Кіріспе

Үнді халық әртісі және классикалық әнші Комал Котари (1929-2004) Комал Котари өмірін Батыс Раджастханның халықтық дәстүрлерін зерттеуге және құжаттауға арнаған. Котари Үндістан үкіметінен "Падма Шри" және "Падма Бхушан" марапаттарын алды. Комал Котари мәдениетті сақтау үшін көп еңбек сіңірді және халық музыкасын көптеген жазбаларға түсірді. Ол Тар шөлінің Ланга және Манганияр халық музыканттары қауымдастықтарын зерттеді. Комал Котари тек қана ғалым емес, сонымен қатар іс-әрекет адамы да болды. Ол 1960 жылы Борунда ауылында Рупаян Санстан Раджастан фольклор институтын құрды. Бұл мекемеде Котаридің жазбалары сақталған. Бұл мекеме Раджастханның ауызша дәстүрлерін жинау, сақтау және тарату бойынша жұмыс істейді. Котари "Лок санскрит" журналының редакторы болды. Сонымен қатар, Котари бірнеше елдерде Раджастханның халық әртістерінің халықаралық қойылымдарын ұйымдастырды. Оның Лангалар туралы монографиясын Ланга өнерпаздары орындаған он екі халық әнінің жазбасымен қоса берілген альбом жандандырды. Оның шөл даласы туралы түсінігі мен экологиямен байланысы экологтардың сүйіспеншілігіне бөленді. Ол шөл дала шөптерінің белгілі бір түрлерін белгілі бір мақсаттарда техникалық пайдалануды көрсету үшін, қораның экологиясына негізделген мұражай жоспарлады. Оның арманы Жодпурдың маңындағы Борунда қаласында орналасқан Арна жарна - Раджастанның Тар шөлінің мұражайы түрінде жүзеге асты. Ол сондай-ақ Ланга және Манганияр халық музыкасының де меценаты болды, соңғысы "жалаңаш" деп аударылады және қазіргі уақытта Мераси үшін қорлаушы термин ретінде қолданылады. Ол оларды алғаш рет жазды және шемдерге дәстүрлі аймақтарынан шығуға көмектесті. Осы мақсатта ол "Перна" журналын да құрды. Котари Чанди Дан Детта құрған Рупайян Санстанның төрағасы болды. Ол Раджастхандағы Борунда ауылында Виджайдан Деттамен бірге жұмыс істеді.

Мұра

1979 жылы оның этномузыкология жұмысына арналған деректі фильм және оның өмірі мен шығармаларына арналған "Комал Да" атты тағы бір фильм қазір Колумбия университетінің кітапханасында сақталған. Котари 2000 жылы Жодпурдың маңындағы Моклаас ауылында Арна Жарна мұражайының жұмысын бастады. Мұражай аумағы Тар шөлінің бір бөлігі ретінде жобаланған. Онда ауылдың сәулет үлгілері, жергілікті музыкалық аспаптар, қуыршақтар мен қыш бұйымдар жинағы бар. "Музейде Раджастханнан алынған қоралар жинағы бар, олармен байланысты барлық рәсімдер мен наным-сенімдер бар".