымдылық ұйымдары науқастарға жедел жәрдем көлігімен тасымалдауды тегін ұсынуы мүмкін, бірақ алынған қызметтер үшін қайырымдылық көмек сұралуы мүмкін. Аурухана қаржыландырылатын қызмет – Ауруханалар науқастар өздерінің қызметтерін пайдаланған жағдайда (оны төлеуге міндетті болуы мүмкін) жедел жәрдем көлігін тегін ұсынуы мүмкін.

Әскери мақсатта

Әскери жедел жәрдем көліктері тарихи тұрғыдан азаматтық үлгілерге негізделген, ал кейде бронетранспортерлер негізінде жасалған, қарусыз бронетранспортерлік жедел жәрдем машиналары да болған. Екінші дүниежүзілік соғыста Hanomag Sd Kfz 251 жартылай тізбекті машинасы кейде жедел жәрдем ретінде пайдаланылса, соңғы кезде АҚШ-тың M1133 медициналық эвакуациялық машинасы сияқты арнайы салынған AFV-лер бронетранспортерлік медициналық көліктердің ерекше мақсатына қызмет етеді. Азаматтық үлгідегі көліктер операциялық талаптарға байланысты тиісті түстерге боялуы мүмкін (мысалы, далалық қолдану үшін маскировка, Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік сақтау операциялары үшін ақ түс және т.б.). Мысалы, Ұлыбритания Корольдік армиясының медициналық корпусы өндірістік жүк көліктерінің негізінде ақ түсті жедел жәрдем машиналарын пайдаланады. Әскери тікұшақтар да арнайы және мақсаттық әуе жедел жәрдемдері ретінде қолданылады, өйткені олар MEDEVAC үшін өте тиімді. Жабдықтар тұрғысынан әскери жедел жәрдем машиналары қарапайым болады, көбінесе дөңгелектердегі қораптармен және қолмен тасымалданатын таспаларды орналастыруға арналған тіреулермен жабдықталған, бірақ операциялық жағдайлар мен қамқорлық деңгейі үшін бұл көбінесе жеткілікті. Соғыс заңдары жедел жәрдем машиналарын Қызыл Крест белгілерінің бірімен белгілеуді және оларға шабуылдық қару орнатуға тыйым салуды талап етеді, сондықтан әскери жедел жәрдем машиналары көбінесе қарусыз болады. Көптеген елдерде жедел жәрдем ретінде белгіленген әскери көліктерге бекітілген персоналды жауынгер емес деп санау қабылданған практика, бірақ бұл медициналық қызметкерлерді кездейсоқ немесе қасақана оққа түсуден әрдайым қорғамайды. Сондықтан, медициналық қызметкерлер мен әскери жедел жәрдемге бекітілген басқа да медициналық персонал әдетте қару қолдануға дайын болуы мүмкін деген болжаммен негізгі әскери дайындықтан өтеді. Соғыс заңдары соғысқа қатыспайтын әскери қызметкерлерге өзін және зардап шеккендерді қорғау үшін жеке қару алып жүруге рұқсат береді. Алайда, барлық әскерилер өз қызметкерлеріне осы құқықты қолдана бермейді. Израиль қорғаныс күштері қалалық соғыстардағы қатты атыс кезінде құтқару операцияларын жүргізуге мүмкіндік беру үшін бірнеше Merkava негізгі шайқас танктерін жедел жәрдем мүмкіндіктерімен жабдықтады. Бұл өзгерістер Рафахта палестиналық әйелге көмек көрсетуге тырысқан екі сарбазды палестиналық қарулы топтар өлтірген сәтсіз құтқару әрекетінен кейін жасалды. M113 бронетранспортерлері мен күшейтілген жедел жәрдем машиналары танкіге қарсы қарулар мен қолдан жасалған жарылғыш құрылғылардан жеткілікті қорғаныссыз болғандықтан, ауыр брондалған Merkava танктерін пайдалануға шешім қабылданды. Оның артқы есігі ауыр жарақат алған сарбаздарды эвакуациялауға мүмкіндік береді. Израиль Merkava танктерінің қару-жарағын алып тастамады, өйткені қару-жарақ эмблемалардан гөрі тиімдірек қорғаныс екенін мәлімдеді, себебі палестиналық қарулы топтар қорғаныс белгілеріне мән бермей, жедел жәрдем машиналарын оққа түсіре берді. Құрлықтағы жедел жәрдем және емдеу-эвакуациялау көліктері ретінде АҚШ әскері қазіргі уақытта M113, M577, M1133 Stryker медициналық эвакуациялық машинасы (MEV) және RG 33 ауыр брондалған жердегі жедел жәрдем (HAGA) машиналарын пайдаланады, сондай-ақ жаңадан жасалған M2A0 брондалған медициналық эвакуациялық машинасы (AMEV) – M2 Bradley шайқас машинасының (бұрын ATTV деп аталған) түрінің енгізілуіне келісімшарттар жасалған. Кейбір әскери-теңіз күштері соғыстар немесе табиғи апаттар сияқты көптеген жарақаттарға әкелетін жағдайларда медициналық көмек көрсету үшін мұхитқа шығатын ауруханалық кемелерді пайдаланады. Бұл ауруханалық кемелер жедел жәрдем машинасының (ауруларды немесе жарақат алғандарды тасымалдау) талаптарына сай келеді, бірақ ауруханалық кеменің мүмкіндіктері Мобильді армиялық хирургиялық аурухананың мүмкіндіктерімен салыстыруға болады. Соғыс заңдарына сәйкес, бұл кемелер тиісті Женева конвенциясы бойынша қорғау алу үшін көрнекті Қызыл Крест немесе Қызыл Жарты Ай белгісін көрсетуі мүмкін. Алайда, бұл белгі ауруханалық кемелерді жаудың оқтарынан әрдайым қорғамайды.

