Кіріспе
Неогротеск безсериф қаріп (лат. Neue Haas Grotesk) – швейцариялық дизайнерлер Макс Мидингер мен Эдуард Хоффман 1957 жылы жасаған, кеңінен қолданылатын безсериф қаріп. Helvetica – неогротеск дизайны, оған 19 ғасырдың (1890-жылдар) танымал Akzidenz Grotesk қаріпі және басқа да неміс және швейцарлық үлгілер әсер еткен. Оның қолданылуы 1950-1960 жылдары швейцариялық дизайнерлердің жұмысынан пайда болған Халықаралық типографиялық стильдің белгісі болды, бұл 20 ғасырдың ортасындағы ең танымал қаріптердің біріне айналды. Жылдар бойы әртүрлі қалыңдықтардағы, ендегі және мөлшердегі түрлері шығарылды, сондай-ақ латын әліпбиіне жатпайтын әртүрлі әліпбилерге сәйкес келетін үлгілер де жасалды. Helvetica қаріпінің бастапқыда жасалған ерекшеліктері – жоғары x биіктігі, көлденең немесе тік сызықтардағы штрихтардың аяқталуы және әріптер арасындағы тығыз арақашықтық, осылар оған тығыз және айқын көрініс береді. Швейцарияның Мюнхенштейн (Базель) қаласындағы Хаас шрифті құю зауыты (Haas'sche Schriftgiesserei) әзірлеген бұл қаріптің шығарылуы, Еуропалық графикалық дизайнерлер арасында ғасыр басындағы «гротеск» безсерифтеріне қызығушылықтың қайта оянуымен сәйкес болды, сол жылы Адриан Фрутигердің Univers қаріпі де жарық көрді. Хоффманн Хаас шрифті құю зауытының президенті болса, Мидингер бұрын Хаас сатушысы және дизайнері болып жұмыс істеген еркін жұмыс істейтін графикалық дизайнер еді. Мидингер мен Хоффман айқындығы жоғары, формасында өзіндік мәні жоқ және түрлі мақсатта қолданыла алатын бейтарап қаріп жасауды мақсат етті. 2007 жылы Гари Хаствит түсірген толық метражды фильм, қаріптің 1957 жылы енгізілуінің 50 жылдығына орай шығарылды.
Helvetica, also known by its original name Neue Haas Grotesk, is a widely used sans serif typeface developed in 1957 by Swiss typeface designer Max Miedinger and Eduard Hoffmann. Helvetica is a neo grotesque design, one influenced by the famous 19th century (1890s) typeface Akzidenz Grotesk and other German and Swiss designs. Its use became a hallmark of the International Typographic Style that emerged from the work of Swiss designers in the 1950s and 1960s, becoming one of the most popular typefaces of the mid 20th century. Over the years, a wide range of variants have been released in different weights, widths, and sizes, as well as matching designs for a range of non Latin alphabets. Notable features of Helvetica as originally designed include a high x height, the termination of strokes on horizontal or vertical lines and an unusually tight spacing between letters, which combine to give it a dense, solid appearance. Developed by the Haas'sche Schriftgiesserei (Haas Type Foundry) of Münchenstein (Basel), Switzerland, its release was planned to match a trend: a resurgence of interest in turn of the century "grotesque" sans serifs among European graphic designers, that also saw the release of Univers by Adrian Frutiger the same year. Hoffmann was the president of the Haas Type Foundry, while Miedinger was a freelance graphic designer who had formerly worked as a Haas salesman and designer. Miedinger and Hoffmann set out to create a neutral typeface that had great clarity, had no intrinsic meaning in its form, and could be used on a wide variety of signage. A feature length film directed by Gary Hustwit was released in 2007 to coincide with the 50th anniversary of the typeface's introduction in 1957.
