Кіріспе

Бановина немесе Бания - Сава, Уна, Купа және Глина өзендерінің арасындағы орталық Хорватиядағы географиялық аймақ. Облыстың негізгі қалалары Петринья, Глина, Костажница және Двор. Батыс және көршілес Қордын аймағы бойынша нақты географиялық шекара жоқ. Бановина ауданы бүгінде әкімшілік жағынан толықтай Сисак Мославина округінің құрамына кіреді.

Атауы

Облыстың негізгі атаулары "бан" сөзінен шыққан, басқа да атаулар Банска Земля ("Банның жері") және Банска Кражина ("Банның шекарасы") болды, бұл ортағасырлық Хорватияның Бан және Әскери шекараға, атап айтқанда Хорватиялық әскери шекараға сілтеме болып табылады. Серб кирилл жазуында Банија немесе Бановина деп жазылады. Бановина сөзі хорват тілінде банат дегенді білдіреді. Бановина термині 19-шы және 20-шы ғасырдың басында аймақтың атауы ретінде жиі қолданылған. Банья термині 20-ғасырдың екінші жартысында, 1990-шы жылдарға дейін кең тараған. Содан бері екі термин де бірдей қолданылады.

Тарихқа дейінгі дәуір

Халколиттік дәуірде Сырмия мен Шығыс Славонияда орналасқан Вучедол мәдениеті қазіргі Бановина аймағына тарады. Бұл жерде Горичка ауылының маңындағы Осеченица, Мали Градак ауылының маңындағы Будим және Унчани ауылындағы Уна өзенінің жанында темір дәуірі орналасқан. Темір дәуірінде аймақта Сегестанидің кельт-иллириялық тайпасы өмір сүрген.

Классикалық антикалық

Римдіктер кезінде аймақ Паннония мен Иллирия провинцияларының арасындағы маңызды өтпелі аймақ болды, жақын маңдағы Сиссия аймақтық орталық ретінде қызмет етті. Бүгінгі күнге дейін осы аймақтағы римдік ескерткіштердің археологиялық қазбалары шектеулі болып келеді.

Орта ғасырлар мен Османдықтардың басып алуы

Петринья мен Храстовицаны қоршаған аймақ Каптолға тиесілі, ал Глина өзенінің батысындағы аймақ Топуско абатшылығына тиесілі болды. Систерциандар ордені 1205 жылы Венгрияның Андрей ІІ-нен аббатхананың иелігін алды.

Габсбургтер монархиясы және Австро-Венгрия империясы

Банияны қайта алғаннан кейін аймақ 1553 және 1881 жылдар аралығында Хорватия әскери шекарасындағы Загребтің бас қолбасшылығының Глина полкының бір бөлігі болды. 1630 жылы қарашада Киелі Рим императоры Фердинанд II Статута Валахорум ("Влах Статуты") деп аталатын, бұл Влах қоныстарының мәртебесін реттейтін (Бановинада көбінесе қазіргі Хорватия сербтерінің ата-бабалары) әскери міндеттері мен ішкі өзін-өзі басқару құқығына қатысты. Хорватия әскери шекарасы 1881 жылдың 15 шілдесіне дейін болды, ол жойылып, Хорватия Славония Корольдігіне қосылды.

Югославия Корольдігі

Соғыс аралығы кезінде Бановина Вряс Бановинаға бөлінді, оның резиденциясы Баня-Лукада және Сава Бановинаның резиденциясы Загребте болды. 1939 жылы Сава Бановина Хорватияның автономды Бановинасының құрамына кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Югославияда бұл аймақ Тәуелсіз Хорватия мемлекетіндегі сербтердің геноцидінің басты нысаналарының бірі болды. Ең көп қаза болған қазалардың бірі Глинада 2000 - 2400 адам қаза болды. Нәтижесінде, аймақ Еуропаның ең тиімді оське қарсы қарсылық қозғалысы болған Югослав партизандарының бекіністерінің біріне айналды.

Хорватияның тәуелсіздік соғысы

Хорватияның тәуелсіздік соғысы кезінде 1990-шы жылдары Бановинаның бүкіл аймағы халықаралық деңгейде танылмаған, өзін-өзі жариялаған Серб Крайина Республикасының бөлігі болды және хорваттардың жаппай қазасы үшін танылды. Хорватия үкіметі 1995 жылы хорват күштерінің "Шорт" операциясы арқылы аймақты қайтадан қолға алды, бұл Бановинаның барлық серб тұрғындарының қашуына әкеліп соқты, нәтижесінде аймақтың халық санының азаюына әкелді. Кейінгі қайта оралу тек ішінара және баяу болды. Соғыстан кейін аймақтағы бірқатар қалалар мен муниципалитеттер ерекше мемлекеттік алаңдаушылық аймақтары болып белгіленді.

21 ғасыр

2020 жылы Петриньяда болған жер сілкінісі осы аймаққа едәуір әсер еткен апат болды. 2020 жылдың 29 желтоқсанында аймақта 6,4 балдық жер сілкінісі болды, онда жеті адам, соның ішінде жеті жасар қыз да қаза тапты. Қалалар мен ауылдардағы ғимараттардың көпшілігі едәуір зақымдалды немесе толығымен қиратылды. COVID-19 пандемиясы мен апат жағдайлары апатқа ұшыраған халыққа көмек пен медициналық көмек көрсетуде төтенше жағдай қызметкерлеріне қиындық тудырды. Кейінгі күндері және апталарда аймақты толқындар соқты, оның ішінде екі аптадан кейін 4,1 балл күшейді.