Кіріспе

Мавританиялық саясаткер Мессауд Олд Булькхер (مسعود ولد بو الخير; 1943 жылы туған) - Мавританияның саяси қайраткері және Харатин қауымының көшбасшысы. Мессауд 1989 жылы Мавританиядағы оқиғалардың аяқталуына ықпал етіп, құрбандардың құқықтарын қорғады және Мавританиядағы Харатинді өз партиясымен азат етті. Ол Мавританияның Ұлттық Ассамблеясының президенті болды.

Отбасылық тарихы

Мессауд Олд Булькхер 1943 жылы туған; күні белгісіз, өйткені сол кезде тууды тіркеу қызметі белгісіз болған. Сол кездегі Харатиннің көпшілігі сияқты, оның отбасы ауыл шаруашылығымен, соның ішінде мал шаруашылығымен және жеміс жинаумен айналысты, ал әкесі аң аулады. Мессаудтың анасы, оның қожайынының үлкен әпкесі Ахел Талеб қауымының басшысына тұрмысқа шыққанға дейін, отбасына қамқорлық жасады. Мессаудтың анасы қауымның патшайымы оған көмектеседі деп ойлады. Ол ойлағаннан өзгеше, сол ауылдың ханымы оған қызғанышпен қарап, отбасының қиын жағдайына қарамастан, оған көңіл бөлмеген туыстарына көмектесіп жүрді. Бір күні түнде ауылдың патшайымы өзінің туған інісін Мессауд Оулд Болкхердің шатырын талқандап, анасын ұрып-соғу үшін жіберді. Патшаның туыстары Мессауд Олд Болкхер шатырын өртеп, бәрін қиратты, оның зергерлік бұйымдарын алып, Мессаудтың анасын өлді деп ойлағанша ұрып-соқты. Олар көп қан мен отпен кетіп қалды. Бұл оқиғадан аман қалғаннан кейін Мессаудтың анасы қанға батқан киімін алып, тікелей Немадағы француз колониалды әкімшілігіне барып, шағымданды. Жалпы алғанда, отаршылдық әкімшілік құлдардың проблемаларын қожайындарына жеткізбейді. Колониялық әкімші қыздың қанға батқан күйін көріп, оған көмектесуді шешті. Колониялық әкімшілік иелері жойылған және алынған барлық заттарды қайтарып беруді және өтеуді, сондай-ақ Мессаудтың анасы мен оның отбасын босатуды талап етті. Олар Мессаудтың анасына осындай шабуылдан аулақ болу үшін Нема қаласында қалуға кеңес берді. Бірақ ол өз қауымдастығында өмір сүргісі келгендіктен, оны құрметтейтіндіктен, бас тартты. Мессаудтар отбасы Мавританиядағы алғашқы хараттық отбасылардың бірі болды, олар бостандыққа ие болды және ежелгі қожайындары Бейданмен бірдей қоғамда өмір сүрді. 1953 жылы қазанда Мессаудтың анасы қайтыс болды.

Саяси партиялар мен жетістіктер

1962 жылы Мавританияда құлдыққа қарсы және Харатинді азат ету үшін науқан жүргізе бастады. ЕНА-да (Халықтық әкімшілік мектебі) Мессауд өзінің мемлекеттік басқару сертификатын алу үшін оқып жүргенде өз бостандығы үшін күресуге ниетті басқа харатиндармен кездесті. 1978 жылы олар "Эль-ХОР" атты құпия топ құрды, бұл Haratine-ді босату тобы дегенді білдіреді. Көптеген харатиндар партияға қосылғандықтан, бұл партияның құрылуы Мавританиядағы харатиндарға көп пайда әкелді. Партия харатиндардың құқығын қорғауға тырысты. Бұл үшін олар сауда-саттықты және бейдандар харатиндарды қорлауын тоқтататын агенттердің шағын құрамын құрды. ЭЛ ХОР елде "революция" жасады, ол 1981 жылы Мавританияда құлдықты ресми түрде жоюға әкелді. "Ел-Хор" өсіп, күшті болып келеді. 1989 жылы Мессаудтың басшылығымен ресми түрде танылды. Олар 1989 жылғы муниципалды сайлауға қатысқан. Үкімет EL HOR партиясының басшыларын тұтқындау арқылы оған көптеген қиындықтар туғызды, сондықтан 1991 жылы Мессауд FUDC (Өзгеріс үшін біріккен демократиялық күштер) құрды. 1992 жылы ол барлық саяси көшбасшыларды (Бейдан, Харатин және Қара африкалықтар) біріктірген UFD (Біріккен демократиялық күштер) құруға қатысты, бірақ Мессауд партиядан шықты, өйткені көшбасшы Бейдан болды. 1995 жылы ол өзінің жеке партиясын "АК" (өзгерістер үшін іс-қимыл) деп атады, ол Харатинды көпшілікке қайта топтастырды. Мессауд өзінің қазіргі саяси партиясы - Халықтық прогрессивті альянсты (АПП) құрды.

