Кіріспе
Етеккір сұйықтығының киімге ағып кетуіне жол бермейтін маталық жапсырмалар Етеккір сұйықтығын (қуық қабындағы қанды) жинау үшін іш киіммен киетін маталық жапсырмалар . Олар қайта пайдаланылатын гигиеналық өнімдердің бір түрі және гигиеналық салфеткалар мен менструациялық тостағанның баламасы болып табылады. Олар қайта пайдаланылуы мүмкін болғандықтан, олар бір рет қолданылатын жапсырмаларға қарағанда арзан және өндірілетін қалдықтардың санын азайтады. Олар әдетте, жұтылатын маталардан (мысалы, мақта немесе қымыз) жасалған, олар күзде, босанғаннан кейінгі қан кету кезінде немесе аналық безден қан ағынын жұту қажет болған кез келген жағдайда немесе іш киімді аналық безден сұйықтықтардың тұрақты шығуынан қорғау үшін киіледі. Пайдаланғаннан кейін олар жуылады, кептіріледі және қайта пайдаланылады.
Cloth menstrual pads are cloth pads worn in the underwear to collect menstrual fluid (blood from uterine lining). They are a type of reusable menstrual hygiene product, and are an alternative to sanitary napkins or to menstrual cups. Because they can be reused, they are generally less expensive than disposable pads over time, and reduce the amount of waste produced. Generally they are made from layers of absorbent fabrics (such as cotton or hemp) which are worn during menstruation, post birth bleeding or any other situation where it is necessary to absorb the flow of blood from the vagina, or to protect underwear from regular discharge of vaginal fluids. After use, they are washed, dried and then reused.
Қазіргі қолданылуы
Коммерциялық түрде қол жетімді жазғыштардың көпшілігі үйде жұмыс істейтін аналар немесе шағын бизнеспен жасалады және оларды кейбір денсаулық сақтау дүкендері, арнайы дүкендер және Интернет дүкендері мен базарлар арқылы сатып алуға болады. Олар бір рет қолданылатын жапсырмаларға ұқсас ұзындығы мен қалыңдығы әртүрлі, түнгі пайдалану үшін ұзын жапсырмалар және жеңіл пайдалану үшін жіңішке және қысқа жапсырмалар бар. Кейбір өндірушілер сатып алушыға маталарды, пішін мен өлшемін таңдауға мүмкіндік береді, осылайша оларды жеке адамға сәйкес және мүмкіндігінше тиімді етіп жасауға болады. Кейбір адамдар өздері матадан жасалған етеккір пластырьын жасайды. Бұл төсек-қапшықтардың түр-түрі бар, олар бүктелген жуу салфеткаларынан бастап, саудада сатылатын маталық күтіміне ұқсас. Етек киімі мен күтіміне арналған маталық жапсырмаларды өндірушінің нұсқауларына байланысты қолмен немесе машинада жууға, содан кейін киім желісінде немесе киіз кептіргіште кептіруге болады. (Ар түрлі маталарға әр түрлі күтім жасау керек.) Кейбіреулер қолғаптарды басқа киімдерімен бірге жуу алдында суық сумен шайып тастайды. Басқалары шайылып тастамайды, бірақ лас төсеніштерді жууға тікелей