Пайдалану үлгілері
Helvetica – ең көп қолданылатын серифсіз қаріптердің бірі. Латын, кириллица, еврей, грек, жапон, корей, хинди, урду, кхмер және вьетнам алфавиттері үшін нұсқалары бар. Helvetica-ны толықтыру үшін қытай қаріптері жасалды. Helvetica коммерциялық таңбалар үшін жиі таңдалады, оның ішінде 3M (соның ішінде Scotch Tape), Adult Swim, American Apparel, BASF, Behance, Blaupunkt, BMW, Diaspora, ECM, Funimation, General Motors (2021 жылға дейін), J. C. Penney, Jeep, Kaiser Permanente, Kawasaki, Knoll, Kroger, LG (2015 жылға дейін), Lufthansa, Motorola, Nestlé, Oath Inc., Panasonic, Parmalat, Philippine Airlines, Sears, Seiko Epson, Skype, Target, Texaco, Tupperware (2024 жылға дейін), Viceland, Verizon және Ziff Davis. Apple 2015 жылға дейін iOS жүйесінде Helvetica-ны стандартты қаріп ретінде пайдаланды. Helvetica АҚШ үкіметі тарапынан кеңінен қолданылды; мысалы, федералды табыс салығы туралы нысандар Helvetica қаріпінде жасалған, ал NASA осы қаріпті Space Shuttle орбитасында қолданды. Helvetica АҚШ теледидар рейтинг жүйесінде де қолданылады. Канада үкіметі де Helvetica-ны өзінің ресми қаріпі ретінде пайдаланады, оның корпоративтік имидж бағдарламасында үш түрі қолданылады және оны барлық федералды мекемелер мен веб-сайттарда қолдануға ұсынады. Еуропалық Одақта темекі өнімдеріне, мысалы, темекіге қойылатын ескертулерде Helvetica-ны қолдану міндетті. Helvetica көліктік салаларда жиі қолданылады. Нью-Йорк қаласының Метрополитендік көлік басқармасы (MTA) 1989 жылы Helvetica-ны белгілерде пайдалануға қабылдады. 1970 жылдан 1989 жылға дейін стандартты қаріп – Standard Medium, ол Unimark's New York City Transit Authority Graphic Standards Manual нұсқауы бойынша Akzidenz Grotesk қаріпінің американдық нұсқасы болды. MTA жүйесінде Helvetica сияқты қаріптердің, соның ішінде Arial-дың, Medium Standard қаріпіндегі ескі белгілердің және Helvetica Narrow қаріпіндегі бірнеше ерекше белгілердің көптеп кездесуіне тап болады. Helvetica Вашингтон метросында, Чикаго 'L', Филадельфияның SEPTA және Мадрид метросында да қолданылады. Amtrak "мағынасыз жебе" логотипінде осы қаріпті пайдаланды, ал Данияның DSB теміржол компаниясы оны бір кезде қабылдады. Бұрынғы британдық теміржол операторы Helvetica негізінде Rail Alphabet қаріпін жасады, оны Ұлттық денсаулық сақтау қызметі мен Британдық әуежайлар басқармасы да қолданды. Helvetica 77 нұсқасы Рига және Латвияның басқа муниципалитеттеріндегі көшелер мен үйлердің белгілерінде қолданылады, бірақ елдегі жол белгілерінің көпшілігі DIN 1451 нұсқасын пайдаланады. 1990 жылдары сандық баспа жүйелерінде басқа қаріптердің қолжетімділігінің артуы және Эрик Спикерман мен Мартин Маджор сияқты қаріп дизайнерлерінің сын-пікірлеріне байланысты оның кейбір қолданылулары тоқтатылды. Маджор Helvetica-ны "акциденц гротеск" үлгісінен қалыс қалғаны үшін "құны арзан" деп сипаттады. Жапония мен Оңтүстік Кореядағы жол белгілері бұрын Helvetica-ны қолданған. IBM 2017 жылға дейін Neue Helvetica-ны корпоративтік қаріп ретінде пайдаланып, лицензиялық төлемдерге жыл сайын 1 миллион доллардан астам қаражат жұмсады. Helvetica 2007 жылдан бері ABS CBN/Kapamilya Channel телеарнасының кешкі бағдарламалар тізімі Primetime Bida логотипінде қолданылып келеді. 2019 жылы Швейцария ұлттық футбол құрамасы UEFA Euro 2020 турнирінде киімдерінде Helvetica-ны пайдалана бастады.
Медиа қамту
Helvetica-ның бизнес және үкімет қолданатын қаріп ретіндегі қоғамдық бейнесі туралы алғашқы мақала 1976 жылы Village Voice газетінде жарнама жазушысы Лесли Саван жазған. Кейін ол «The Sponsored Life» кітабында қайта жарияланды. 2007 жылы Linotype GmbH компаниясы қаріптің 50 жылдығын тойлау үшін Helvetica NOW плакаттар конкурсын өткізді. Жеңімпаздар 2008 жылғы қаңтарда шыққан LinoLetter журналында жарияланды. 2007 жылы режиссер Гэри Хаствит қаріптің елу жылдығына орай «Helvetica» (Plexifilm, DVD) деректі фильмін шығарды. Фильмде графикалық дизайнер Уим Крауэл: «Helvetica – 19 ғасырғы қаріптен шынайы қадам болды. Оның бейтараптығы бізге әсер етті, себебі бейтараптық – бізге ұнайтын сөз еді. Ол бейтарап болуы керек. Оның өзіндік мағынасы болмауы керек. Мағына мәтіннің мазмұнында, қаріпте емес» деді. Бұл деректі фильмде Helvetica-ны билік пен корпоративтік үстемдікпен байланыстырған және Helvetica-ның кең таралғанына қарсылық білдірген басқа дизайнерлер де көрсетілді. 2007 жылдың сәуірінен 2008 жылдың наурызына дейін Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы «Helvetica-ның 50 жылы» атты көрмені ұйымдастырды. 2011 жылы Барселонадағы Disseny Hub «Helvetica. Жаңа қаріп па?» көрмесін өткізді. Көрмеге соңғы 50 жылдағы Helvetica-ның тарихы, оның алдын бақталарлары және одан кейінгі әсері, соның ішінде жергілікті аймаққа тигізген әсері кірді. 2011 жылы Google-дың Апрель ақымақ күніне арналған әзілдерінің бірі Helvetica-ны қолданумен байланысты болды. Егер пайдаланушы іздеу жүйесі арқылы «Helvetica» сөзін іздесе, нәтижелер Comic Sans қаріпінде көрсетілді.