Президент сайлау науқаны

Ол 2003 жылы 7 қарашада өткен президент сайлауында кандидат болып, 5% дауыспен төртінші орынға ие болды. 8 қарашада оппозициялық кандидаттар Мұхаммед Хуна Ульд Хайдалла мен Ахмет Ульд Даддамен бірге ол "алдамшылықты" айыптап, халықты сайлау нәтижелерін қабылдамауға шақырды. 2007 жылдың 20 қаңтарында 2005 жылғы тамыздағы әскери төңкеріс кезінде президент Мауа Ульд Сид'Ахмет Таяның биліктен шығарылғанынан кейін, Булькхер 2007 жылғы наурыз айында өтетін президент сайлауына үміткер болатынын жариялады. 11 наурызда өткен сайлауда ол 9,79% дауыс жинап, төртінші орын алды. 19 наурызда ол екінші турда Сиди Ульд Шейх Абдаллахиді қолдады, бірақ екінші турда екінші кандидат Ахмет Ульд Даддамен бірге Демократиялық өзгерістер үшін күштер коалициясының құрамында болды. Абдаллахи сайлауда жеңіске жетті, ал 2007 жылы 26 сәуірде Булькхер Ұлттық Ассамблеяның президенті болып сайланды, ол 93 депутаттың 91 дауысын алды. 2007 жылдың 2 қыркүйегінде Боулкхер АПП Абдаллахиді қолдау үшін құрылған жаңа партияға қосылмаятынын айтты; Боулкхердің айтуынша, бұл бастама плюрализмге зиян келтіреді және бір партиялық басымдыққа ие жүйеге "қайта оралады". 2008 жылғы тамыздағы әскери төңкерістен кейін, ол Абдаллахиді құлатты, 2008 жылы 10 тамызда, Булькхер әлі де Абдаллахиді президент ретінде танитынын және әскери хунтаның жаңа сайлау өткізу жоспарларын қабылдамағанын айтты. АПП төңкеріске қарсы шыққан төрт партиялық одаққа, Демократияны қорғаудың ұлттық майданы (FNDD) деп аталатын, Абдаллахидің Демократия және дамудың ұлттық келісімшарты (PNDD ADIL) партиясымен бірге қатысты. 2008 жылдың қазанында Болкхер жағдайды шешуге шақырды, бұл Абдаллахидің президенттікке оралуын тек мерзімінен бұрын президенттік сайлауды ұйымдастыру үшін қажетті шектеулі мерзімге ғана қамтиды. Бұл ұсыныста сол кезеңде ұлттық бірлік үкіметін құру да қарастырылған. Ұлттық Ассамблея 2008 жылдың 10 қарашасында төңкерістен кейін алғашқы кезекті сессиясын өткізді (бұл сессия бұрын арнайы сессия өткізген болатын). Парламент көпшілігі қолдаған төңкеріске қарсылық білдіріп, Бульхер сессияны бойкот етті. 2009 жылы 8 сәуірде Булькхер Нуакшотта жоспарланған 2009 жылғы маусымдағы президенттік сайлауға қарсы FNDD наразылығына қатысып, "төңкерушілердің біржақты сайлау күн тәртібіне" наразылық білдірді және "танк та, қару да, тірі оқ та билікті күшпен узурпациялауға қарсы күресімізді тоқтата алмайды" деп ескертті.