Military ambulances have historically included vehicles based on civilian designs and at times also included armored, but unarmed, vehicle ambulances based upon armoured personnel carriers (APCs). In the Second World War vehicles such as the Hanomag Sd Kfz 251 half track were pressed into service as ad hoc ambulances, and in more recent times purpose built AFVs such as the U. S. M1133 Medical Evacuation Vehicle serve the exclusive purpose of armored medical vehicles. Civilian based designs may be painted in appropriate colors, depending on the operational requirements (i. e. camouflage for field use, white for United Nations peacekeeping, etc.). For example, the British Royal Army Medical Corps has a fleet of white ambulances, based on production trucks. Military helicopters have also served both as ad hoc and purpose built air ambulances since they are extremely useful for MEDEVAC. In terms of equipment, military ambulances are barebones, often being nothing more than a box on wheels with racks to place manual stretchers, though for the operational conditions and level of care involved this is usually sufficient. Since laws of war demand ambulances be marked with one of the Emblems of the Red Cross not to mount offensive weapons, military ambulances are often unarmed. It is a generally accepted practice in most countries to classify the personnel attached to military vehicles marked as ambulances as non combatants; however, this does not always exempt medical personnel from coming under fireaccidental or deliberate. As a result, medics and other medical personnel attached to military ambulances are usually put through basic military training, on the assumption that they may have to use a weapon. The laws of war do allow non combatant military personnel to carry individual weapons for protecting themselves and casualties. However, not all militaries exercise this right to their personnel. The Israeli Defense Forces modified a number of its Merkava main battle tanks with ambulance features in order to allow rescue operations to take place under heavy fire in urban warfare. The modifications were made following a failed rescue attempt in which Palestinian gunmen killed two soldiers who were providing aid for a Palestinian woman in Rafah. Since M 113 armored personnel carriers and regular up armored ambulances are not sufficiently protected against anti tank weapons and improvised explosive devices, it was decided to use the heavily armored Merkava tank. Its rear door enables the evacuation of critically wounded soldiers. Israel did not remove the Merkava's weaponry, claiming that weapons were more effective protection than emblems since Palestinian militants would disregard any symbols of protection and fire at ambulances anyway. For use as ground ambulances and treatment & evacuation vehicles, the United States military currently employs the M113, the M577, the M1133 Stryker Medical Evacuation Vehicle (MEV), and the RG 33 Heavily Armored Ground Ambulance (HAGA) as treatment and evacuation vehicles, with contracts to incorporate the newly designed M2A0 Armored Medical Evacuation Vehicle (AMEV), a variant of the M2 Bradley Fighting Vehicle (formerly known as the ATTV). Some navies operate ocean going hospital ships to lend medical assistance in high casualty situations such as wars or natural disasters. These hospital ships fulfill the criteria of an ambulance (transporting the sick or injured), although the capabilities of a hospital ship are more on par with a Mobile Army Surgical Hospital. In line with the laws of war, these ships can display a prominent Red Cross or Red Crescent to confer protection under the appropriate Geneva Convention. However, this designation has not always protected hospital ships from enemy fire.

Амбулет

Амбулеттер төтенше жағдайларды қоспағанда, науқастарды тасымалдау қызметін ұсынады. Оларды тиімді пайдалану үшін кестелеу маңызды рөл атқарады.

Отставкаға шыққан жедел жәрдем машиналарын қайта пайдалану

Жедел жәрдем машинасы қызметтен шығарылған кезде, оны басқа жедел медициналық көмек қызметкеріне сыйға беруге немесе сатуға болады. Сонымен қатар, оны қылмыс орнын сақтап, тасымалдауға арналған көлікке, қоғамдық шаралардағы басқару пунктіне немесе логистикалық бөлімше сияқты қолдау көлігіне бейімдеуге болады. Кейбіреулері жөнделіп, қайта сатылады, ал авариялық жабдықтары жеке кәсіпкерлерге немесе жеке тұлғаларға сатылып, олар оларды шағын демалыс көліктері ретінде пайдаланады. Сондай-ақ, олардың жарамды корпусы немесе көлігі (немесе екеуі де) бөлініп, қайта қолданылуы мүмкін. Торонто қалалық кеңесі "Үміт керуені" жобасын жүзеге асырып, Торонтодағы қызметтен шығарылған жедел жәрдем машиналарын Сальвадор халқына сыйға беру арқылы оларға екінші өмір сыйлайды. Онтарио заңдарына сәйкес, жедел жәрдем машиналары қызметте төрт жарым жылдан кейін міндетті түрде қызметтен шығарылуы керек, сондықтан Торонто қаласы жыл сайын шамамен 28 жедел жәрдем машинасын қызметтен шығарып, аукционға сатады.