қояды. Күн сәулесі дезинфекциялау құралы ретінде әрекет етеді және микробтардың өсуіне жол бермейді, егер бұл төсемдер толығымен құрғап кетпесе, бұл мүмкін. Кейбір адамдар үйден тыс жерде матадан жасалған етеккірлік жапсырмаларын ауыстырған кезде, лас жапсырмаларды су өткізбейтін немесе Ziploc пакетіне салып, оларды кептірмей, иісі пайда болмасын немесе алдын алсын және ыңғайлы болған кезде жуып тастасын. Пайдаланылатын маталар 100% табиғи талшықтан 100% синтетикалыққа дейін. Кейбір жиі қолданылатын маталарға терриклан, мақта, жібек, қымыз және горетекс жатады. Кәдімгі маталар: қымыз, бамбук, бамбук, француз матасы, жүн және полиуретан ламинаты (PUL) сияқты арнайы маталар пайдаланылуы мүмкін. PUL-ді онлайн-депеш/депеш дүкендерінен сатып алуға болады. Бұл елдерде адамдар көбінесе айыз кезінде бөлмеде отырады немесе ескі маталар мен кірпіштерді, матрац пен жапырақтарды, қаптарды, цемент пакеттерін және т.б. инфекция жұқтыратын заттарды қолданады. Әйелдер гигиеналық бұйымдарға қол жетімділіктің жоқтығы бүкіл әлемдегі әйелдер мен жасөспірім қыздарға әсер етеді. Бұл жетіспеушілік тікелей қанаушылықпен, мектепті тастаушылықпен, инфекциямен, ерте некелесумен, тіпті балаларды сатумен байланысты. Сапалы, жууға болатын етеккір салфеткалары қазір бүкіл әлемде ескерткіш ретінде қолданылуда. Көптеген үкіметтік емес ұйымдар волонтерлерді тиімді жууға болатын, ылғалдан қорғайтын, бір рет қолданылатын бұйымдардан айырмашылығы, ай сайын қолдануға болатын, жапсырмаларды тігуге үйлестіруде. Зерттеулер көрсеткендей, Үндістанда қыздар мен әйелдердің 43-88% -ы мақта бетперделерін жуып, қайта қолданады. Бұл сандар әсіресе ауылдық жерлерде және әлеуметтік-экономикалық жағдайы төмен аймақтарда басым. Кейде мақта-матаны сабынмен және таза емес сумен жуудың салдарынан дұрыс дезинфекцияланбайды. Етеккір табуға айналғандықтан, әйелдер мен қыздар маталық жапсырмаларын күн сәулесінде емес, үй ішінде кептіреді, бұл қыздарды дұрыс дезинфекцияланбаған жапсырмаларды қайта пайдалануға итермелеуі мүмкін, бұл инфекцияға әкелуі мүмкін. Сомалиде айына бір апта бойы қыздар мектептен айырбастаумен айналысатын, бір қайырымдылық ұйымы жыныстық қатынасқа байланысты зорлық-зомбылық құрбандарын қайта пайдаланылатын гигиеналық төсемдерді тігуге үйретті, содан кейін олар Могадишодағы мектептерге таратылатын болады. "Қыздар үшін күндер" - бұл АҚШ-та орналасқан, әлемнің түкпір-түкпіріндегі еріктілер тігіп, қайта қолдануға болатын маталық жапсырмалар бар қыздарды жинақпен қамтамасыз ететін жаһандық қозғалыс. Әрбір жиынтық таза және пайдаланылған жастықтарды және басқа да гигиеналық қажеттіліктерді сақтау үшін жабылатын пластикалық қаптармен бірге, қыздардың мектептегі оқуын абыроймен жалғастыруына мүмкіндік береді.
