Кіріспе
Чилилік режиссер, жазушы және мұғалім (1941 - 2011) Рауль Эрнесто Руис Пино (25 шілде 1941 - 19 тамыз 2011) - эксперименталды чилилік режиссер, жазушы және мұғалім. Ол 100-ден астам фильмнің режиссері болды.
Raúl Ernesto Ruiz Pino (; 25 July 1941 – 19 August 2011) was an experimental Chilean filmmaker, writer and teacher whose work is best known in France. He directed more than 100 films.
Өмірбаян
Оңтүстік Чилидегі кеме капитаны мен мектеп мұғалімі Рауль Руис теология мен заң бойынша университет оқуын тастап, Рокфеллер қоры грантының қолдауымен 100 пьеса жазды. Ол өз шеберлігін Чили мен Мексика теледидарында жұмыс істеп, Аргентинада кино мектебінде оқып үйренді (1964). Чилиге оралғанда ол өзінің алғашқы көркем фильмін түсірді Үш қайғылы жолбарыс (1968), 1969 жылғы Локарно кинофестивалінде Алтын барспен бөлісті. Руиздің 1991 жылғы сұхбатында айтқандай, "Үш қайғылы жолбарыстың" тарихы жоқ фильм, бұл оқиғаның керісі. Біреу біреуді өлтіреді. Әңгімедегі барлық элементтер бар, бірақ олар пейзаж сияқты қолданылады, ал пейзаж әңгіме сияқты қолданылады". Ол Мигель Литтин және Патрисио Гусман сияқты өзінің ұрпағының саяси бағыттағы чилилік режиссерлері арасында аутсайдер болды, оның жұмысы әлдеқайда ирониялық, сюрреалистік және эксперименталды болды. 1973 жылы Аугусто Пиночет басқарған әскери төңкерістен кейін көп ұзамай Руис әйелімен (режиссер Валериа Сармиенто) Чилиден қашып, Парижге қоныс аударды. Руис көп ұзамай еуропалық сыншылар мен киноқұмарлардың арасында авангардтық кино сиқыршысы ретінде танымал болды. 1970 және 1980 жылдары (көбінесе Францияның ұлттық аудиовизуалдық институтына, содан кейін португал продюсері Пауло Бранкоға) көңіл көтеретін, эксцентрикалық, күрделі және әдеби фильмдердің едәуір санын жазып, режиссерлік етті. Бұл кейде бірқалыпты, ертегі фильмдердің ең танымалдары: Colloque de chiens (1977), қысқаметражды фильм, бұл Руистің чилилік композитор Хорхе Арриагадамен ұзақ мерзімді жұмыс қарым-қатынасының басталуын белгіледі; Күші жойылған әуесқойлық (1978); Ұрланған сурет туралы гипотеза (1978); Киттің үстіне (1982); Теңізшінің үш тәждері (1983); Пираттар қаласы (1983); Маноэльдің тағдыры (1985); Қазына аралы (1985) және Өмір - арман (1986). 1983 жылдың наурыз айында "Cahiers du cinéma" журналының арнайы саны Руизге арналды. 1990 жылдары Руис үлкен бюджеттермен және "аты" жұлдыздарымен жұмыс істей бастады. Келесі жылы ол Кэтрин Деневтің қатысуымен "Қылмыс генеалогиясын" түсіріп, 47-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде "Күміс аю" жүлдесін жеңіп алды. Екінші ірі француз актрисасы Изабелла Хупперт Руизпен "Кәбірсіздің комедиясы" (2000) фильмінде жұмыс істеді, ол Венеция кинофестивалінде "Алтын арыстан" сыйлығына ұсынылды. Американдық Джон Малкович Марсель Прусттің "Time Regained" (1999) және сәл сәл сәтті "Savage Souls" (2001) және "Klimt" (2006) фильмдерінде ойнады. That Day (2003) - Канн кинофестивалінің басты байқауында көрсетілетін төртінші және соңғы Руиз фильмі. Ол сондай-ақ ағылшын тіліндегі негізгі ағымға триллерлер Shattered Image (1998) және A Closed Book (2010) арқылы кірді. Өмірінің соңғы онжылдығында Руис өзінің туған Чилиінде бірнеше төменгі бюджетті фильмдер жазды және режиссерлік етті, бірақ оның соңғы халықаралық табысы Франко-португал эпосы Лиссабонның құпиялары болды (2010). Руис "әрқашанда өндірістің әртүрлі тәсілдері: фильм, театр, инсталляциялар мен бейнелер арасындағы байланысты жасауға тырысамын" деп мәлімдеді. Ол өзінің "фильмдерін үйдегі заттар сияқты, сурет сияқты көп рет көруге тура келеді деп үміттенді. Олар ең аз күрделілікпен жасалуы керек". Руис 2011 жылдың тамызында өкпе инфекциясынан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. 2010 жылдың басында өлімге әкелетін ісікті диагноз қойғаннан кейін бауыр трансплантатын сәтті өткізді. Франция мен Чили президенттері оны мақтады. Париждегі Сент-Джордж-Пол шіркеуі көптеген танымал достары, соның ішінде Кэтрин Денев, Киара Мастроянни, Мелвил Пупо, Пауло Бранко, Ариэль Домбасле, Мишель Пикколи және Хорхе Эдвардс қатысқан еске алу рәсімін өткізді. Руистің денесі мұралық өсиетінде көрсетілгендей жерленуге Чилиге қайтарылды және Чилиде ұлттық аза күту күні жарияланды.
