Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хойнув (Haynau, Силезиялық неміс тілінде: Hoyn, Силезия тілінде: Chojnůw) – Польшаның оңтүстік-батысындағы Төменгі Силезия воеводствосының Легница округіндегі шағын қала. Ол Скора өзенінің бойында, Качава өзенінің саласында, теңіз деңгейінен орташа биіктікте орналасқан. Хойнув – ауылдық гминаның, Хойнув гминасының әкімшілік орталығы, бірақ қала оның аумағына кірмейді және жеке қалалық гмина құрайды. 2021 жылдың желтоқсанына қарай қаланың халқы 13 002 адамды құрайды. Бұл атау жақын орналасқан Хайнау аралының атынан шыққан болуы мүмкін. Атаудың шығуы поляк тіліне жатады, ал 19 ғасырдың жазбаларында полякша атау Hajnów деп, ал Haynau – бастапқы полякша атаудың немісшеленген түрі ретінде кездеседі. Хайноу елді мекені алғаш рет 1272 жылғы құжатта айтылған. 1288 жылы Пяст герцогы Генрих V Легницадан шыққан құжатта ол civitas деп аталды, ал 1333 жылы герцог Болеслав III Көңілдіден ресми қала құқығын алды. 1292 жылы Хойнувтың алғашқы кастеляны Бронислав Будзивойович есімдері тіркелген. 14 және 15 ғасырдың басында Хойнувқа түрлі жеңілдіктер берілді, оның ішінде сауда монополиясы және алтын өндіру құқығы, соның арқасында қала гүлденді. 1740 жылы қала Пруссияның басып алуына түсті, содан кейін 1742 жылы оған қосылды. 1804 жылы су тасқыны болды.
Chojnów (Haynau, Silesian German: Hoyn, Silesian language: Chojnůw) is a small town in Legnica County, Lower Silesian Voivodeship, in south western Poland. It is located on the Skora river, a tributary of the Kaczawa at an average altitude of above sea level. Chojnów is the administrative seat of the rural gmina called Gmina Chojnów, although the town is not part of its territory and forms a separate urban gmina. As of December 2021, the town has 13,002 inhabitants. Possible the name of nearby Hainau Island. The name is of Polish origin, and in more modern records from the 19th century, the Polish name appears as Hajnów, while Haynau is the Germanized version of the original Polish name. The settlement of Haynow was mentioned in a 1272 deed. It was already called a civitas in a 1288 document issued by the Piast duke Henry V of Legnica, and officially received town privileges in 1333 from Duke Bolesław III the Generous. In 1292 the first castellan of Chojnów, Bronisław Budziwojowic, was mentioned. In the 14th and early 15th centuries Chojnów was granted various privileges, including staple right and gold mining right, thanks to which it flourished. In 1740 the town was captured by Prussia and subsequently annexed in 1742. In 1804 it suffered a flood.
Экономика
Chojnów – өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы қаласы. Жергілікті өнімдерге: қағаз, ауыл шаруашылығы техникасы, тізбектер, ауруханаларға арналған металл жиһаз, ет өнеркәсібі үшін жабдықтар, сыра, шарап, былғарыдан жасалған киім, сондай-ақ нәрестелерге, балаларға және ересектерге арналған киімдер кіреді.
Chojnów is an industrial and agricultural town. Among local products are: paper, agricultural machinery, chains, metal furniture for hospitals, equipment for the meat industry, beer, wine, leather clothing, and clothing for infants, children and adults.
Көрікті жерлер мен табиғат
Шойновтың қызықты ескерткіштерінің қатарында 13 ғасырдағы Легница герцогтарының қамалы (қазір мұражай ретінде қолданылады), екі ескі шіркеу, Ткачи мұнарасы (Тікушілер мұнарасы) және қала қабырғаларының сақталған бөліктері бар. Чойновтағы ең ірі жасыл аймақ – Пиаст әулетінің құрметіне аталған шағын орманды Пиаст паркі. Чойнов аймағында елік, түлкі, қоян және жабайы үй жануарлары, әсіресе мысықтар кездеседі.
