Кіріспе

Survival: A Thematic Guide to Canadian Literature - Канада әдебиетінің зерттеуі, оны Канаданың ең танымал авторларының бірі Маргарет Атвуд жазды. Оны алғаш рет 1972 жылы House of Anansi баспасында жариялады. Әдеби сынның жұмысы, 2004 жылғы басылымның алғы сөзінде Атвуд жазғандай, "Қорылу" 1970-ші жылдардың басында Канада әдебиеті әлі де Ұлыбритания немесе АҚШ-пен салыстыратын ұлттық сәйкестікке негізделуді іздеді деген сеніммен күресуге тырысты. Кітаптың тақырыптық әдісі және оның академиялық емес аудиториясы кіру нүктесі ретінде қазіргі заманғы канадалық әдебиетке назар аударады. Сондықтан кітапта Канада әдебиетінің тарихи дамуы туралы кеңінен баяндалмайды, бірақ Канаданың азаматтары ретінде оқырмандар үшін Канада әдебиетінің канадалық екендігі туралы кіріспе беріледі. "Survival" шығармасында әдебиет ұлттық өзіндік ерекшеліктерін дамытудың басты бөлігі ретінде көрінеді, ол "мұнда" деген ұғымды айтады. 1996 жылы бұл еңбек қайта басылып шықты. 2004 жылы бұл шығарма автордың кіріспесімен бірге қайта басылып шықты. 2012 жылы үшінші рет үлкен баспа түрінде басылды.

Ортаңғы сурет

Атвуд үшін канадалық әдебиеттің басты бейнесі, британ әдебиетіндегі арал бейнесі мен американ әдебиетіндегі шекара бейнесі сияқты, тіршілік ету түсінігі және оның басты кейіпкері - құрбан. Атвуд ағылшын және француз романдары, әңгімелері, пьесалары мен өлеңдері бұл тақырыпты ұлттық әдебиеттің негізгі ерекшелігі ретінде жасауға қатысатынын айтады. Жәбірленушінің орталық бейнесі статикалық емес; Атвудтың айтуынша, төрт "Жәбірленуші позициясы" мүмкін (және Канада әдебиетінде көрінеді). Бұл позициялар төменде көрсетілген. Бірінші позиция: Өзіңіздің құрбан екеніңізді мойындамаңыз. Бұл "жәбірленушілер тобының" мүшелері өздерінің құрбандықтар ретінде бар екендігін мойындамай, өздерінің құрбандыққа ұшырауына жауапты деп айыптайтын топтың аз бақытты мүшелерін айыптайды. Екінші позиция: Өзіңіздің құрбан екеніңізді мойындау (бірақ оны тағдыр, тарих, Құдай немесе биология сияқты адам бақылауынан тыс күшпен байланыстыру). Мұндай жағдайда құрбандар өз тағдырына бейімделеді. Үшінші позиция: Өзіңіздің құрбан екеніңізді мойындаңыз, бірақ бұл рөлді қабылдамаңыз. Бұл - динамикалық жағдай, онда жәбірленуші жәбірленушінің рөлін және жәбірленушінің тәжірибесін ажыратады. Төртінші позиция: Жәбірленуші емес, шығармашыл болу. "Бұрынғы құрбандар" үшін барлық түрдегі шығармашылыққа толық мүмкіндік бар.

Тірі қалудың сын көзқарасы

1972 жылы алғаш рет шыққаннан бастап, "Survival" әдебиетінің басылымдарда жақсы қабылдануы, бірақ көптеген канадалық әдебиеттанушылар мен академиктер оны қарапайым, тар ауқымда, тарихи емес, бейтарап, әдеби дәлелдермен расталмаған, нашар негізделген мәлімдемелерге негізделген және канадалық жазу туралы көзқарасымызды бұрмалаған деп қатты сынға алды. Survival-ға алғашқы теріс пікірлерді ақын, сыншы және редактор Франк Дэви жазды. Жұмыстың басқа да ірі сыншыларына Джозеф Пивато, Робин Мэтьюс, Джордж Вудкок, Пол Стюве, Барри Кэмерон және Майкл Диксон жатады. Бұл авторлардың сын-пікірлері Атвудтың "Тұрақта өмір сүру" атты еңбегі канадалық әдебиеттің тым қарапайым бейнесі болды деп болжайды. Атвудтың айтуынша, аман қалушылдық Канада әдебиетін Ұлыбритания мен АҚШ-тың әдебиетінен ерекшелейді, бірақ бұл талап түпнұсқа емес. Ол Нортроп Фрайдың "Бош-Гарден" (1971) кітабындағы "гарнизондық менталитеттің" суретіне сүйеніп, Д. Г. Джонстың "Баттерфляй на Рок" (1970) сын очерктер кітабында жазған. Дәлелдің өзі ерекше канадалық болмауы мүмкін. Америкалық тарихшы Фредерик Джексон Тернер америкалық психикаға қатысты осындай ұстанымды алға тартты.