Кіріспе
1979 стратегиялық үстел ойыны 1979 Avalon Hill үстел ойыны Dune - Франк Герберттің Дюна ғаламшарында орналасқан стратегиялық үстел ойыны, оны 1979 жылы Avalon Hill баспасы шығарды. Ойынды Билл Эберл, Джек Киттредж және Питер Олотка жасаған. Көптеген жылдар бойы баспадан шыққаннан кейін, ойынды Gale Force Nine 2019 жылы 2021 жылғы Dune фильмінің бейімделуінен бұрын қайта шығарды.
the 1979 Avalon Hill board game
Dune is a strategy board game set in Frank Herbert's Dune universe, published by Avalon Hill in 1979. The game was designed by Bill Eberle, Jack Kittredge and Peter Olotka. After many years out of print, the game was reissued by Gale Force Nine in 2019 in advance of the 2021 Dune film adaptation.
Тарих
Ойын бастапқыда Рим империясы тақырыбымен, Tribute деген атпен жасалған. Avalon Hill компаниясы Dune ойынын шығаруға лицензия алды, бірақ олардың дизайны жарамсыз болып көрінген кезде компания Eberle, Kittredge және Olotka-ға хабарласты. Ойынға, әсіресе олардың бұрынғы ойыны Космикалық кездесуден, Дюна ғаламшарына сәйкес келетін элементтер қосылды. Spice Harvest кеңейтуі стандартты ойынның бастапқы құрылымын өзгертеді, онда фракциялар негізгі ойынның басында (Аракис планетасын басқару) артықшылықты бастапқы позицияны сатып алу үшін Spice халықаралық нарығын бақылау үшін лобби жасайды. Дуэль әр фракцияның негізгі басшыларын бейнелейтін "лидерлік белгілерді" және бір-бірден ұрысқа арналған дөңгелек аренаны бейнелейтін екінші платаны қосады. Басшылар қозғалыс пен шабуыл үшін арнайы карталар палубасын қолдана отырып, жеке жекпе-жекке қатыса алады. Екі қосымшада да қосымша сатқындық карталары бар. Екі қосымша да Jeux Descartes баспасының француз тіліндегі басылымына енгізілген. Сонымен қатар, Авалон Хиллдің стратегиялық журналдары, Генералдар мен Батырлар, Фрэнк Герберттің алғашқы романдарында пайда болған үш қосымша фракция үшін есепшілер мен ережелерді жариялады: Бене Тлейлакс, Иксиандар және Ландсраад. Ойын жақсы пікірлер алды және Дюнаның танымалдылығына байланысты, 1984 жылдан бері жаңа басылымның болмауымен бірге, үстел ойындары коллекционерлерінің арасында сұранысқа ие болды, екінші нарықтағы бағалар жүздеген долларға жетті. 2010 жылы баспа және ойын нұсқасы онлайн режимінде қол жетімді болды. 1990 жылдары Jeux Descartes француз тілінде ойынның нұсқасын шығарды. Ойынды 2012 жылы Fantasy Flight Games компаниясы Rex: Final Days of an Empire деп қайта басып шығарды. Fantasy Flight Dune-де қолданылатын жүйенің құқықтарын (бір мезгілдегі диалдық тәртіп жүйесі деп аталады) сатып ала алды, бірақ Dune-ге лицензия ала алмады. Нәтижесінде ойынның орнын Фантазия ұшуы "Твайлайт Империум" ғаламшарына ауыстырды. Авалон-Хиллдің жойылуымен, "Дюна" көп жылдар бойы баспадан шықты, бірақ ол жоғары бағаланған тақта ойыны болды. 2021 жылы шығатын "Дюна" фильміне байланысты "Дюна" сериясына жаңадан қызығушылықпен, Gale Force 9 атты ойын баспасы ойынның жалпы құқықтарын иеленетін Герберт мұражайларына хабарласып, оны қайта жасауға рұқсат алды. Ойынның дизайнерлері Билл Эберл, Джек Киттредж және Питер Олоткадан басқа, олардың суреттерін қайта пайдалануға тапсырыс берген "Илья77" орыс иллюстраторының суреттері осы басылымда жаңа болды. Гейл Форс 9 ойынның бастапқы ережелеріне өте аз өзгерістер енгізді, ережелердің шамамен 3 - 5 пайызын өзгертті. Ойын 2019 жылдың 30 қазанында 2021 жылдың соңында "Дюна" кинофильмінің қайта басталуынан бұрын шығарылды.
