Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Głowno) - Польшадағы қала және қауым, Лодзь воеводшалығында, Згирц округінде, Лодзьтан солтүстік-шығысқа қарай 25 км жерде орналасқан. Қала 1975 жылдан 1998 жылға дейін Лодзь воеводлығына әкімшілік жағынан қарасты. 2020 жылғы деректерге сәйкес, қалада 13,961 тұрғын бар. Бұл - еврей халқының жерін қуғын-сүргін мен қанау мақсатында тұтқындау. Гетто 1941 жылдың наурызында таратылды, оның барлық 5600 тұрғыны мал тасымалдайтын көліктермен Ловицке, одан Варшава геттосына, нацистік Европадағы ең үлкен геттоға, 3 км2 аумақта немесе бір бөлмеге 7,2 адамнан тұратын 400 000-нан астам еврейлер жиналды. Польша нацистердің қолында болған кезде Польшада бірде-бір еврейлер геттосы қалмады. 1943 жылдың тамызында және 1944 жылдың наурызында немістер 14 және 10 полякты өлтірді. 1944 жылы тамызда Варшава көтерілісі кезінде немістер 3000 варшавты Прускоудағы түрмеден Гловноға жер аударып жіберді. Бұл поляктар негізінен қарттар мен балалы әйелдер болды, олардың көбі жақын маңдағы ауылдарға жіберілді, ал 1000-нан астамы 1944 жылдың қараша айының ортасында қалада және гминала қалды. 1945 жылы қаңтарда Кеңес Қызыл Армиясы Гловноны басып алды, содан кейін ол Польшаға қайта оралды, бірақ совет коммунистік режимі орнатылды, ол 1980 жылдары коммунизм құлағанға дейін билікте болды.
Głowno is a town and community in Poland, in Łódź Voivodeship, in Zgierz County, about 25 km northeast of Łódź. The town administratively belonged to the Łódź Voivodeship from 1975 to 1998. According to data from 2020, the city had 13,961 inhabitants. in order to confine its Jewish population for the purpose of persecution and exploitation. The ghetto was liquidated in March 1941, when all its 5,600 inhabitants were transported in cattle trucks to Łowicz and from there to the Warsaw Ghetto, the largest ghetto in all of Nazi occupied Europe with over 400,000 Jews crammed into an area of 1.3 square miles (3 km2), or 7.2 persons per room. By the time Nazi occupied Poland was liberated, not a single Jewish ghetto remained on Polish lands. In August 1943 and March 1944, the Germans carried out two massacres of 14 and 10 Poles, respectively. During the Warsaw Uprising, in August 1944, the Germans deported 3,000 Varsovians from the in Pruszków, where they were initially imprisoned, to Głowno. These Poles were mainly old people and women with children, many were sent to nearby villages, while over 1,000 stayed in the town and gmina as of mid November 1944. Soviet Red Army took Głowno in January 1945, and it was then restored to Poland, however with a Soviet installed communist regime, which then stayed in power until the Fall of Communism in the 1980s.
1945 жылдан кейін
Сол кезде қалада және оның айналасында қарғыс атқан жауынгерлер тарапынан антикоммунистік қарсылық болды. Соғыстан кейін қалада көптеген зауыттар салынды, халық саны өскен сайын мектептер салынды және жалпы қала 1980-ші жылдардағы дағдарысқа дейін өркендеді, онда қала тұрғындары мен қала тұрғындары экономикалық қиындықтарға ұшырап, азаматтық құқықтар мен бостандықтар шектелді, көптеген жұмысшылар "Солидарлық қозғалысының" мүшелері болды. 1990 жылдары, Үшінші Польша Республикасының кезінде қала мен тұрғындары бастапқыда өркендеді, бірақ өмір сүру сапасы қылмыстармен күресті, әсіресе оның тоқыма және автомобиль фабрикалары мен өндірістері кеңейді, бірақ бұл өркен онжылдықтың соңында құлдырады, тоқыма өндірісінің көпшілігі банкротқа ұшырады және фабрикалар жабылады. Польша Еуропалық Одаққа қосылғаннан кейін көптеген қала тұрғындары жақын маңдағы Варшава мен Познаньде жақсы өмір іздеп кетті. Әсіресе Ұлыбританияға, 2010 жылдан бастап Германияға және Италияға үлкен көші-қон байқалады. Қала халқының саны азайды.
There was anti communist resistance, by the cursed soldiers, in and around the town. After the war many factories have been built in town, as the population expanded schools have been built and generally town prospered until the crisis of the 1980s when along with the rest of the country town and its inhabitants suffered serious economic hardships and curtailed civil rights and freedoms, many of the numerous workers being members of the Solidarity Movement. In the 1990s, under the Third Polish Republic, town and the inhabitants at first prospered, however plagued by quality of life crimes, especially its textile and automotive factories and manufactures were expanding, but this boom suffered collapse by the end of the decade, most of the textile manufacturing in bankruptcy and factories facing closures etc. Since the joining of the European Union by Poland, many town inhabitants left in search of better life in nearby capital city of Warsaw and Poznań, and especially large migration has been witnessed to the United Kingdom, since 2010 to Germany and some to Italy, and town's population decreased.