Нұсқалар
Helvetica-ның көптеген нұсқалары оның танымалдығын арттыру үшін жылдам шығарылды, жаңа қалыңдықтар мен тілдерді қамти отырып. 1976 жылғы жарнамалық мақалада Linotype оның шатастыққа түскенін мойындады: "серия бастапқыда толық жоспарланбаған, сондықтан Univers сияқты біркелкі емес".
Helvetica Light (Хельветика жарығы)
Helvetica Light-ті Stempel компаниясының көркемдік директоры Эрих Шульц Анкер, Артур Ритцельмен бірлесіп жасаған.
Helvetica Inserat (Қосымша)
Helvetica Inserat (неміс тілінде «жарнама» деген мағынаны білдіреді) – негізінен жарнама индустриясында қолдану үшін жасалған нұсқа. Бұл Helvetica Black Condensed-ден де тар нұсқа болып табылады. Ол глифтерге одан да үлкен x биіктігін және Schmalfette Grotesk-ке ұқсас, көбірек тікбұрышты пішін береді. Adobe компаниясының шығару туралы хабарламаларында ол 1966 жылы Stempel компаниясымен жасалғаны көрсетілген.
Helvetica Compressed (1966) -ның тұжырымдамасы
Мэтью Картер мен Ханс Юрг Хунзикер суық типтеу үшін жасаған. Ол Helvetica Inserat-пен кейбір дизайн элементтерін бөліседі, бірақ Q әрпінде қисық құйрық, r әрпінде төмен қарай бағытталған тармақ және £ белгісінің төменгі бөлігі басқаша. Картердің сөзіне қарағанда, іс жүзінде ол Шмалфетте Гротескке ұқсас болу үшін және сол кезде танымал болған бұл стильде британдық Impact және Compacta дизайндарымен бәсекелесу үшін жасалған. Кейіннен Helvetica Greek қаріпін де жасаған Картер, 1961 жылы Хитроу әуежайындағы табельдер үшін Akzidenz Grotesk қаріпінің жаңартылған нұсқасын жасады және кейіннен: «Егер біз [Helvetica] туралы білгенде, әлдеқайда жақсы қаріп болғандықтан, оны қолданған болар едік. Бірақ сол кезде полиграфия өте консервативті болды және жаңа қаріп үлгілері баяу тарады» деді. Бұл қаріптер отбасы Helvetica Compressed, Helvetica Extra Compressed және Helvetica Ultra Compressed қаріптерінен тұрады. Ол, мысалы, Adobe Helvetica нұсқасында цифрлық форматқа көшірілген.
Helvetica дөңгелектелген (1978)
Helvetica Rounded – бұл қалың қаріптер үшін шығарылған, дөңгелектелген штрихтердің соңғы нүктелері бар нұсқасы. Линотайптың шығарылым туралы хабарламалары оның 1978 жылы жарық көргенін көрсетеді.
Helvetica Narrow (Шығанақ)
Helvetica Narrow – бұл Helvetica Compressed пен Helvetica Condensed арасындағы ені бар нұсқасы. Бұл шрифт принтерлердегі ROM жадының өте шектеулі болған кезінде жасалған. Сондықтан, Helvetica шрифті бастапқы енінің 82%-ына математикалық түрде қысылып, әріптердің пішіні бұрмаланған, тік сызықтары тарылған, ал көлденең сызықтары өзгеріссіз қалған. Бұрмалану мәселелеріне байланысты, Adobe компаниясы OpenType форматындағы Helvetica шрифтінен Helvetica Narrow-ты алып тастап, пайдаланушыларға орнына Helvetica Condensed-ты таңдауды ұсынды.
