Кіріспе
Үнді халық әртісі және классикалық әнші Комал Котари (1929-2004) Комал Котари өмірін Батыс Раджастханның халықтық дәстүрлерін зерттеуге және құжаттауға арнаған. Котари Үндістан үкіметінен "Падма Шри" және "Падма Бхушан" марапаттарын алды. Комал Котари мәдениетті сақтау үшін көп еңбек сіңірді және халық музыкасын көптеген жазбаларға түсірді. Ол Тар шөлінің Ланга және Манганияр халық музыканттары қауымдастықтарын зерттеді. Комал Котари тек қана ғалым емес, сонымен қатар іс-әрекет адамы да болды. Ол 1960 жылы Борунда ауылында Рупаян Санстан Раджастан фольклор институтын құрды. Бұл мекемеде Котаридің жазбалары сақталған. Бұл мекеме Раджастханның ауызша дәстүрлерін жинау, сақтау және тарату бойынша жұмыс істейді. Котари "Лок санскрит" журналының редакторы болды. Сонымен қатар, Котари бірнеше елдерде Раджастханның халық әртістерінің халықаралық қойылымдарын ұйымдастырды. Оның Лангалар туралы монографиясын Ланга өнерпаздары орындаған он екі халық әнінің жазбасымен қоса берілген альбом жандандырды. Оның шөл даласы туралы түсінігі мен экологиямен байланысы экологтардың сүйіспеншілігіне бөленді. Ол шөл дала шөптерінің белгілі бір түрлерін белгілі бір мақсаттарда техникалық пайдалануды көрсету үшін, қораның экологиясына негізделген мұражай жоспарлады. Оның арманы Жодпурдың маңындағы Борунда қаласында орналасқан Арна жарна - Раджастанның Тар шөлінің мұражайы түрінде жүзеге асты. Ол сондай-ақ Ланга және Манганияр халық музыкасының де меценаты болды, соңғысы "жалаңаш" деп аударылады және қазіргі уақытта Мераси үшін қорлаушы термин ретінде қолданылады. Ол оларды алғаш рет жазды және шемдерге дәстүрлі аймақтарынан шығуға көмектесті. Осы мақсатта ол "Перна" журналын да құрды. Котари Чанди Дан Детта құрған Рупайян Санстанның төрағасы болды. Ол Раджастхандағы Борунда ауылында Виджайдан Деттамен бірге жұмыс істеді.
Komal Kothari (1929–2004) Komal Kothari had devoted his life to investigation and documentation of folk traditions of western Rajasthan. Kothari received the honour of Padma Shri and Padma Bhushan from the Government of India. Komal Kothari painstakingly worked to preserve the cultural memory and made numerous recordings of folk music. He studied Langa and Manganiyar communities of folk musicians of Thar desert. Komal Kothari was not only a scholar but also a man of action. He co founded Rupayan Sansthan Rajasthan Institute of Folklore, in 1960 in the village of Borunda. The institution houses a repository of recordings by Kothari and works to collect, preserve, and disseminate the oral traditions of Rajasthan. Kothari was co editor of the journal Lok Sanskriti, a journal based on the theme of folk culture. Besides, Kothari arranged international performances of folk artists from Rajasthan in several countries. His monograph on Langas, a folk musician caste in Rajasthan, was enlivened by an accompanying album of recordings of twelve folk songs sung by Langa artistes. His understanding of desert culture and its connections with ecology endeared him to the environmentalists. He planned a museum based on the ecology of the broom’, to show the technical use of specific types of desert grass for specific purposes. His vision was actualised in the form of Arna Jharna The Thar Desert Museum of Rajasthan in Borunda, near Jodhpur. He was also a patron of Langa and Manganiyar folk music, the latter of which translates to 'beggars' and is currently used as a debasing term for Merasi. He was the first to record them and helped shem out of their traditional regions. To this end, he also founded the magazine 'Prerna'. Kothari was the chairman of Rupayan Sansthan founded by Chandi Dan Detha and worked with Vijaydan Detha at Borunda village in Rajasthan, an institute that documents Rajasthani folk lore, arts and music, and spent most of his career at the Rajasthan Sangeet Natak Academy.
Мұра
1979 жылы оның этномузыкология жұмысына арналған деректі фильм және оның өмірі мен шығармаларына арналған "Комал Да" атты тағы бір фильм қазір Колумбия университетінің кітапханасында сақталған. Котари 2000 жылы Жодпурдың маңындағы Моклаас ауылында Арна Жарна мұражайының жұмысын бастады. Мұражай аумағы Тар шөлінің бір бөлігі ретінде жобаланған. Онда ауылдың сәулет үлгілері, жергілікті музыкалық аспаптар, қуыршақтар мен қыш бұйымдар жинағы бар. "Музейде Раджастханнан алынған қоралар жинағы бар, олармен байланысты барлық рәсімдер мен наным-сенімдер бар".