Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл 2001 жылы саяси салада болған маңызды оқиғалар.
none
These are some of the notable events relating to politics in 2001.
Ақпан
6 ақпан 2001 жылғы Израиль премьер-министрлік сайлауы: Ликуд партиясының Ариэль Шарон Израиль премьер-министрі болып сайланды. 16 ақпан Иракты қарусыздану дағдарысы: Ұлыбритания мен АҚШ күштері Ирактың әуе қорғанысын тоқтатуға тырысып, бомбалау шабуылын жүргізді. 18 ақпан ФБР агенті Роберт Хансен 25 жыл бойы Ресей үшін тыңшылық жасады деп айыпталып, тұтқындалды.
February 6 – 2001 Israeli prime ministerial election: Ariel Sharon of the Likud party is elected Prime Minister of Israel. February 16 – Iraq disarmament crisis: British and U. S. forces carry out bombing raids, attempting to disable Iraq's air defense network. February 18 – FBI agent Robert Hanssen is arrested and charged with spying for Russia for 25 years.
Наурыз
28 наурыз АҚШ Киото хаттамасына қатысуын тоқтату ниеті туралы мәлімдейді.
March 28 – The United States declares its intention to end involvement in the Kyoto Protocol.
Мамыр
13 мамыр Сильвио Берлускони жалпы сайлауда жеңіске жетіп, екінші рет Италияның премьер-министрі болды. 22 мамыр 127 ел халықаралық деңгейде ластануды шектеу үшін тұрақты органикалық ластаушылар туралы Стокгольм конвенциясын қабылдады. 26 мамыр Африка одағы Африка бірлігі ұйымының орнын басады. Ол келесі жылы іске қосылады. 28 мамыр 2001 Орталық Африка Республикасы мемлекеттік төңкеріс әрекеті: Андре Колингба бастаған Орталық Африка күштері Орталық Африка Республикасының үкіметін құлатуға сәтсіз әрекет жасады. Одан кейін болған зорлық-зомбылықтан ондаған адам қаза тапты.
May 13 – Silvio Berlusconi wins the general election and becomes Prime Minister of Italy for the second time. May 22 – The Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants is adopted by 127 countries to limit pollution internationally. May 26 – The African Union is formed to replace the Organisation of African Unity. It will begin operation the following year. May 28 – 2001 Central African Republic coup d'état attempt: Central African forces led by André Kolingba carry out a failed attempt to overthrow the government of the Central African Republic. Dozens are killed in the ensuing violence.
Шілде
7 шілде 2001 Брэдфорд шұғылалары: Брэдфордта (Англия) оңшыл Ұлттық майдан және солшыл Антинацистік лига этникалық зорлық-зомбылыққа ұшырады. 14 шілде Агра саммиті: Үндістан мен Пәкістан қарым-қатынастарын жақсарту үшін келіссөздерді бастады. Саммит 16 шілдеде аяқталады. 16 шілде Қытай мен Ресей 2001 жылғы Қытай-Ресей достық келісімшартына қол қойды. 19 шілде Ұлыбританияның саясаткері және романист Джеффри Арчер өтірік ант бергені және сот ісін бұзғаны үшін 4 жылға бас бостандығынан айырылды. 20-22 шілдеде Италияның Генуя қаласында G8 саммиті өтеді. Антиглобализациялық қозғалыстың мүшелері кездесуге қарсы 200 мыңға жуық адамды тартатын жаппай демонстрациялар өткізеді. Карло Джулиани атты бір демонстрантты полиция қызметкері өлтіріп, тағы бірнеше адам жарақат алады. 23 шілде Индонезияның тұңғыш әйел президенті Мегавати Сукарнопутри сайланды. 24 шілде - Болгарияның соңғы патшасы ретінде бала кезінде құлатылған Симеон Саксе Кобург Гота Болгарияның демократиялық жолмен сайланған 48-ші премьер-министрі болып ант берді.
July 7 – 2001 Bradford riots: Ethnic violence is provoked in Bradford, England, by the far right National Front and far left Anti Nazi League. July 14 – Agra Summit: India and Pakistan begin talks to improve relations. The summit ends inconclusively on July 16. July 16 – China and Russia sign the 2001 Sino Russian Treaty of Friendship. July 19 – UK politician and novelist Jeffrey Archer is sentenced to 4 years in prison for perjury and perverting the course of justice. July 20–22 – The 27th G8 summit takes place in Genoa, Italy. Massive demonstrations, drawing an estimated 200,000 people, are held against the meeting by members of the anti globalization movement. One demonstrator, Carlo Giuliani, is killed by a policeman, and several others are injured. July 23 – Megawati Sukarnoputri is inaugurated as the first female president of Indonesia. July 24 – Simeon Saxe Coburg Gotha, deposed as the last Tsar of Bulgaria when a child, is sworn in as the democratically elected 48th Prime Minister of Bulgaria.