Helvetica оқу құралы
Helvetica Textbook – бұл шрифттің балама дизайны, оның ерекшеленуін арттыру үшін «мектеп кітабы» стиліндегі баламалар қолданылады: ерекшелену үшін серифтері бар үлкен «i» және «j» әріптері, жоғары қарай иілген «q» әрпі және басқа да айырмашылықтар, мысалы, қолмен жазылған цифрларға ұқсас «1» және «4» цифрлары. «a», «t», «u» әріптері мен «6» және «9» цифрлары «Futura», «Akzidenz Grotesk Schulbuch» және «Avant Garde» сияқты геометриялық безсерифтік шрифттердегідей дизайнмен ауыстырылады («u» әрпінен басқа). FontShop-тың FF Schulbuch шрифті де осыған ұқсас.
Тіл нұсқалары
Helvetica грек тілінде бірнеше нұсқадан өтті. Letraset 1970 жылы құрғақ көшіру әріптері жүйесі үшін жартылай ресми нұсқасын жасады, ол жақсы сатылды, бірақ Linotype оны тілдік ережелерге сай емес деп санады. Linotype 1971 жылы Мэтью Картер жасаған нұсқасын жариялады, ол фотожинақтау үшін және ұзақ мәтін сияқты жалпы мақсаттағы басылымдар үшін қолжетімді болды. Картер 1974 жылы Letraset нұсқасының "нашар екенін" және Linotype нұсқасының "шынайы екенін" айтты, бірақ Letraset нұсқасы Грекияда кеңінен қабылданғандықтан, ол "біздің нұсқамызға қарсылық тудырды" деп есептеді.
Helvetica Әлем
Helvetica World араб, кириллица, грек, иврит және вьетнам әрпін қолдайды. Осы қаріптер отбасы екі түрдегі және бір ендегі төрт қаріптен тұрады, сондай-ақ оларға сәйкес еңкейтілген (итальдық) қаріптер де бар. Араб әрпінің пішіндері Линотип фирмасының жаңадан жасалған Якоут қаріптер отбасының негізінде құрылған. Латын әрпінің аралықтары мен тығыздығы біркелкі болуы үшін қайта жасалды. Тиро Typeworks шебері Джон Хадсон осы қаріптер отбасы үшін иврит, кириллица және грек әрпін жасады.
Жаңа Helvetica (1983)
Neue Helvetica, кейде цифрлық файлдарда Helvetica Neue деп те аталады, Neue Helvetica Орталық Еуропа және кириллица мәтіні үшін де нұсқаларда қол жетімді. Ол Linotype компаниясының еншілес компаниясы D. Stempel AG-да жасалған. Студия менеджері Вольфганг Шимпф, оның ассистенті Рейнхард Хаус болды, ал жоба менеджері Рене Керфанте болды. Эрик Спикерман дизайн бойынша кеңесші болды және 1983 жылғы жаңа өнімді ұсынуға арналған материалдарды әзірледі. iOS жүйесінде бастапқыда Helvetica, кейін Neue Helvetica жүйелік қаріп ретінде пайдаланылды. OS X Yosemite (10.10) нұсқасынан бұрынғы macOS-тың барлық нұсқалары жүйелік қаріп ретінде Lucida Grande-ді қолданды. OS X 10.10 жүйесінде қолданылған Neue Helvetica нұсқасы арнайы оңтайландырылған; Apple компаниясының мақсаты iOS және OS X пайдаланушыларына біркелкі тәжірибе ұсыну болды. Apple компаниясы iOS 9 және OS X El Capitan (10.11) жүйелерінде Neue Helvetica-ны San Francisco қаріпімен алмастырды, яғни OS X 10.10 – Neue Helvetica-ны жүйелік қаріп ретінде қолданған жалғыз macOS нұсқасы болды.
Neue Helvetica W1G (2009) (Қазақша нұсқасы)
Бұл латын кеңейтілген, грек және кириллица әрпін қолдайтын нұсқа. Тек OpenType CFF қаріп форматы шығарылды. Отбасыға Neue Helvetica 75 Bold Outline қаріпін қоспағанда, ескі Neue Helvetica қаріптері кіреді. Қосымша OpenType мүмкіндіктеріне төменгі және үстіңгі индекстер жатады.
Неуэ Хельветика араб тілі (2009)
Ливандық дизайнер Надин Шахин жасаған, араб әліпбиін қолдайтын нұсқа. Тек OpenType TTF қаріп форматы жарияланды. Қаріптер отбасы үш қалыңдықпен (45, 55, 65) және бір енмен, еңкейтілмеген үш қаріптен тұрады.
Neue Helvetica eText (2011) (Қазақ тіліндегі мәтін)
Бұл экранда қолдану үшін оңтайландырылған Neue Helvetica нұсқасы, оны Monotype Imaging компаниясының Акира Кобаяши жасаған. Neue Helvetica-дан ерекшелігі – аралықтардың көбірек ашық болуы. Helvetica-дан айырмашылығы, бас әріптердің мөлшері кішіретілген, сондықтан кіші әріптердің жоғарғы бөліктері олардан биік көтеріледі, бұл мәтіндік қаріптерге тән ерекшелік.