Among the interesting monuments of Chojnów are the 13th century castle of the Dukes of Legnica (currently used as a museum), two old churches, the Baszta Tkaczy (Weavers' Tower) and preserved fragments of city walls. The biggest green area in Chojnów is small forest Park Piastowski (Piast's Park), named after Piast dynasty. Wild animals that can be found in the Chojnów area are roe deer, foxes, rabbits and wild domestic animals, especially cats.
Мәдениет және спорт
Жыл сайын маусымның алғашқы күндері Чойнов күндері (Дни Чойнова) тойланады. Бүкіл Польша велосипед жарысы «Мастерс» соңғы бірнеше жылдан бері жыл сайын Чойнов қаласында ұйымдастырылып келеді. Чойновта 2008 жылы құрылған қалалық спорт және демалыс орталығы бар, онда түрлі шаралар, фестивальдер, көрмелер, жарыстар мен көрмелер өткізіледі. Аймақтық музей ежелгі Пиаст дәуіріне жататын ескі қамал ішінде орналасқан. Жиынтықтарға плиткалар, жәдігерлер және қамалдың бағы кіреді. Музейдің жанында қалалық кітапхана бар. Сродмиецкий саябағында, қала әкімдігі ғимаратының жанында амфитеатр орналасқан. Жергілікті билік шығаратын апталық газет – 1992 жылдан бері жарық көріп келе жатқан «Gazeta Chojnowska». Ол екі аптада бір рет шығады. Басылымның таралымы 900 дананы құрайды және ол Польшадағы үздіксіз шығарылып келе жатқан ең көне газеттердің бірі. «Chojnów» газеті – Чойнов қаласының ресми газеті, таралымы 750 дана.
Every year in the first days of June, the Days of Chojnów (Dni Chojnowa) are celebrated. The Whole Poland bike race Masters has been organized yearly in Chojnów for the past few years. Chojnów has a Municipal sports and recreation center formed in 2008 holding various events, festivals, reviews, exhibitions, and competitions. The regional Museum is housed in the old Piast era castle. The collections include tiles, relics, and the castle garden. Next to the Museum there is a municipal library. In śródmiejskim Park, near the Town Hall is the amphitheatre. The local government run weekly newspaper is Gazeta Chojnowska, which has been published since 1992. It is published biweekly. Editions have a run of 900 copies and it is one of the oldest newspapers in Poland issued without interruption. The Chojnów is the official newspaper of Chojnów with copy run of 750 copies.
Білім
Chojnów қаласында екі балабақша, екі бастауыш мектеп және екі орта мектеп бар. Mary Konopnickiej – Chojnów-дегі ең кішкентай бастауыш мектеп, ол қаланың солтүстік бөлігінде, теміржол вокзалына жақын орналасқан және 1962 жылы құрылған. Janusz Korczak – қаланың оңтүстік бөлігіндегі Chojnów-тың ең үлкен бастауыш мектебі. No. (Pope John Paul II) атындағы орта мектеп қаланың солтүстік-батыс бөлігінде, "Кіші шіркеудің" жанында орналасқан. No. 2 атындағы Николаус Коперник гимназиясы – Chojnów-тағы ең үлкен орта мектеп. Николаус Коперник атындағы жалпы білім беретін лицей.
In Chojnów, there are two kindergartens, two elementary schools and two middle schools. Mary Konopnickiej is the smallest elementary school in Chojnów, and is located in the northern part of the city, close to the train station and founded in 1962. Janusz Korczak is the largest primary school in Chojnów in the southern part of the town. Middle School No. (Pope John Paul II), it is situated in the north western part of the city next to the "Small Church". Gimnazjum nr 2 im. Nicolaus Copernicus is the largest high school in Chojnów. Liceum Ogólnokształcące im. Nicolaus Copernicus
Дін
Хойнув католик Хойнув деканатында орналасқан және Қасиетті Марияның Таза Концепциясы және Апостолдар Петр мен Павел шіркеулеріне ие. Екі шіркеудің де белсенді жұртшылықтары бар. Сонымен қатар, Жаһова куәгерлерінің екі қауымы да бар.
Chojnów is in the Catholic deanery of Chojnów and has two parishes, Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary and also the Holy Apostles Peter and Paul. Both parishes have active congregations. There are also two Congregations of Jehovah's witnesses.