Szprotawa

Кіріспе

Шпротава (Sprottau) - Польшаның батысындағы қала, Жаган округінде, Любуш воеводалығында орналасқан. Оның 11 820 тұрғыны бар (2019).

Тарих

Бұл аймақ 10-ғасырда Пяст монархиясы пайда болғаннан кейін Польшаның бір бөлігі болды. Бүгінгі Шпротава туралы алғашқы сөз 1000 жылы Мерзебург епискобы Тьетмардың хроникасында кездеседі, ол император Отто III-ді Гнезнодағы әулие Адальберт қабіріне зыяратқа ертіп барды. Илава, қазіргі уақытта Шпротава ауданы, император Отто III мен Польша билеушісі Батыл Болеслав кездескен екі гипотетикалық орынның бірі. Бұл аймақ ортағасырлық Польшаның бөлігі болды, кейін Польшаның бөлінуінен кейін құрылған Польшаның Глогов герцогтігінің бөлігі болды. 1506 жылы таралғанға дейін оны Пясттер мен Ягиеллондар, соның ішінде Польшаның болашақ корольдері Иоанн I Альберт және Зигмунд I Ескі басқарды. Шпротава 1260 жылы қала құқығына ие болды. Шпротаваға 1260 жылы Глоговтың Пяст герцогы Конрад I қала құқықтары берді, ол жаңа қала қабырғаларын тұрғызды. XIII ғасырда Шпротаваны немістер Остсиедлунгтің бір бөлігі ретінде қоныстанды. 1304 жылы Шпротава толық қалалық құқықтар мен артықшылықтарға ие болды, соның ішінде қалалық кеңестің ішкі ұйымы "Concilium Magistratus". 1331 жылы Глогов герцогтігімен бірге Шпротава, поляк пиастары билік еткенмен, Богемия (Чехия) патшалығының феодасына айналды. 1506 жылы ол Богемия корольдігіне қосылды, бірақ Польша королі Ескі Зигмунд I 1508 жылға дейін герцогтік пен қаланы талап етуді жалғастырды. Содан бері 1526 жылға дейін тікелей Богемия Ягиеллондарымен басқаруға алынды, содан кейін Габсбургтер әулеті ие болды. Орта ғасырдан бастап қаланың байлығы негізінен ірі қара, тұз және дәнді малмен сауда жасаумен байланысты болды, Силезия мен Үлкен Польшадан неміс мемлекеттеріне дейін. 14 ғасырдан бастап сонда балға диірмендері де орналасқан. 1742 жылы Бірінші Силезия соғысынан кейін Шпротава, германдық Sprottau атауымен, барлық Силезия сияқты Пруссияға түсті. 1815 жылы Пруссия қайта ұйымдастырылғаннан кейін, Спроттау Силезия провинциясының құрамына кірді, ал 1816 жылдан бастап Лигниц үкіметтік округінің бөлігі Спроттау округінің орталығы болды. 1871 жылы Германияның бірігуімен Спроттау Германия империясына қосылды. ХХ ғасырдың бірінші жартысында қалада темір, тоқыма және балауыз бұйымдары өндірісі экономикасы өркендеді. Aktiengesellschaft пешінің Вильгельмшуттегі темір және эмаль компанияларында 400-ден астам адам жұмыс істеді. 1939 жылы қалада 12 578 тұрғын болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер Żagań (содан кейін Саган) қаласында итальяндық және совет тұтқындарына арналған соғыс тұтқындары лагерінің екі жұмысшы бөлімін құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Спроттаудың 90 пайызы қираған. 1945 жылдың көктемінде қаланы Қызыл Армия басып алды. Соғыстан кейін Потсдам келісімінде қайтадан қала Польшаның құрамына енді. Қала тұрғындары қашып кетті немесе қуылды, ал қала поляктармен қоныстанды.

The region was part of Poland after the emergence of the Piast monarchy in the 10th century. The first mention of today's Szprotawa comes at 1000 in the chronicle of bishop Thietmar of Merseburg, who accompanied the emperor Otto III on pilgrimage to the grave of Saint Adalbert in Gniezno. Iława, currently a district of Szprotawa, is one of the two hypothetical locations where emperor Otto III and Polish ruler Bolesław the Brave could have met. The area was part of medieval Poland, and later on, it was part of the Polish Duchy of Głogów, created as a result of the fragmentation of Poland. It was ruled by the Piasts and Jagiellons, including future Kings of Poland John I Albert and Sigismund I the Old, until its dissolution in 1506. Szprotawa received town rights around 1260. Szprotawa was granted town rights around 1260 by Piast Duke Konrad I of Głogów, who also erected new town walls. In the 13th century, Szprotawa was settled by Germans as part of the Ostsiedlung. In 1304, Szprotawa gained full city rights and privileges, including the internal organization of the City Council "Concilium Magistratus". In 1331, together with the Duchy of Głogów, Szprotawa, although ruled by the Polish Piast dynasty, became a fief of the Bohemian (Czech) Crown. In 1506 it was incorporated into the Bohemian Kingdom, although Polish King Sigismund I the Old continued to claim the duchy and the town until 1508. It was since ruled directly by the Bohemian Jagiellons until 1526 and afterwards it was held by the House of Habsburg. Since the Middle Ages, the town's wealth was primarily attributable to trade, mainly in cattle, salt and grain, from Silesia and Greater Poland to German states. From the 14th century also hammer mills were located there. After the First Silesian War in 1742 Szprotawa, under the Germanized name Sprottau, fell to Prussia, like almost all Silesia. After the reorganization of Prussia in 1815, Sprottau became part of the province of Silesia, and from 1816, was the seat of the district of Sprottau, part of the government district of Liegnitz. With the Unification of Germany in 1871, Sprottau was incorporated into the German Empire. In the first half of the 20th century, the city had an economic boom in the iron, textile and wax goods industry. The Wilhelmshütte iron and enamel companies of Aktiengesellschaft furnace employed more than 400 people. In 1939, the city had 12,578 inhabitants. During World War II the Germans established two labour units of the prisoner of war camp in Żagań (then Sagan), intended for Italian and Soviet POWs. During the Second World War, 90 percent of Sprottau was destroyed. The city was occupied by the Red Army in the spring of 1945. After the war, the redrawn in the Potsdam Agreement placed the town, once again, inside Poland. The town's population fled or was expelled and town was resettled by Poles.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Шпротава ауданындағы қос қалалар.