Оң жақтары
Киізден жасалған етеккір салфеткалары қоршаған ортаға зиян келтірмейді және қоқыс тастауға жол бермейді, өйткені олар қайта пайдалануға жарамды, пластикалық қаптамалар да жоқ. Жүннен жасалған менструалдық салфеткалар (жылдар бойы қолданылғаннан кейін) тозығы жеткенде, табиғи материалдардан жасалғандары компостқа салынады, ал синтетикалық материалдардан жасалған бір рет қолданылатын гигиеналық салфеткалар қайта өңделмейді немесе компостқа салына алмайды. Бір жапсырманы биологиялық ыдырау үшін шамамен 500-800 жыл қажет, ал тампонды биологиялық ыдырау үшін алты ай қажет. Бір рет қолданылатын бұйымдарға қарағанда, киімнен жасалған күтімі бар бұйымдар синтетикалық химиялық заттарды аз пайдаланады. Олар бір рет қолданылатын менструациялық өнімдерге қарағанда аз қалдықтар шығарады, өйткені оларды қайта пайдаланылған материалдардан, соның ішінде ескі жаздықтар, ескі киімдер мен сүлгілерден жасауға болады. Кейбір маталық жапсырмалар мақта немесе ағаш целлюлозасымен салыстырғанда өсіру үшін экологиялық жағынан қолайлы болатын қымызды сіңіретін өзек ретінде пайдаланады. Органикалық мақтадан жасалған, пестицидтерсіз өсірілген жапсырмалар сияқты органикалық өнімдер бар. Оларды кір жуғыш машинада немесе қолмен жууға болады. Кейбір пайдаланушылардың бір рет қолданылатын өнімдерге қарағанда маталық жапсырмаларды пайдаланғанда қысқа немесе жеңіл мерзімде немесе аз ұрық пайда болатыны дәлелсіз айтылған. Орташа кездемелі етеккір салфеткасының бағасы 10 долларға тең және күтім мен пайдалануына байланысты бірнеше жыл бойы сақталуы мүмкін. Бұл ұзақ мерзімде оларды бір рет қолданылатын жапсырмаларға қарағанда қолмен сатып алуды немесе жасауды арзандатуы мүмкін.
Қиындықтар
Қайта пайдаланылатын жапсырмаларды жуу үшін су мен жуғыш заттар қажет, ал егер қолмен жуылмаса, электр қуаты қажет. Қанды тазалау суын қауіпсіз түрде жою керек. Етек киіміне арналған салфетканы сабында жуу керек, оны дұрыс кептіру керек және күтіп ұстау керек. Егер пайдаланушыда кандидоз (мырыш) инфекциясы болса, ерекше сақ болу қажет. Егер стерильденбеген болса, жапсырмалар қайта инфекция жұқтыруы мүмкін. Қайта пайдаланылатын етеккірге арналған бұйымдардың бастапқы құны бір рет пайдаланылатын бұйымдарға қарағанда, бір рет пайдаланылатын бұйымдарға қарағанда жоғары, бірақ пайдаланудың жалпы құны әлдеқайда аз. Гепатит С сияқты қан арқылы таралатын патогендер жұқтырған науқастардың етеккірлік салфеткаларында болады және егер олар соқпаған контейнерлерде жабық болмаса, инфекция қаупі бар.
Тарих
Ғасырлар бойы әйелдер әртүрлі күзету құралдарын қолданған. Әйелдер жиі ескі матадан жасалған қаптамаларды (қаптамаларды) етеккір қандарын ұстап қалу үшін қолданады, сондықтан етеккірге қатысты "қаптамада" деген термин қолданылды. Бір рет қолданылатын менструалдық жапсырмалар алғаш рет 1888 жылы Саутоллдың жапсырмасымен саудаға шығарылған. Бір рет қолданылатын, сәтті қолданылған бұлшықеттер Бірінші дүниежүзілік соғыста пайда болды, ол кезде француз медбикелері Кимберли Кларктың ағаштан жасалған бинт-пальпасын пайдаланудан кейін лақтырып тасталатын бұлшықет ретінде қолданды. Котекс компаниясы бұл сүрек массасынан жасалған өнімдерді алғаш рет 1921 жылы жарнамалаған. Бір рет қолданылатын жапсырмалар пайда болғанға дейін әйелдер әр түрлі маталардан тігілген немесе уақытша жапсырмаларды, көбінесе қалдықтарды, менструациялық қанды жинау үшін қолданған, бірақ кейбір әйелдер сіңіретін заттарды қолданған. 1990 және 2000-жылдардың басында бұл салаға арналған маталық жапсырмалар өндірушілері мен онлайн-қоғамдастықтар санының артуымен олар танымалдыққа ие болып жатыр.