Кіріспе
Экспозициялық терапияның баламалы түрі Виртуалды шындық терапиясы (ВРТ), сонымен қатар виртуалды шындықты батырмалы терапия (VRIT), терапия үшін симуляция (SFT), виртуалды шындықты экспозициялық терапия (VRET) және компьютерлік КБТ (CCBT) - виртуалды шындық технологиясын психологиялық немесе кәсіптік терапия үшін және виртуалды оңалтуға әсер ету үшін пайдалану. Виртуалды шындық терапиясын қабылдайтын науқастар цифрлық жасалатын ортада жүреді және арнайы жасалған тапсырмаларды орындайды, көбінесе белгілі бір ауруды емдеуге арналған; және пайдаланушыны айналадағы сезімтал кірістерден оқшаулауға және компьютерде жасалған интерактивті виртуалды ортаға шомылу елегін туғызуға арналған. Бұл технологияның жарақатты жарақаттар мен басқа да ауыр медициналық процедуралар кезінде қосымша анальгетикалық әсері бар екені дәлелденді. Технология қарапайым компьютер мен пернетақтадан бастап, заманауи виртуалды шындық гарнитурасына дейін жетуі мүмкін. Бұл терапияның баламалы түрі ретінде кеңінен қолданылады, онда пациенттер қорқыныш реакцияларын азайту үшін травматикалық ынталандырулардың зиянсыз виртуалды бейнелерімен өзара әрекеттеседі. Бұл ПТСР-ді емдеуде ерекше тиімді екені дәлелденді және әртүрлі неврологиялық және физикалық жағдайларды емдеуде айтарлықтай перспективалық болып табылады. Виртуалды шындық терапиясы инсультпен ауыратын науқастарға бұлшықеттерді басқаруға, дене дисморфиясы сияқты басқа да бұзылыстарды емдеуге және аутизм диагнозы қойылғандардың әлеуметтік дағдыларын жақсартуға көмектесу үшін де қолданылған.
Virtual reality therapy (VRT), also known as virtual reality immersion therapy (VRIT), simulation for therapy (SFT), virtual reality exposure therapy (VRET), and computerized CBT (CCBT), is the use of virtual reality technology for psychological or occupational therapy and in affecting virtual rehabilitation. Patients receiving virtual reality therapy navigate through digitally created environments and complete specially designed tasks often tailored to treat a specific ailment; and is designed to isolate the user from their surrounding sensory inputs and give the illusion of immersion inside a computer generated, interactive virtual environment. This technology has a demonstrated clinical benefit as an adjunctive analgesic during burn wound dressing and other painful medical procedures. Technology can range from a simple PC and keyboard setup, to a modern virtual reality headset. It is widely used as an alternative form of exposure therapy, in which patients interact with harmless virtual representations of traumatic stimuli in order to reduce fear responses. It has proven to be especially effective at treating PTSD, and shows considerable promise in treating a variety of neurological and physical conditions. Virtual reality therapy has also been used to help stroke patients regain muscle control, to treat other disorders such as body dysmorphia, and to improve social skills in those diagnosed with autism.
