Кіріспе
Бір жасушалы организмнің түрі Prymnesium parvum - гаптофиттердің бір түрі (оларды бірлесіп Prymnesiophyta деп те атайды). Бұл түрдің примнезин фикотоксинін өндіру қабілеті бар. Бұл - су бағанасында тіршілік ететін балдыр. Ол алғаш рет Солтүстік Америкада 1985 жылы анықталды, бірақ ол жасанды түрде енгізілген (мысалы, инвазивті түр) немесе бұрынғы зерттеулерде жоғалған жоқ. Токсин өндірісі негізінен балықтарды өлтіреді, ал мал мен адамға әсері аз. Бұл оны қызыл тасқыннан, яғни токсиндері адамдарға зиянды әсер ететін балдыр гүлденуінен ерекшелейді. Зиянды әсері белгісіз болса да, P. parvum гүлденуіне ұшыраған өлі немесе өліп бара жатқан балықтарды жемеу ұсынылады. Prymnesium parvum Haptophyta кейде алтын балдыр немесе алтын қоңыр балдыр ретінде жіктеледі, Хетероконтофитаның Chrysophyceae сияқты, бірақ балдырлардың таксономиясы күрделі қайта қарастырылуда, бұл терминдердің қарама-қайшылықтарына әкеледі, әсіресе ғылыми емес мәтіндерде (мысалы, мемлекеттік жануарлар дүниесі бөлімдерінен).
Prymnesium parvum is a species of haptophyte (also collectively called Prymnesiophyta). The species is of concern because of its ability to produce the phycotoxin prymnesin. It is a flagellated alga that is normally found suspended in the water column. It was first identified in North America in 1985, but it is not known if it was introduced artificially (e. g., an invasive species) or missed in previous surveys. Toxin production mainly kills fish and appears to have little effect on cattle or humans. This distinguishes it from a red tide, which is an algal bloom whose toxins lead to harmful effects in people. Although no harmful effects are known, it is recommended not to consume dead or dying fish exposed to a P. parvum bloom. Prymnesium parvum of Haptophyta is sometimes classified as a golden alga or a golden brown alga, as is Chrysophyceae of Heterokontophyta, but the taxonomy of algae is under complex revision, leading to contradictions in terms, especially in non scholarly texts (such as those from state wildlife departments).
Биология
P. parvum тұздылығы 0,5 - 30 псу (практикалық тұздылық бірлігі) диапазонында өседі, оптималдылығы 15 псу, бірақ әртүрлі жерлерде жиналған штаммдардың тұздылығына төзімділігі әр түрлі. LB 2797 деп аталатын штамм (Тексастағы Колорадо өзенінен оқшауланған) екі фазалы өсу үлгісін көрсетеді, атап айтқанда, тұздылығы 5 -тен 15 псу-ға дейін өскенде максималды жасуша тығыздығы артады, бірақ зертханалық мәдениетте жоғары деңгейде төмендейді. Алга диметилсульфонипропионат (DMSP) және басқа да белгісіз полиолдар өндіреді, бұл осморегуляцияға бейімделу ретінде болуы мүмкін. P. parvum тіршілік етуі үшін ортаның температурасы 2 °C (36 °F) мен 30 °C (86 °F) аралығында болуы керек. Өсім 5,8 pH-да байқалады, бірақ жасушалар әдетте жоғары pH-ды ұнатады. Организм жарық ортаны жақсы көреді, бірақ жарық көп болған жағдайда өсімді тежеуге болады (фотоингибиция). Организм глицеролдың бар болуымен қараңғыда гетеротрофтық өсуге қабілетті және бактерияларды, әсіресе фосфат шектеулі болған кезде, жайылады. Сондықтан P. parvum бактерияларды тұтыну арқылы фосфат қажеттілігін қанағаттандырады деген болжам жасалды. P. parvum азот көздерінің кең ауқымын пайдалана алады, соның ішінде аммоний, нитрат, амин қышқылдары (көрініп тұрғандай, олар рН-ге байланысты), креатин, бірақ мочевинаны пайдалана алмайды. Жаңа мәліметтер бойынша, бұл балдырлар өндіретін токсиндер физиологиялық стресстерден, мысалы, азот пен фосфордың қоршаған ортамен бәсекелесуден кемуінен пайда болады.
Белгілі заттар: Примнийді зиянды балдырлар гүлденуі
2022 жылы Одер өзенінде болған экологиялық апат кезінде Одер өзенінде шамамен 360 тонна балықтың өліміне олардың примнезин токсиндерін өндіретін Prymnesium parvum зиянды балдырлар гүлденуі себеп болған.