Мұра
Руиздің соңғы толыққанды фильмі "Көшеден түнде" (2012) 2012 жылғы Канн кинофестивалінің режиссерлер онкүндігі бөлімінде өлімінен кейін көрсетілуге таңдалды. Оның жесірі Валерия Сармиенто, ол сондай-ақ оның бірнеше онжылдық бойы серіктесі және жиі редакторы болды, Веллингтон сызықтарын аяқтады (2012), Руис қайтыс болғанда дайындалып жатқан Наполеондық эпос және фильм 69-шы Венеция халықаралық кинофестивалінде Алтын арыстанға және 2012 жылғы Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінде Zabaltegi Special ретінде бәсекеге түсті. Екі фильм де 2012 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалі мен 2012 жылғы Нью-Йорк кинофестивалінде көрсетілді. 2014 жылдың 25 шілдесінде Лондондағы Serpentine Galleries "Қорқындар мен жоғалулар: Рауль Руизге құрмет" атты Руизге байланысты сөйлеулер мен көрсетілімдер апталығын өткізді. Руиздің шығармашылығының ең толық ретроспективасы 2016 жылдың 30 наурызы мен 30 мамыры аралығында Париждегі Cinémathèque française кинотеатрында өтті. 2016 жылдың 22 желтоқсанында аяқталған аптада Нью-Йорктегі Линкольн орталығында тағы бір ретроспективті еске алу рәсімі өткізілді. Келесі ірі ретроспектива 2023 жылдың қазанынан 2024 жылдың қаңтарына дейін Viennale-де өтті, одан кейін 2024 жылдың ақпанында басталатын Cinemateca Portuguesa-да тағы бір ретроспектива болады. 1990 жылы Чилиде түсірілген, бірақ аяқталмаған "Жолшыл сабын операсы" көркем фильмі Сармиентомен аяқталды және 2017 жылдың тамызында Локарно кинофестивалінде премьерасы өтті. Руистің 1967 жылы түсірілген, бірақ бюджет проблемалары болғандықтан тоқтатылған "Жесірдің тангосы және оның бұрмалаушы айнасы" атты кішкентай фильмін Сармиенто 2020 жылдың ақпан айында 70-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде премьера үшін қалпына келтірді. Руиздің үшінші фильмі, Socialist Realism as One of the Fine Arts, 2023 жылы ресми премьерасы үшін Сармиенто қалпына келтіріп, аяқтады. Руис 1973 жылғы Чили төңкерісінің салдарынан фильмге соңғы редакциялау жасай алмады және ол көп жылдар бойы жоғалып кетті деп саналды. 2008 жылы Вальдивия халықаралық кинофестивалінде елу минуттай қарапайым кесу көрсетілді, бірақ 2016 жылы Дьюк университетінің архивінен төрт жарым сағаттық кадрлар табылды.
Марапаттар
"Үш қайғылы жолбарыс" 1969 жылы Локарно кинофестивалінде "Алтын барс" сыйлығына тағы үш фильммен тең түсті. 1979 жылы "Colloque de chiens" үшін қысқаметражды фильмнің ең жақсы сюжеті үшін "Сезар" сыйлығы. "Майлёрдың үш тәжі" Канн кинофестивалінде (1983) "Перспективалар киносы" сыйлығын жеңіп алды. Гюггенхаймның шығармашылық өнер фильмдер бойынша стипендиясы (1983). Маноэльдің "Тағдырлар" фильмі Роттердам халықаралық кинофестивалінде KNF сыйлығын жеңіп алды (1985). Three Lives and Only One Death (1996) фильмінің түсірілімі Сан-Паулу халықаралық кинофестивалінде сыншылар сыйлығын жеңіп алды. "Жылқының шежіресі" (1997) 47-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде "Күміс аю" жүлдесін жеңіп алды. 2000 жылы Монреаль әлемдік кинофестивалінде "киноның баяндау мүмкіндіктерінің ауқымын тамаша зерттегені және ғасырлар бойы әңгіме айту өнерін атап өткені және көрсеткені үшін" "Арманда бұзылған махаббат" фильмінде FIPRESCI сыйлығы. Монреаль әлемдік кинофестивалінде (2002) "Кофраландес, Чили рапсодиясы" Латын Америкасының ең үздік фильмі үшін Глаубер Роша сыйлығын және "режиссердің өзінің туған жерін жеке зерттеуі үшін, DV-ді қатаң, бірақ ойыншықты түрде пайдаланғаны үшін" FIPRESCI сыйлығын жеңіп алды. Мангеймдегі Гейдельберг халықаралық кинофестивалінде кино шебері (2003) Климт 28-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінде (2006 ж.) Ресей киноклубтары федерациясының сыйлығын жеңіп алды. Рим кинофестивалінде кино шебері (2007 ж.) Лиссабон құпиялары (2010) Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінде үздік режиссердің күміс қабығын, ең үздік француз фильмі үшін Луи Делюк сыйлығын және Сан-Паулу халықаралық кинофестивалінде ең жақсы фильм үшін сыншылар сыйлығын жеңіп алды. 2011 жылғы Нью-Йорк кино сыншылары алқасының сыйлықтарының арнайы сыйлығы.