Кіріспе

Қарақшылар күні (французша: Journée des Poignards) 1791 жылы 28 ақпанда жүздеген ақсүйектер қарақ сияқты жасырын қару-жарақпен Париждегі Тюйлери сарайына король Людовик XVI-ды қорғауға барды, ал маркиз де Лафайет Винсендегі ұлттық гвардияны шабуылға қарсы тұруға бастап кетті. Күзетшілер мен ақсүйектер арасында қақтығыс басталды, өйткені күзетшілер ақсүйектер патшаны алып кетуге келді деп ойлады. Ақырында патша ақсүйектерге қаруларын тастап, сарайдан күшпен шығарылды.

Өмірбаян

1789 жылдың екінші жартысында Парижде көтерілістер жиі болып жатты, оның тұрғындары көшеге шығып, зорлық-зомбылық туғызу арқылы жасаған әрекеті үшін Ұлттық Ассамблеяға наразылығын білдірді. Париждегі зорлық-зомбылық ақсүйектердің қаладан шетелден көмек іздеу немесе оңтүстік провинцияларда көтеріліс тудыру үшін көшіп кетуіне ықпал етті. Бұл көші-қон бірінші және екінші дәрежелі адамдардан басталса да, нәтижесінде француз эмиграциясы (1789-1815) түрлі әлеуметтік-экономикалық сыныптарды қамтитын мыңдаған француздардың жаппай қозғалысы болды. Сонымен қатар, Париждегі зорлық-зомбылық эмиграцияға тікелей себеп болғанмен, жоғарғы таптардың көбі революцияның Ансиан Режимді төмендетуіне келіспейді, бұл дворяндық әдеттегідей артықшылықтарды ұсынды. Көшіп келген ақсүйектердің арасында король Людовик XVI-ның әпкелері, мадам Аделаида мен мадам Виктория болды. Месдамездер Папаның жанында қауіпсіздік іздеуді өздерінің міндеті деп санайды және 1791 жылы 19 ақпанда Римге қажылыққа барды. Алайда, олар Арнай-ле-Дюк муниципалитетіне тоқтады, бұл Ұлттық Ассамблеяда Месдемалардың кетуі туралы ұзақ талқылауды бастады, оны мемлекет қайраткері Жак Франсуа Мену Ассамблеяның "екі қарт әйелдің" әрекеттеріне алаңдаушылығы туралы әзіл айтып аяқтады. Содан кейін ханымдар өз сапарын жалғастыруға рұқсат етілді. Асыл тұқымдылардың француз эмиграциясының нәтижесінде Месдаместің апатымен бірге Людовик XVI патша мен Мария Антуанетта жақын арада Месдамелердің үлгісіне еліктеп, Парижден қашады деген аңыздар тарай бастады. 1791 жылдың 24 ақпанында алаңдаулы және шатасқан наразылық білдірушілердің үлкен тобы король тұратын Тюйлери сарайына барып, оны әпкелерін шақырып алуды өтінді. Париж мэрі Жан Сильвен Бейли патшаны көру үшін 20 делегаттан тұратын кіші топты сарайға кіргізуді ұсынған. Алайда, Маркиз де Лафайеттің басшылығымен Ұлттық гвардия ешкімді қабылдамай, үш сағаттық тосқауылдан кейін көпшілікті таратып жіберді.

Қарақшылар күні

Патшаның Францияны тастап кету туралы заговор туралы идея Парижде өскен кезде, муниципалитет көбірек тұтқындарды орналастыру үшін Винсенс замогының тұтқындарын қалпына келтіруге дауыс берді. Алайда, бір аңыз таралып, ол Туиллерлер мен Шато арасында жер асты үңгірі бар деп мәлімдеді. Кенеттен адамдар қалпына келтіруді тұтқынның бөлігі деп санайды және корольге Францияны жасырын түрде тастап кетуіне мүмкіндік берді. Осылайша, 1791 жылы 28 ақпанда фаубургтерден келген жұмысшылар, пикаждар мен пикаждармен қаруланған, Антуан Жозеф Сантердің жетекшілігімен Винсенске түрмелерді бұзуға барды. Жұмысшылардың мақсаты - патшаның қамал арқылы қашып кетуіне жол бермеу және "елдің соңғы қалған институтын" бұзу. Лафайет ұлттық гвардияның құрамын Винсенске алып барып, көтерілісті басу үшін, көптеген ақсүйектер күзетшілердің жоқтығынан корольдің қауіпсіздігі туралы алаңдаушылыққа ұшырады. Жақыптардың патшалық отбасы мен сотты өлтіру туралы сөз байласуынан қорқып, жүздеген жас ақсүйектер патшаны қорғауға пышақ пен пышақ сияқты жасырын қару-жарақпен Тюйлериге барды. Алайда Ұлттық гвардияның қалған офицерлері қарулы дворяндардың қарсы революция ретінде келгеніне күдік білдіре бастады. Лафайет тез арада Винсеннен оралып, ақсүйектерді қарусыздануға тырысты. Аңшылдар қарсылық көрсетті, бірақ патша үлкен қақтығыстан аулақ болғысы келгендіктен, қаруларын түсіруді талап етті. Ұлттық гвардияның мұқият тексерілгенін, мазақтағанын және оларға қатыгездікпен қарағанын көрген ақсүйектер ақырында беріліп, Тюйлериден кетіп қалды.

Салдарлар

28 ақпандағы қақтығыс, кейіннен "қамыс күні" деп аталды, патшаны қорғау үшін Тюйлериге келген монархистерді қорлады. Лафайеттің келесі күні жасаған нақты әрекеттері ақсүйектердің патшаны алып кетуге жоспарлағандығы туралы хабарды растады және осылайша шейіт шевальеридің заговоры туралы аңыз туды. Бұл конституционалистердің үгіт-насихат бейнелерінде қолданылған. Вильнёвтің "Жақсы дворяндардың қарусыздануы" атты бір мультфильмі қолданылған атақты пышақтардың "нақты түрін" көрсетті: пышақ аристократтармен жасалып, діни қызметкерлер адастырған монархистер деп жазылған жазулар бар. Бұған қоса, сол күні патшаның жасаған әрекеті оның беделін және билігін одан әрі төмендетеді. Оның Ұлттық гвардиямен бірге болуына монархистер сатқындық сезінді, ал радикалды баспасөз оқиғаларды қарсы революцияның сәтсіз әрекеті ретінде бұрып шығарды. Бұл оқиға корольдің 1791 жылы 20 маусымда Парижден қашуға шешім қабылдауына көмектесті деп есептеледі, өйткені оның құлдырап бара жатқан билігіне, оған қойылған шектеулердің артуына және католик діни қызметкерлері тақырыбында Ұлттық Ассамблеямен келіспеушілігіне байланысты.