Сипаттама
Виртуалды шындық терапиясы (ВРТ) арнайы бағдарламаланған компьютерлерді, визуалды суға батыру құрылғыларын және пациенттерге қиындық тудыратын психологиялық жағдайларды диагностикалау және емдеу үшін пайдаланылатын пациентке симуляциялық тәжірибе беру үшін жасанды ортаны пайдаланады. Көптеген экологиялық фобияларда биіктік, көпшілік алдында сөйлеу, ұшып жүру, жақын кеңістіктер сияқты қауіптерге реакция әдетте визуалды және аудиторлық ынталандырулармен іске асады. Виртуалды әлем - бұл виртуалды әлем, бұл терапия кезінде жасанды, бақыланатын ынталандыруларды қамтамасыз етудің құралы, сонымен қатар терапевт пациенттің реакциясын бақылай алады. Дәстүрлі когнитивті мінез-құлық терапиясынан айырмашылығы, VR негізделген емдеу виртуалды ортаны реттеуді, мысалы, бақыланатын қарқынды иіс қосуды немесе тербелістерді қосуды және реттеуді қамтиды және дәрігерге әр науқастың реакциясы үшін триггерлерді және триггерлік деңгейлерді анықтауға мүмкіндік береді. VR негізделген терапия жүйелері пациентті осындай ортаға бейімдеу үшін виртуалды көріністерді түзетумен немесе ондай түзетусіз қайталауға мүмкіндік береді. Виртуалды шындыққа әсер ету терапиясын қолданатын терапевтер, in vivo әсер ету терапиясын қолданатын терапевтер сияқты, әсер етудің қарқындылығына қатысты екі тәсілдің біреуін қолдана алады. Бірінші әдіс - "flooding" деп аталады, бұл ең қатты әдіс, ең көп уайымды тудыратын ынталандырулар бірінші орында болады. Соғыстан кейін ПТСР-ге шалдыққан жауынгерлер үшін бұл алдымен оларды виртуалды шындыққа, өздерінің жауынгерлері атып немесе жарақаттанып жатқан көрініске, содан кейін соғыс дыбыстары сияқты аз стрессті ынталандыруларға ұшыратуды білдіруі мүмкін. Екінші жағынан, "кеңейтілген әсер" деп аталатын әдіс, ең аз қоздырғыштар бірінші енгізілетін, жеңілдетілген тәсілді қолданады. VR экспозициясы, in vivo экспозициямен салыстырғанда, пациентке байланысты тәуекелдер мен шығындарсыз, нақты тәжірибе беру артықшылығы бар. VRT үлкен үміт береді, өйткені ол тарихи түрде "емдеу" жасайды шамамен 90% уақытқа, дәстүрлі когнитивті мінез-құлық терапиясының құнының жартысына жуығы, және әсіресе ПТСР-ді емдеу ретінде уәде береді, өйткені әскери қызметпен байланысты деп диагноз қойылған барлық ардагерлерді емдеуге психологтар мен психиатрлар жеткіліксіз. VRT сонымен қатар басқа клиникалық популяцияларды, мысалы психозбен ауыратын адамдарды емдеу үшін үмітті қосымша терапия болып табылады. Жақында виртуалды шындықты қолдана отырып, психоәлеуметтік интервенцияларды жүйелі түрде қайта қарау осы интервенциялардың қауіпсіз екенін және осы тұрғындар арасында жақсы қабылданатынын көрсетті. Талқылауда анықталған зерттеулер психологиялық-әлеуметтік VRT психозбен ауыратын адамдардың танымдық, әлеуметтік және кәсіптік дағдыларын, сондай-ақ аудио вербальді галлюцинациялар мен паранояның белгілерін жақсартатынын көрсетеді. Жақында виртуалды шындық медицинасы саласында бірқатар жетістіктер болды. Виртуалды шындық - науқастың виртуалды әлемге толық батылуы, бұл науқасқа науқастың линзасына LED экранды қосылған науқас құрылғысын кию арқылы жүзеге асады. Бұл жақында жасалған кеңейтілген шындыққа қарағанда өзгеше. Өңделген шындық пайдаланушының әлемді қабылдауына синтетикалық элементтерді енгізу арқылы синтетикалық емес ортаны жақсартады деген мағынада ерекшеленеді. Бұл өз кезегінде қазіргі шындықты "көбейтеді" және қолданыстағы ортаға негізделген виртуалды элементтерді қолданады. Бұл зерттеуді USC түлегі, сол кезде Kaiser Permanente психиатриялық тобының қызметкері Ральф Лэмсон жүргізді. Лэмсон өз еңбегін 1993 жылы жариялай бастады. Психолог ретінде ол ең көп медициналық және терапиялық аспектілерді, яғни, Division, Inc-тен алынған аппаратты емес, технологияны пайдалану арқылы адамдарды қалай емдеу керектігін ойлады. 1994-1995 жылдары ол өзінің акрофобиясын үшінші тараптың VR симуляциясын пайдалану арқылы сынақтан өткізді, содан кейін Kaiser Permanente қаржыландыратын 40 науқас сынағын ұйымдастырды. 2005 жылы USC-дің шығармашылық технологиялар институтының Скип Риццо, әскери-теңіз зерттеулер кеңсесінің (ONR) ғылыми-зерттеу қаражатымен, посттравматикалық стресс бұзылысын емдеу үшін Full Spectrum Warrior ойынынан алынған құралдарды пайдалана отырып, жасаған құралды растай бастады. Virtual Iraq кейіннен ONR қаржысымен бағаланып, жетілдірілді және Virtually Better, Inc. қолдауымен. Олар сондай-ақ аэрофобия, акрофобия, глософобия және нашақорлық үшін VR не...