География
Гловно Орталық Польшаның төменгі жерлерінде (Низиня Польская) орналасқан, Лович Блоньская жазығының шағын географиялық аймағында үш шағын өзеннің: Мрога, Мрожица және Брузнияның қосылуында орналасқан. Мұнда жалпы ауданы 39 гектар болатын екі бөгетті көл бар, екеуі де Мрога өзенінің суымен қоректенеді. Қаланың биіктігі 119,3 метрден 145,9 метрге дейін, ең жоғары саны қаланың солтүстік бөлігіне, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Мрога мен Мрожица аңғарлары Гловноның табиғи, экологиялық контурын құрайды. Қала аумағы өте жазық жер, тек өзен аңғарларының шеттері мен қаланың ортасындағы құм құмдарының шағын тізбегі (Маракан деп аталады) өзгеше жазық ландшафтта кез-келген өзгерісті құрайды. Гловно жерінің ауданы 1,867 гектарды немесе 18,67 шаршы шақырымды құрайды. Қала Лодзь қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 29 шақырым жерде және Польша астанасы Варшавадан оңтүстік-батысқа қарай 100 шақырым жерде орналасқан. 2002 жылғы деректерге сәйкес, Гловноның ауданы 19,82 шаршы шақырым, оның ішінде 35% ауылдық және 30% орманды. Қала әкімшілік ауданның 2,32% аумағын қамтиды.
Głowno is located in the Central Polish Lowlands (Nizina Polska), within the smaller geographical area of Łowicz Błońska Plain at the confluence of three small rivers: Mroga, Mrożyca, and Brzuśnia. There are two dammed lakes with the total area of around 39 hectares, both fed by the waters of Mroga River. The city's elevation is from 119.3 to 145.9 meters, the higher number belongs to the northern part of the town, above sea level. The valleys of Mroga and Mrożyca form a natural, ecological contour of Głowno. The town area is a rather flat surface, and only the edges of the river valleys and a small chain of sand dunes in the center of the town (known as Marakan) form any variation in otherwise flat landscape. The land area of Głowno consists of 1,867 hectares, or 18.67 square kilometers. Town is located 29 kilometers northeast of Łódź and about 100 kilometers southwest of the Polish capital, Warsaw. According to 2002 data, Głowno has a surface area of 19.82 square kilometers, including 35% rural and 30% forested. The city comprises 2.32% surface of the administrative district.
Климат және табиғат
Гловноның айналасында қарағай, емен, қайың және шырша ормандары бар. Бұл - бұрын Лодзь аймағында өскен орманның қалдығы. Олар Ольцова ауылының аңғар аймағын қамтиды. Гловноның солтүстік орманды бөлігі Забрезния қорығы деп жарияланды. Жалпы ауданы 27,6 гектарды құрайды. Қорық аймағында қарағай орманы өседі. Гловнода шырша мен бук Забрззния қорығының негізгі қорғау объектілері болып табылады. Бұл ағаштың солтүстік шекарасы осы жерден өтеді. Гловно аймағының айналасында орманды үш өзен аңғары бірегей микроклиматты құрайды. Жылдық ауа температурасы орташа есеппен 7,5°С, жазда +10°С, қыста 2,5°С. Жыл сайын жауын-шашын мөлшері 500 мм шамасында өзгереді.
Głowno is surrounded by forests of pine, oak, birch, and fir. They are the remainder of the forests that formerly grew in the region of Łódź. They cover the area of the valley of the village of Olszowa. The northern forested part of Głowno has been declared as the Zabrzeźnia Reserve. The total area is 27.6 hectares. In the field of the reserve grows an oak hornbeam forest. In Głowno, fir and beech are the main objects of preservation for the Zabrzeźnia Reserve. The northern limit of the occurrence of this tree crosses through here. The forested valley of three rivers form a unique microclimate around the region of Głowno. The yearly air temperature averages 7.5C, in the summer +10C, in the winter 2.5C. The annual amount of rainfall varies around 500 millimeters.
Экономика
Гловно соңғы кезге дейін қозғалтқыш өнеркәсібінің орталығы болды (оның ішінде, басқалармен қатар, Әскери мотор зауыты, Понар лодж ұнтақ зауыты, Урузаден WUTECH техникалық зауыты, "Chojaczki" ауыл шаруашылығы жөндеу зауыты); бірақ қазіргі уақытта, негізінен, корсет, тоқыма және ішкі киім. Лодзь воеводиясының JanMor яхталар кеме жасау зауыты Гловнода орналасқан.
Głowno was the center of the engine industry until quite lately (including, among others, the Military Motor Plant, the Ponar Łódź Grinder Factory, Urządeń WUTECH Technical Plant, the "Chojaczki" Agricultural Repair Plant); but presently, mainly corsetry, textiles and lingerie. The JanMor yacht shipyard of the Łódź Voivodeship is located in Głowno.
Гловно аудандары
Гловно Осини, Хута Йозефов, Боровка Отвок, Коперника, Забрежная, Чихорайка, Закопане және Свобода аудандарына бөлінген.
Głowno is divided into districts, including Osiny, Huta Józefów, Borówka Otwock, Kopernika, Zabrzeźnia, Cichorajka, Zakopane and Swoboda.
Спорт
Жергілікті футбол командасы - Сталь Гловно. Ол төменгі лигаларда жарысады.
The local football team is Stal Głowno [pl]. It competes in the lower leagues.