(Neue) Helvetica Thai (2012)
Cadson Demak Co. компаниясының тай қаріптер дизайнері Анутин Вонгсункакон Helvetica және Neue Helvetica қаріптерінің тай тіліндегі нұсқаларын жасады. Дизайн тай тіліндегі әріптердің түйіндерінде бұғаусыз элементтерді пайдаланады, бұл әдіс Вонгсункаконның бұрынғы дизайны – Маноп Май (Жаңа Маноп) қаріпінде де қолданылған.
Грузин тіліндегі Neue Helvetica (2015)
Бұл грузин әрпін қолдайтын нұсқа. Акаки Размадзе Монотип Бад-Хомбургта жобалаған. Тек OpenType CFF және TTF қаріп форматтары жарық көрді. Осы қаріптер отбасы сегіз қалыңдықпен (weight) және бір ендікпен (width) келетін сегіз қаріптен тұрады, еңкейтілмеген (курсивсіз) түрде (25, 35, 45, 55, 65, 75, 85, 95).
Армян тіліндегі Neue Helvetica (2016)
Эдик Габузян жасаған, әрмен тілін қолдайтын Neue Helvetica нұсқасы. Қаріптер отбасы 8 қалыңдықпен (өте жеңіл, жұқа, жеңіл, қалыпты, орташа, қалың, аса қалың, қара) 16 қаріптен тұрады, сонымен қатар еңкейтілген нұсқалары да бар.
Неуэ Хаас Гротеск (2010)
Кристиан Шварцтың цифрландыруы металл қаріптердің бастапқы параметрлеріне негізделген және қаріптің бастапқы атауын сақтайды. Оны Linotype (кейіннен Monotype Imaging), Commercial Type және Font Bureau компаниялары профессор Индра Купфершмидтің Helvetica тарихына арналған мақаласымен бірге шығарды. Бұрынғы цифрландырулардан ерекшелігі, Шварц екі түрлі оптикалық өлшем (текст және дисплей деп белгіленген) жасады. Олардың аралық өлшемдері әртүрлі: дисплей өлшемі үшін тығыз аралық, ал мәтін корпусында оқылуды жақсарту үшін кең аралық. Бұл шығарылымда Helvetica деп белгіленген цифрландыруларда болмаған бірқатар мүмкіндіктер бар: үлкен және кіші әріптер үшін жеке тыныш белгілер жиынтығы, үтірге сәйкес келетін «модернистік» cedilla дизайны және мәтінге үйлесу үшін төмендетілген биіктіктегі сандар. Екі оптикалық өлшем де тік аяқты үлкен әріп «R» үшін стильдік баламаларды ұсынады, ал дисплей нұсқасы құйрығы жоқ кіші әріп «a» үшін де стильдік баламаларды ұсынады. Бұл бастапқыда The Guardian газеті үшін жасалған, бірақ тоқтатылған қайта жобалау жоспарынан туындады. Typographica үшін жазған Мэтью Баттерик бұл шығарылымды Helvetica-ның барлық бұрынғы цифрлық нұсқаларынан жақсы деп сипаттады: «Бұрын ешқашан осылай жақсы көрінбеген». Пайдаланушылардың арасында Bloomberg Businessweek, Уитни мұражайы және Тейлор Свифттың Midnights альбомы бар. Шварцтың Commercial Type компаниясы сонымен қатар моноширінді нұсқасын, кішкентай өлшемдерге арналған агат нұсқасын және штамптық шрифтті әзірледі. Бұл шығарылымда жинақы шрифттер немесе грек және кириллица әліпбилеріне қолдау жоқ.
Түрлі қаріп нұсқасы
Neue Haas Grotesk қарібінің мәтіндік оптикалық өлшемі Windows 11 жүйесінде "Pan European Supplemental Fonts" қосымша мүмкіндігі арқылы қолжетімді. Бұл нұсқа өзгермелі қаріп болып табылады және Ultra Thin-нен Black-ке дейінгі қалыңдықтарды ұсынады. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін Neue Haas Grotesk қарібінің өзгермелі нұсқасы басқаша қолжетімді емес. Neue Haas Grotesk Text қарібі Windows 10 жүйесінде де "Pan European Supplemental Fonts" арқылы қолжетімді, бірақ бұл шығарылымда өзгермелі қаріптердің орнына статикалық қаріптер бар.
