Кіріспе

Бұрынғы ресейлік мұнай компаниясы TNK BP (Тюменская нефтеная компания, ТНК) - бас кеңсесі Мәскеуде орналасқан ірі вертикальды интеграцияланған ресейлік мұнай компаниясы. Бұл Ресейдің үшінші ірі мұнай өндірушісі және әлемдегі он ірі жеке мұнай компаниясының бірі болды. 2013 жылы оны Ресейдің "Роснефть" мұнай компаниясы сатып алды. DeGolyer және MacNaughton 2009 жылғы 31 желтоқсанда TNK BP-нің дәлелденген қорлары мұнай эквиваленті.

Тарих

2003 жылдың 1 қыркүйегінде BP және AAR консорциумы (Alfa Access Renova) өкілдік ететін ресейлік бизнесмендер тобы TNK BP құру туралы мәлімдеді, бұл стратегиялық серіктестік Ресей мен Украинадағы мұнай активтерін бірлесіп ұстауға арналған. AAR TNK International, ONAKO, Sidanko, Rusia Petroleum (Kovykta және Verkhnechonsk кен орындарына лицензиясы бар) және Батыс Сібірдегі Rospan кен орнында (Жаңа Уренгой және Шығыс Уренгой кен орындары) өз үлестерін қосты. BP компаниясы Sidanko, Rusia Petroleum және BP Moscow бөлшек сауда желісіне өз үлесін қосты. 2004 жылдың қаңтар айында BP және AAR компаниясы AAR-дың Slavneft компаниясындағы 50%-дық үлесін TNK BP-ге қосу туралы келісімге келді. Ресей мен Беларусь елдерімен жұмыс істейтін "Славнефть" компаниясы бұған дейін "ААР" мен "Сибнефть" (қазіргі "Газпром нефть") компаниясына ортақ меншікте болған. Бірлескен кәсіпорын бастапқыда 50:50 бөлініп, екі серіктес болашақ іс-қимылдың барысы туралы келісуі керек еді. 2009 жылы TNK BP мұнай эквиваленті өндірісін 2008 жылы өндірілген мұнай эквивалентіне қарағанда (TNK BP-нің Slavneft өндірісіндегі үлесін қоспағанда) арттырды. 2009 жылы PRMS әдістемесіне сәйкес (бұрын SPE деп аталатын) TNK BP-нің дәлелденген қорларының толық алмасу коэффициенті 329%-ға жетті. SEC LOF резервінің соңғы бес жылдағы орташа ауыстыру коэффициенті 139% құрады. 2010 жылғы 18 қазанда TNK BP және BP компаниясы TNK BP компаниясының Вьетнам мен Венесуэладағы BP-дің жоғары ағыстағы және құбыр желісі активтерін жалпы құны 1,8 млрд АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді. 2011 жылдың қазанында TNK BP Бразилияның HRT Participaoes компаниясынан Amazon мұнай барлау блоктарының 45% үлесін 1 миллиард долларға сатып алуға келісті. 2013 жылдың 21 наурызында "Роснефть" компаниясы "TNK BP" компаниясын сатып алуды аяқтады. "Роснефть" компаниясының бас директоры Игорь Сечиннің айтуынша, "ТНК BP Holding" компаниясының шағын акционерлерін сатып алу туралы ешқандай талқылаулар жүргізілген жоқ.