Ойын процесі
Ойыншылар Аракис планетасының саяси фракцияларының бірінің рөлін атқарады. Жеңіс белгілі бір күштерді басқару арқылы, жалғыз өзі немесе басқа ойыншылармен одақтасып, қолға алынады. Ойынның тақтасы кітаптың түпнұсқа картасына негізделген, планетаның солтүстік жарты шарын бейнелейді. Ол радиалды қималар мен аумақтарға бөлінеді, олардың кейбіреулері бірнеше радиалды қималарды жауып тұрады. Бес аймақта бекіністер бар. Радиалды бөліністер тек дауыл қозғалысы үшін қолданылады. Жер бетіндегі тұрақты кориолистік дауыл радиалдық бөліктерімен жүріп, жолында кез келген әскерді жояды. Көп радиалды аумақтың ішінара дауылда, ішінара ашық болуы мүмкін. Ойыншылар өз бөлімшелерін аумақтан аумаққа көшіреді. Егер екі немесе одан да көп ойыншы бір аумаққа кірсе, соғыс басталады және жауабы әскерлер саны, басшылары және мүмкін сатқындық карталары негізінде жасырын сауда-саттық жүйесі арқылы шешіледі. Дәмдеуіш ақшаға қызмет етеді. Әр кезек сайын бір аймақ (карта тарту арқылы анықталады) "шайыртқыш соққы" береді, бұл аймаққа шайыртқыш мөлшерін қояды. Бұл барлық топтар сауда-саттыққа, көлікке, қайта жаңғыртуға және келісімдерге қол жеткізу үшін дәмдеуіш табатын екі жолдың бірі. Екіншісі - көшбасшы өлтірілген шайқаста жеңіске жету, бұл фракцияға оның балауса бағасын береді. Әр кезек сайын ойыншылар "әділет карталарын" сатып алатын аукцион өткізіледі. Бұл карталарда қару-жарақ пен қорғаныс сияқты әр түрлі мақсаттар бар, оларды шайқастарды шешуде артықшылық ретінде пайдалануға болады. Әр ойыншының әр түрлі күшті бес лидерлік белгісі бар. Басшылар өздерінің құрамаларын күшейту үшін соғыста қолданылады. Алайда, әр ойыншының басқа ойыншылардың басшылары арасында бір немесе бірнеше сатқын болуы мүмкін, сондықтан басшыларды пайдалану қауіпті болуы мүмкін. Басшылар ұрыста қаза табады, бірақ ойыншылар дәмдеуішті пайдаланып, Bene Tleilaxu танкілерінен өлген басшыларды сатып алады.
Жауынгерлік
Аумақ таласқа түскенде, соғыс нәтижесі. Жарыс үш бөлімнен тұратын шайқас доңғалағын пайдалана отырып шешіледі: әскер саны, басшы және шайқас кезінде қолданылатын кез келген сатқындық карталары. Әр ойыншы сол аумақтағы өздерінің бірнеше әскерін құрбан етуді жасырын түрде таңдайды. Әрбір құрбандық бірлік бірлік мөлшерінде бағаланады. Басшы белгілері қарсылас басшының шабуылына аман қалған жағдайда, олардың жақтарының күшін арттырады. Басшыларға әсер ететін шабуылдар мен қорғаныстарды ойыншылар өздерінің қол жетімді сатқындық карталарынан жасырын түрде таңдайды. Екі ойыншы да өздерінің стратегиясын таңдағаннан кейін, олар бірліктердің санын, басшыларды және пайдаланылған заттарды ашады. Егер ойыншы қарсыласының сатқындығын таңдаса, онда ол жеңіледі. Әйтпесе, егер ойыншы қарсыласының қорғанысын қолданбаған қаруды қолданса, қарсыласының басшысы өлтіріледі. Лазерді қалқанға қарсы қолданғанда, екі жақтан да барлық бөлімдер мен басшылар өлтіріледі. Олай болмаған жағдайда, ұпайлар қосылады, ал төменгі ұпай жинаған ойыншы жеңіледі. Жоғары балл жинаған ойыншы жеңімпаз болса да, стратегиясында жоспарлаған бірлік санын жоғалтуы керек. Теңдік болған жағдайда, шабуылдаушы ойыншы шайқаста жеңіске жетеді.