Тамыз
1 тамыз Алабама Жоғарғы Сотының Бас судьясы Рой Мур сот ғимаратына Он өсиет ескерткіші орнатты, бұл оны алып тастау үшін сотқа жүгінуге және оны қызметінен алуына әкелді. 10 тамыз АҚШ пен Ұлыбритания АҚШ пен Ұлыбритания ұшақтарына шабуылға жауап ретінде Ирактағы әуе күштері қондырғыларын бомбалады. 13 тамыз Македония мен Албания өкілдері көтеріліс кезінде қақтығыстарды азайту үшін Охрид келісіміне қол қойды. 21 тамыз Essential Harvest операциясы: НАТО Македония Республикасына әскери күш жіберді. 31 тамыз 2001 жылғы Расизмге қарсы Дүниежүзілік конференция Оңтүстік Африканың Дурбан қаласында басталды.
August 1 – Alabama Supreme Court Chief Justice Roy Moore has a Ten Commandments monument installed in the judiciary building, leading to a lawsuit to have it removed and his own removal from office. August 10 – The United States and the United Kingdom bomb air force installations in Iraq in response to attacks on American and British planes. August 13 – Macedonian and Albanian representatives sign the Ohrid Agreement to reduce conflicts during the insurgency. August 21 – Operation Essential Harvest: NATO sends a military forces to the Republic of Macedonia in response to the ongoing insurgency. August 31 – The World Conference against Racism 2001 begins in Durban, South Africa.
Қазан
1 қазанда Кашмирдің Шринагар қаласында боевиктер мемлекеттік заң шығарушы ғимаратына шабуыл жасап, 38 адамды өлтірді. 4 қазан 2001 Кодори дағдарысы: Грузия мен Абхазия арасындағы қақтығыс күшейеді. 7 қазан АҚШ-тың Ауғанстанға шабуыл жасауы: 11 қыркүйектегі шабуылдарға жауап ретінде Ауғанстанға АҚШ бастаған коалиция шабуыл жасап, Ауғанстандағы соғысты бастайды. 8 қазан АҚШ президенті Джордж Буш Отандық қауіпсіздік басқармасының құрылуын жариялады. 17 қазанда Израильдің туризм министрі Рехавам Зееви террорлық шабуылда өлтірілген алғашқы Израиль министрі болды. 23 қазан Солтүстік Ирландияның Уақытша Ирланд Республикалық Армиясы бейбітшілік келіссөздерінен кейін қарусыздандыруды бастайды. 25 қазан Руанда үкіметі Руанда геноцидімен байланысты жаңа ұлттық туды қабылдады. 26 қазан АҚШ президенті Джордж Буш Патриоттық актіні заңға айналдырды.
October 1 – Militants attack the state legislature building in Srinagar, Kashmir, killing 38. October 4 – 2001 Kodori crisis: Fighting escalates between Georgia and the breakaway state Abkhazia. October 7 – United States invasion of Afghanistan: In response to the September 11 attacks, Afghanistan is invaded by a US led coalition, beginning the War in Afghanistan. October 8 – U. S. President George W. Bush announces the establishment of the Office of Homeland Security. October 17 – Israeli tourism minister Rehavam Ze'evi becomes the first Israeli minister to be assassinated in a terrorist attack. October 23 – The Provisional Irish Republican Army of Northern Ireland commences disarmament after peace talks. October 25 – Citing connotations with the Rwandan genocide, the government of Rwanda adopts a new national flag for the country. October 26 – U. S. President George W. Bush signs the Patriot Act into law.
Қараша
4 қараша Солтүстік Ирландияның полиция қызметі құрылды, ол даулы Royal Ulster Constabulary-ді алмастырды. 10 қараша Австралияның премьер-министрі Джон Ховард үшінші мерзімге сайланды. 13 қараша Екінші дүниежүзілік соғыстан бері бірінші рет АҚШ президенті Джордж Буш АҚШ-қа қарсы террористік әрекеттерге немесе жоспарланған әрекеттерге қатысы бар деп күдікті шетелдіктерге қарсы әскери трибуналдарды жүргізуге рұқсат беретін атқарушылық бұйрыққа қол қойды. 14 қараша Кабулдың құлауы: Солтүстік Альянс күштері Ауғанстан астанасы Кабулды басып алды. 23 қараша Будапештте (Мажарстан) Киберқылмыс туралы конвенцияға қол қойылды.
November 4 – The Police Service of Northern Ireland is established, replacing the controversial Royal Ulster Constabulary. November 10 – John Howard, the Prime Minister of Australia, is elected to a third term. November 13 – In the first such act since World War II, U. S. President George W. Bush signs an executive order allowing military tribunals against any foreigners suspected of having connections to terrorist acts or planned acts against the United States. November 14 – Fall of Kabul: Northern Alliance forces take the Afghan capital Kabul. November 23 – The Convention on Cybercrime is signed in Budapest, Hungary.