Операциялар

TNK BP - Ресей мен Украинадағы әртүрлі мұнай портфельін қамтитын вертикальды интеграцияланған мұнай компаниясы. Оның ағынды операциялары негізінен Сібір мен Волга Оралы аймағында орналасқан. 2009 жылы компания (Славнефтьтегі 50% үлесін қоспағанда) орташа есеппен мұнай эквивалентін өндірді. Төменгі ағыстағы ТНК BP орнатылған өңдеу қуаттылығын басқарады, негізгі өңдеу активтері Рязань, Саратов, Нижневартовск және Лисичанск қалаларында орналасқан. Компания Ресей мен Украинада BP және TNK брендтерімен жұмыс істейтін шамамен 1400 май құю стансаларының бөлшек сауда желісін басқарады. Компания Мәскеудің бөлшек сауда нарығының негізгі жеткізушілерінің бірі және Украинада нарық көшбасшысы болып табылады. TNK BP-нің стратегиялық мақсаттарының бірі - табиғи газ бизнесін кеңейту. Оның негізгі газ активтері - Rospan International, 100% TNK BP-ге тиесілі. Роспан Ямал-Ненец автономды аймағында орналасқан, ол табиғи газдың 3P қорынан мұнайға тең келетін және жылына 15 миллиард текше метр өндіруге қабілетті газ әлеуетінен тұрады. TNK BP-нің ұзақ мерзімді мақсаттарының бірі халықаралық нарыққа шығу болып табылады. 2010 жылғы 18 қазанда TNK BP және BP компаниясы TNK BP компаниясының Вьетнам мен Венесуэладағы BP-дің жоғары ағыстағы және құбыр желісі активтерін жалпы құны 1,8 млрд АҚШ долларына сатып алу туралы келісімге келді. Келісімдерге сәйкес, Венесуэлада TNK BP BP-ден 16,7% акциялар үлесін, PetroMonagas SA аса ауыр мұнай өндіруші компаниясының акцияларын, DZO кен орнын басқаратын Petroperija SA-ның акцияларының 40%-ын және Boqueron SA-ның 26,7%-ын сатып алады. Вьетнамда TNK BP компаниясы BP компаниясынан Lan Tay және Lan Do газ конденсаты кен орындарын қамтитын жоғары ағыстағы теңіздегі газ өндіру блогының 35% үлесін, Nam Con Son құбыр желісі мен терминалының 32,7% үлесін және Phu My 3 электр станциясының 33,3% үлесін сатып алады. Компания Бразилиядағы басқа да бірнеше ұйымдарды сатып алды. Осылайша оның халықаралық еншілес компанияларынан мұнай өндіру TNK BP-нің жалпы мұнай өндірісінің 10%-ға дейін өсті. 2009 жылы шикі мұнай бағасының жыл сайынғы орташа төмендеуіне қарамастан 36% TNK BP 5 млрд. доллар пайда тапты. 2003 жылы компания пайда болғаннан бері TNK BP пайдасы 2,7 миллиард доллардан 5,3 миллиард долларға дейін өсті. 2009 жылы TNK BP 84,4% пайдалану деңгейімен 12,5 млрд текше метр мұнай газын өндірді. 2011 жылы компанияның капитализациясы 60 миллиард долларды құрады.

Корпоративтік даулар

2008 жылы BP мен AAR компаниясының корпоративтік басқару құрылымы мен болашақ стратегиясына қатысты әртүрлі көзқарастары болғандықтан, ірі акционерлер арасындағы корпоративтік дау туындады. Дау-жанжал кезінде BP-дің кейбір батыс басшылары виза мәселесімен кездесті, ал америкалық бас директор Роберт Дадлиді AAR Ресей заңдарын бұзғаны үшін айыптады. 2008 жылғы 4 қыркүйекте дау тараптары бес беттік келісім-шартқа қол қойып, келіспеушіліктердің аяқталғанын білдірді. Ол кездегі BP бас директоры Тони Хейвард бес беттік меморандумды "өте ақылды және прагматикалық жол" деп сипаттады. 2010 жылдың қаңтар айында BP және оның ресейлік акционерлері алғашқы бірлескен баспасөз брифингін өткізіп, олардың шиеленістерін жойғанын және TNK BP-ді жариялады. "Ақ жол" жобасының перспективалары жарқын. 2011 жылдың қаңтар айында BP және Ресейдің мемлекеттік мұнай компаниясы "Роснефть" Арктиканы дамыту бойынша стратегиялық серіктестік құрды. 2011 жылдың наурызында Стокгольм халықаралық төрелік соты BP Rosneft келісімін бұзған, өйткені ол TNKBP-дің бұрынғы келісім шарттарын бұзған. BP бұған дейін AAR-мен акционерлік келісімшартқа қол қойған болатын, онда TNKBP BP-нің Ресейдегі мұнай және газ операцияларының негізгі корпоративтік құралы болатыны көрсетілген. AAR-дың заңдық әрекеті мен азшылық акционердің талаптары 2011 жылдың тамызында BP Rosneft келісімінің құлдырауына әкелді, ол кезде BP Арктикада Rosneft-тің стратегиялық шетелдік серіктесі ретінде ExxonMobil-ке ауыстырылды.

Экологиялық дерек

TNK BP компаниясы Сибирьдегі мұнайдың төгілуі үшін сынға ұшырады. 2012 жылы Ресейдің табиғи ресурстар министрі Юрий Трутнев реттеушілер ТНК BP-ден зиянды өндіріп алуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, өйткені ол Сібірдегі Обь және Енисей өзендерінің бассейндерінің ең ірі ластаушыларының бірі. Ол сондай-ақ компанияға құбырларды ауыстыру жоспарын әзірлеуді ұсынды. Жыл сайын Об және Енисей өзендерінің бассейндеріне 300 000 - 500 000 тонна мұнай және мұнай өнімдері ағып түседі, олардың ішіндегі ең үлкен кінәлі - TNK BP. 2011 жылы TNK BP жалпы 1186 құбырдың бұзылуы туралы хабарлады. TNK BP-нің айтуынша, компания 2003 жылдан бері тазалау үшін 2,1 миллиард доллар төледі және "1962 жылдан бері жинақталған мұрагерлік экологиялық проблемаларды шешу үшін" 500 миллион доллар қор құрды.