Фракциялар
Әр фракцияның ережелерді өзгертетін ерекше күші бар. Әдеттегі қабілеттер мен қосымша "Қосымша кейіпкер артықшылықтары" төменде келтірілген. Үй Атреиды Аукцион кезінде Атреиды ойыншысы "көріністі" пайдалана алады, ал басқа ойыншылар соқыр түрде сауда-саттық жасауы керек. Атреидтер ойыншысы сондай-ақ келесі дәмдеуіш соққы картасын көру үшін алдын ала білуді қолдана алады және қарсыластарын шайқас жоспарының бір элементін ашуға мәжбүрлейді. Алдын ала ережелерде Атреидтер ойыншысы Квизац Хадерахты ойнауға әкелуі мүмкін, бұл шайқас доңғалағына бонус қосады. Бене Гессерит Бене Гессерит ойыншысы басқа ойыншылардың бірліктерімен қарсыласуды тудырмай уақытша "бірлесе өмір сүре алады", бұл бір бірлікті полярлық тұнбаға басқа ойыншының көлігі үшін тегін тасымалдауға мүмкіндік береді. Ойыншы басқа ойыншыларға ұрыс кезінде белгілі бір карталарды пайдалануды немесе қолданбауды (олардың "Дауысты" пайдалануын білдіретін) бұйыра алады. Ойынның басында Бене Гессерит ойыншысы басқа ойыншының атын және ойынды басқа ойыншы жеңеді деп ойлаған кезекті жасырын түрде жазады. Егер Bene Gesserit кімнің және қашан жеңетінін дұрыс болжаса, онда олар ойынды жеңеді. Алдын ала ережелерде Бене Гессерит бірліктері ұзақ уақыт бірге өмір сүре алады және басқа ойыншының көлігімен бірдей аумаққа келеді. Падишах Император Басқа ойыншылар сатқындық карталарын сатып алса, олар императорға төлейді. Ойыншы үш қосымша бірлікті гул ретінде қайта тірілте алады. Алдын ала ойын кезінде Императордың бес элиталық бірлігі (Сардаукар) бар, олар әдеттегі бірліктерден екі есе тиімді, бірақ олар бұл бонусты Фремендерге қарсы жоғалтады. Фремендер Фремендер әскерлері Арракисте тұр, сондықтан олар Гильдияға жүк тасымалдау шығындарын төлемейді. Олар "далалық күшті" бір реттік кезекпен бір емес, екі аумақты жылжытуға пайдалана алады. Егер құрт пайда болса, олардың әскерлері өлмейді; оның орнына олар құртты өздері қалаған жерге дейін отырғыза алады. Егер он айналымнан кейін ешкім жеңмесе және белгілі бір бекіністер бос болса немесе Фремендер басып алса, олар жеңіп шығады. Алдын ала ойын кезінде олардың үш элиталық бөлімдері бар (Федайкин) және дауылдан тек жартысы ғана зардап шегеді. Аралық гильдиясы Гильдия ойыншысы басқа ойыншылар тақтаға бірліктерді тасымалдағанда төлем алады, ал өздерін тасымалдауға тек жартысын төлейді. Олар бүкіл планетаға бірліктерді жібере алады, тіпті оларды резервтеріне жібере алады. Егер он айналымнан кейін ешкім жеңмесе, Фремендер жеңмесе, Гильдия жеңеді. Алдын ала ойын кезінде олар кезек кез келген уақытта өз кезегін таңдай алады. Харконнен үйі Харконнен ойыншысы сатқындық картасын сатып алса, екіншісін тегін алады, оны Атреидтер ойыншысына көрсетудің қажеті жоқ. Олар басқа ойыншыларға қарағанда екі есе көп сатқындық карталарын ұстай алады, ең көп дегенде сегіз. Басқа ойыншылар төрт адамның ішінен бір сатқынды таңдауы керек болса, Харконнен ойыншысы төртеуін де ұстай алады. Алдын ала ереже бойынша, олар шайқаста жеңіске жеткенде, жеңілгендерден кездейсоқ басшыны өлтіруі немесе уақытша тұтқындауы мүмкін. Әр топ өздерінің күш-қуатының кейбір аспектілерін одақтастарына береді.