Helvetica Now (2019) - жаңалық
2019 жылдың сәуірінде Monotype компаниясы Neue Helvetica-ның "Helvetica Now" деп аталатын жаңартылған нұсқасын жариялады. Ол үш оптикалық өлшемде бір ені бар, яғни Мәтін, Микро және Дисплей, тиісінше 8, 6 және 10 қалыңдықпен ұсынылады. Осы оптикалық өлшемдерге және қалыңдықтарға сәйкес келетін қысқартылған нұсқа 2021 жылы Helvetica Now Variable нұсқасымен бірге жарияланды. Үш оптикалық өлшемнің басты айырмашылығы – әріптердің соңғы бөлігінің (терминалдың) дизайны: Дисплей Helvetica-ның бұрынғы цифрлық нұсқаларындағы көлденең терминалдарды сақтайды; Микро көптеген әріптер үшін диагональды терминалдарды қолданады (мысалы, кіші әріпті "e" және "c"); ал Мәтін дизайны Дисплей мен Микро арасында орналасқан. Оған шеңберлі сандар, жаңадан жасалған жебелер мен @ символы кіреді. Сондай-ақ, ол бірнеше баламалы әріптерді қамтиды, олардың ішінде иілген кіші әріпті "L", шпорсыз дөңгелек "G", тік аяқты "R" (Neue Haas Grotesk-те кездеседі), бір бөлікті "a" (Helvetica оқулығында кездеседі) және шпорсыз кіші әріпті "u" бар.
Helvetica енді өзгермелі (2021)
Helvetica Now екі стильде (Regular және Italic) және үш реттелетін осьпен (қалыңдық, ені және оптикалық көлемі) өзгермелі қаріп ретінде де жарық көрді. Қолдау көрсетілетін қалыңдық диапазонына жіңішкеден бастап аса қараға дейін, оптикалық көлемдері төрттен бастап шексіздікке дейін, ендері қысыңқы және жиынтықталған түрлерін қамтиды.
Helvetica клондары
Хелветикаға негізделген туынды дизайндар 1960 жылдардан бастап фотожинақтау шрифттері нарығында авторлық құқық қорғаудың болмауынан пайдаланып, жылдам дамыды. Олардың кейбіреулері тікелей ауыстыру үшін жасалған клондар болды. Көбісі Хелветикадан ажырату өте қиын, ал кейбіреулері ұсақ айырмашылықтарға ие. Цифрлық кезеңде сақталған немесе пайда болған Хелветиканың ауыстыру дизайндарының ішінде Monotype-тың Arial, Compugraphic-тың CG Triumvirate, ParaType-тың Pragmatica, Bitstream-нің Swiss 721, URW++-тың Nimbus Sans және Scangraphic-тың Europa Grotesk шрифттері бар. Бертольд өзі Хелветиканың танымалдығына жауап ретінде Akzidenz Grotesk Buch-ты ұсынды, ол Хелветиканың толыққанды клоны болды. Хелветиканың имитацияларынан басқа, Хелветика көп жылдар бойы ерекше тапсырыс бойынша жасалған сипаттамалармен, әсіресе тік тірегі бар "R" әрпі және дөңгелек жоны бар "A" әрпімен қолжетімді болды.
Nimbus Sans (Бірақ)
URW (кейін URW++) Питер Каровтың басшылығымен Helvetica-ның Nimbus Sans деп аталатын өзгертілген нұсқасын жасады. Флориан Хардвиг оның дисплейге арналған стильдерін, тығыз әріптер аралығымен, ресми Helvetica-ның цифрлық нұсқаларынан гөрі 1970 жылдардағы «суық тип» технологиясында қолданылған Helvetica-ға көбірек ұқсайтынын айтты.
Arial және MS Sans Serif
Монотиптің IBM үшін жасалған және Microsoft та қолданған Arial қарібін көптеген мамандар емес адамдар ажырата алмайды. Мэттью Картер, IBM-нің дизайн процесі кезінде кеңесші болған, оны "негізінен олардың Grots 215 және 216 үлгілерінде (Monotype-тің 1920-ші жылдардағы безсерифтік қаріптер отбасы, металл қаріптер кезеңіндегі британдық коммерциялық баспасында танымал және Бауэр Венера Гротеск отбасының негізінде жасалған) Helvetica клоны" деп сипаттайды. Microsoft-тың "Helv" дизайны, кейіннен "MS Sans Serif" деп аталған, Helvetica қарібіне тән көптеген маңызды ерекшеліктерді бөліседі, соның ішінде горизонтальды және вертикальды түйіскен штрихтар мен бір глиф ішіндегі біркелкі штрих ені.
Helvetica-ның тегін орнына арналған қаріптер
Nimbus Sans L, URW-нің Nimbus Sans нұсқасы, Helvetica-ның стандартты Linotype/PostScript нұсқасына сәйкес келетіндей етіп жасалды, 1996 жылы GNU General Public License лицензиясы бойынша жарық көрді және тегін PostScript баламасын жасау үшін Ghostscript жобасына табыс етілді. Ол (немесе оның туындысы) R сияқты көптеген ашық кодты бағдарламалық құралдарда жүйелік қаріп ретінде қолданылады. TeX Gyre Heros – Nimbus Sans L-дің жақсартылған әріп пішіндері мен өлшемдері бар туындысы, TeX ғылыми құжатты дайындау бағдарламалық құралында пайдалану үшін дайындалды және 2009 жылдан бері GUST шрифт лицензиясы бойынша қолданысқа енгізілді. FreeSans – URW++ Nimbus Sans L-ден тараған, ал ол өз кезегінде Helvetica-дан тараған тегін қаріп. Бұл 2002 жылы алғаш рет жарияланған GNU FreeFont жобасында жасалған тегін (GPL) қаріптердің бірі. Mona Sans – GitHub-та SIL Open Font License лицензиясы бойынша жарық көрген өзгермелі қаріп. Liberation Sans – Arial-ға метрикалық түрде тең келетін қаріп, оны Ascender компаниясында Стив Мэттсон жасады және Red Hat компаниясы SIL Open Font License лицензиясы бойынша жариялады. Ол кейбір Linux дистрибутивтерінде Arial-дың орнына әдепкі қаріп ретінде қолданылады. Oracle 2010 жылы Liberation Sans Narrow қаріпін одан әрі жетілдіруге қаржы жұмсады. Google ChromeOS үшін Arimo деп аталатын нұсқасын тапсырыс берді. Roboto қаріпі Google компаниясының Кристиан Робертсон Android операциялық жүйесі үшін жүйелік қаріп ретінде жасалды; ол DIN 1451 сияқты тік қабырғалы геометриялық үлгілердің ықпалымен конденсацияланған дизайнға ие.
Туынды дизайндар
Helvetica-ға негізделген кейбір қаріптер әртүрлі мақсаттарға арналған және олардың дизайны айқын түрде ерекшеленеді. Цифрлық кезеңдегі қаріптерді жасаушы Рей Лараби 1970-ші жылдарда "барлығы Helvetica-ны ең жақсы қисықтармен, әр түрлі регистрлермен және әсерлермен өзгертіп жатты" деп мәлімдеген. Шындығында, 1973 жылы жаңа қаріптерді жасау бойынша өткен байқауда 20 жеңімпаздың үшi Helvetica-дан шабыттанған сәндік дизайн болды. efn|Совьетише Хаас Гротеск қаріптерінің кішкентай әріптері Роман Горицкий тарапынан "Союз Гротеск" деп цифрлық форматқа келтіріліп, "Уақытша Мемлекет" тарапынан жалпыға қолжетімді етуге берілді. Горицкий латын әліпбиін қосты, оны ол Совьетише Хаас Гротеск Helvetica-дан жасалғандай, бірақ керісінше, яғни кириллица әріптерін пайдаланып, оларды латын әліпбиіне бейімдеу арқылы қайта жасады. Ол Helvetica-ны жақын түрде еліктейтін "ұсыныс" стильдік нұсқаларымен ұсынылды. Forma қаріпі SoftMaker компаниясымен "Formula" деп цифрлық форматқа келтірілді, ал (оптикалық өлшемдері бар толыққанды нұсқада) Дэвид Джонатан Росс Font Bureau компаниясында Tatler журналы үшін Forma DJR ретінде шығарылды.
Маноптика
Маноптика (1973) – Хельветиканы тай жазуына бейімдеуге жасалған алғашқы тыраш. Ол Маноп Срисомпорнның есімімен аталып, оның жеке дизайнымен жасалған. Маноп, Маноптика үшін қолданған инновацияларын пайдаланып, тай тілі үшін бірнеше қаріптер жасаған (мысалы, Eurostile-ның бейімделуі). Бұл қаріп тай типографиясына зор әсер етті, себебі ол тай әріптеріндегі кішкентай иректер мен әшекейлерді алып тастап, латын әріптеріне ұқсас формаларды енгізді. Ол жарнама саласында кең таралған стильге айналып, келесі онжылдықтарда тай тіліне арналған басқа да қарапайым қаріптерге ықпал етті. Ирексіз қаріптерді пайдалану тай типографиясындағы даулы мәселе болып қана қоймай, әлі де талқыланып жүр.