Қабылдау
1980 жылдың қаңтар-ақпанында The Space Gamer журналында (No. 26), Тони Уотсон "Дюна - жақсы ойын ғана емес, романның сезімдері мен ауасын жеткізуде таңғажайып дәл жұмыс істейді" деп түсіндірді. 1980 жылы наурыз айында шыққан "Арес" журналының алғашқы санында Эрик Голдберг 9 баллдан 6 баллға төмен баға берді. Алдамшылық, дауылдар мен қорқынышты шайхулудтар (жиһандық құм құрттары) істерді жандандырады. "Дюна" - бұл әдемі ойын, бірақ ерекше ештеңе жоқ". Ұлыбританиядағы "Ойындар және жұмбақтар" журналының 77-ші санында Ник Палмер: "Ойынның кітапта бейнеленген планеталық күштер күресідегі нәзік күштер тепе-теңдігін шығара алу қабілеті ерекше емес, бірақ ережелері үш бетті ғана алып жатыр!" - деп жазды. Алайда Палмердің одақтас ойыншылар бірлесіп жеңіске жетуі мүмкін деген одақ ережесімен проблемалары болды. Бірақ Палмер "Қуатты одақ бірден жеңіске жетеді, егер біреу кенеттен аяқталудан аулақ болғысы келсе, жеңісті жалғыз ойыншымен шектеген дұрыс. Содан кейін дипломатиялық амалды қолдана отырып, жеңіске жету үшін бірнеше күдіксіз одақтастарды тізбектеуге болады, өйткені одақтастар келесі құрт пайда болған кезде одақтар қайта қаралғанға дейін бір-бірінің жоспарына араласа алмайды ". Дегенмен Палмер ойынға 5 баллдан 5 баллдың қызығушылық бағасын беріп, "Дюна менің ойымша 1979 жылы шыққан ең жақсы ойын, қарапайым, жылдам қозғалыс, бірақ стратегиялық және тактикалық тапқырлықпен толтырылған". 1993 жылғы желтоқсанда шыққан Dragon журналында (200-шы саны) Аллен Варни Дюнаны классикалық деп санап, "Бірден-бір дәмділік қозғалыстың ережелерімен, ұрыс стратегияларымен және басшыларыңыздың сатқынға айналу ықтималдығымен келеді" деп жазды. Алайда, Варни "Авалон Хиллдің таза негізгі дизайнына енгізген теңгерімсіз ережесімен мазаламаңыз" деп кеңес берді. There Will Be Games журналында Джонатан Волк ойынның ерекше, асимметриялық дизайнына жоғары баға берді. "Дюна" ойынында қолдан жасалған тепе-теңдік, ойын үстелінің "Артурлық шеңберлілігі" жоқ екенін атап өтті: әртүрлі ойыншы позицияларының күшті және әлсіз жақтары әртүрлі, ал әлемнің әділетсіздігі "жағымды кіру нүктесін" жасайды. Ең бастысы, бұл әділетсіздік ойыншыларды күрделі әлеуметтік қатынастарға және моральдық проблемаларға итермелейді. Ол "мүмкін емес жақсы, мен ойнаған кез-келген үстел ойынынан жақсы, мен оларды көп ойнадым", - деп жазды Волк, қорытындылай келе: "Дюнадан артық маған ешқандай ойын ұнамайды. Том Мендельсон Ars Technica журналының ретроспективті шолуында ойынның шығарылған кезінде "орташа танымал" болғанын, бірақ 1984 жылғы қайта шығару коммерциялық тұрғыдан сәтті болмағанын айтты. Алайда Мендельсон ойынның "өз уақытынан озып кеткенін" әр ойынның айналма санымен көрсетті. Рецензент сонымен қатар, "акыл мен блефтің шайқасы" болып табылатын "саяси өнер" механикасы ретінде күрес, "жасырын ақпарат пен" хаос жарылыстарын" мақтады. Дегенмен, асимметрия кейбір ойыншыларға жағымсыз деп сынға түсті, Меддельсон ережелердің "тозаң және түсініксіздікке толы" екенін және кеңейтулер күмәнді қажет екенін айтты. Сондай-ақ, Rex: Final Days of an Empire фильмінің оң бағаланбағанын да баяндады.
Кеңейтулер
The Duel - 1984 жылы The Avalon Hill Game Company баспасынан шыққан Dune ойынының кеңейтуі. Ол кейіпкерлер тобы арасындағы жекпе-жектер үшін ерікті ережелерді ұсынады. Кроу "Барлығы, "Дюль" бастапқы Дюна ережелеріне қызықты қосымша жасайды, бірақ сынақ ережелерін шамадан тыс пайдалану ойынды жайғастырады" деп түсіндірді. 2019 жылғы Gale Force Nine басылымы күні бүгінге дейін үш кеңейтуді шығарды, Ixians & Tleilaxu, бұл екі фракцияны қосады, сонымен қатар Техникалық белгілер мен қосымша сатқындық карталары және басқа да жаңа карталар, CHOAM & Richese, бұл тағы екі фракцияны, көшбасшы дағды карталары мен жетілдірілген бекініс карталарын қосады, және Ecaz & Moritani, бұл тағы екі фракцияны, үй әлемі белгілерін және жаңа карталарды қосады. Үш кеңейтудің де дизайнерлері - Эберл, Китридж және Олотка, Грег Олотка және Джек Реда.