Helvetica Flair және басқалары
Alphabet Innovations компаниясының Phil Martin жасаған Helvetica Flair – Helvetica қарібінің рұқсатсыз фототиптік кезеңде қайта жасалған нұсқасы, оған штрихтар мен униказдан шабыттанған бас әріптер, сондай-ақ кіші әріптер дизайны қосылған. 1970-ші жылдар дизайнының айрықша белгісі саналатын бұл қаріп ешқашан цифрлық форматта жарық көрмеген. Helvetica қатал және логикалық қаріп ретінде қарастырылатындықтан, ал штрихтар әсемдікке ұмтылғандықтан, бұл дизайн өте қайшылы болып есептеледі. Қаріп дизайнері Марк Симонсон оны «қасиеттіге қарсы келуге таяу» деп сипаттаған. Мартин кейіннен бір неміс жазушысы оны жасағаны үшін «типграфиялық инцест» деп айыптағанын айтқан. Helvetica Flair – 1970-ші жылдары Мартин жасаған бірнеше туынды қаріптердің бірі (әсіресе заңды жағынан күмәнді, себебі ол тікелей «Helvetica» деп аталған). Мартин сонымен қатар Helvetica мен Eurostile қаріптерінің қосындысынан жасалған «Heldustry» және Helvetica қарібіне серифтер қосылған «Helserif» қаріптерін жасады, олардың екеуі де цифрлық форматқа аударылды.
Шаттер ЛЕТ (1973)
Вик Карлесс жасаған "Шаттер" қаріпі Helvetica кесінділерін біріктіріп, қозғалып тұрған немесе қирағандай сезім тудырады. Ол Letraset баспасында 1973 жылғы жаңа қаріптерді жобалау конкурсында жеңіске жеткеннен кейін жарық көрді. 2014 жылы Тим Спенсер бұл дизайнды оның қорқынышты әсері үшін жоғары бағалады, оның "бұзушылық сияқты механикалық агрессиясы [және] суық, машина тудырған паранойясы" бар екенін айтты. Ол қалыптасқан жүйенің таңдаған ақпараттық типография стиліне өткір бұрышпен шабуыл жасап, оны қайта құрастыруға тырысқанда көздеріңізді алаңдататын, миыңызды жұмылдыратын жаңаша тәсілмен ұсынды. "Шаттер" швейцариялық модернизмнің беделін тікелей қиып тастады.
Unica
Unica Team '77 (Андре Гюртлер, Кристиан Менгельт және Эрих Гшвинд) – Helvetica, Univers және Akzidenz Grotesk қаріптерінің гибриді. Ол 1970-ші жылдары электрондық фототиптеуге арналған, экранда қолдану үшін әзірленді және 1980 жылы жарық көрді. Бірақ фототиптеу орындына үстел баспасы (desktop publishing) шапшаң дамыды, сондай-ақ заңдық даудың нәтижесінде бұл қаріп нарықтан жылдам жоғалып кетті. 2010 жылдардың ортасында екі цифрлық нұсқасы жарық көрді: швейцариялық Lineto құю зауыты Кристиан Менгельт қатысуымен LL Unica77-ні, ал Linotype – Neue Haas Unica-ны шығарды.
Шале
House Industries Chalet отбасы – Хельветикаға негізделген қаріптер жинағы. Ол соғыстан кейінгі дизайнның көптеген туындылары мен бейімделулерінен шабыттандырылып, "эпоха" бойынша "1960" (классикалық), "1970" және "1980" (екісі де радикалды түрде өзгертілген және "ғылыми фантастика" рухында) жіктеліп ұйымдастырылған. House Industries, ерекше шрифттерді таныстыру әдістерімен белгілі, Chalet қаріптерін швейцариялық, құрамындағы дизайнер "René Chalet" (Chalet француз тілінде шағын ағаш үй деген мағынаны білдіреді, бұл дизайн компаниясының атына жасалған тікелей сілтеме) өмірі мен мансаптық жолы арқылы насихаттады.
Coolvetica
Цифрлық дәуірде канадалық қаріп дизайнері Рей Лараби Helvetica негізінде бірнеше цифрлық қаріптер шығарды. Олардың ең көп танылған және тараған қаріпі – Coolvetica, оны Лараби 1999 жылы ұсынды. Лараби Coolvetica-ның ерекше глифтерін (ең айқын "G" бас әріпінің сызығы, "g" және "u" әріптерінің формалары негізінде жасалған кіші әріпті "y", және толық иілген кіші әріпті "t") құруда Helvetica Flair, Chalet және осыған ұқсас варианттардан шабыттанғанын, сондай-ақ дисплейлік қаріптерде қолдану үшін оңтайландырылған тығыз бастапқы аралықты таңдағанын мәлімдеді. Ларабидің Typodermic компаниясы Coolvetica қарібін әртүрлі қалыңдықтарда коммерциялық өнім ретінде ұсынады, ал жартылай қалың қаріпті тегін үлгі ретінде таратады. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, жартылай қалың қаріп Ларабидің ең танымал қаріпі болып табылады. Лараби өзінің басқа да дизайндарында, оның ішінде Movatif және GGX88 қаріптерінде де Helvetica-дан шабыт алды.