Экспозициялық терапия
Виртуалды шындық технологиясы, әсіресе, экспозициялық терапияда пайдалы - ем әдісі, онда науқастарды травматикалық ынталандыруға кіргізіп, содан кейін баяу әсер етеді. Виртуалды ортада науқастар фобиясының бейнесімен қауіпсіз қарым-қатынас жасай алады, ал зерттеушілерге фобияның нақты нұсқасына қол жеткізудің қажеті жоқ. Экспозициялық терапияның тиімділігі үшін басты қиындықтардың бірі - виртуалды ортада нақты ортада бар травма деңгейін қайта құру. Виртуалды шындық пациенттің түрлі сезімталдық ынталандыруларымен жұмыс істеп, қоршаған ортаның қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, нақтылығын арттырады. Виртуалды шындық терапиясының өте сәтті үлгісі ПТСР-ді емдеу жүйесі, Виртуалды Ирак. Басына орнатылған дисплей мен ойын тақтасын пайдаланып, науқастар Хамвиде Ирак, Ауғанстан және АҚШ-тың виртуалды көріністерін аралайды. Травматикалық ортаға қауіпсіз түрде түсу арқылы науқастар уайымдарын азайтуға үйренді. Виртуалды Ирактың тарихын шолу барысында бір зерттеуде ПТСР-ның симптомдарын орташа есеппен елу пайызға азайтып, 75 пайыздан астам қатысушыларды емдеуден кейін ПТСР-ға жарамсыз деп таныған. Виртуалды шындыққа бейімделу терапиясы (VRET) сонымен қатар белгілі бір фобияларды, әсіресе кіші жануарларды қорқытуды емдеу үшін қолданылады. Айналадағы жануарларды табудың орнына, жәндіктер сияқты жиі қорқынышты жануарларды виртуалды ортада оңай жасауға болады. VRET сонымен қатар басқа да қорқыныштарға, мысалы, көпшілік алдында сөйлеу мен клаустрофобияға емделу үшін тәжірибелік түрде қолданылды. Тағы бір зерттеуде 9-11 оқиғалары салдарынан жарақат алған 10 адамды емдеуге тырысты. Дүниежүзілік сауда орталығы оқиғаларының үнемі жағымсыз оқиғаларына қайта-қайта ұшыраған кезде, тест субъектілері оң нәтижелер туралы өздері хабарлаған. 6 айлық бақылау кезінде бақылауға алынған 9 адамдағы экспозициядан алынған нәтижелер сақталды. VRET-тегі осындай өзгерістер клиникалық емделудің кәмсетімен күресетін жеке емделудің жаңа тәсілін ашуы мүмкін. VRET-тің ұзақ мерзімді тиімділігі туралы әлі де көп нәрсе белгісіз болса да, болашақ болашақ болып көрінеді, өйткені VRET фобиямен күресудің пайдасын көрсететін зерттеулер көбейіп келеді.
Виртуалды оңалту
Виртуалды оңалту термині 2002 жылы EPFL (Швейцария) профессоры Даниэль Тальман және Ратгерс университетінің профессоры Григор Бурдеа (АҚШ) шығарды. Олардың пікірінше, бұл термин физикалық терапияға да, когнитивтік интервенцияларға да қолданылады (мысалы, травмадан кейінгі стресс бұзылысы, фобия, қорқыныш, зейін тапшылығы немесе амнезиясы бар науқастар үшін). 2008 жылдан бастап виртуалды оңалту "қоғамдастығын" Халықаралық виртуалды оңалту қоғамы қолдады. Виртуалды оңалту - психологиядағы түсінік, онда емделуші пациенттің жаттығулары толығымен виртуалды шындықты симуляциялау жаттығуларына негізделеді немесе олармен толықтырылады. Егер дәстүрлі терапия болмаса, оңалту "виртуалды шындыққа негізделген" деп айтылады. Әйтпесе, егер виртуалды оңалту әдеттегі терапияға қосымша болса, онда интервенция "виртуалды шындықты кеңейтеді". Бүгінде халықтың басым бөлігі күнделікті өмірде виртуалды ортаны пайдаланады, ал әлем халқының төрттен бірі Интернетке кіреді. Нәтижесінде виртуалды реабилитация және ойын реабилитациясы немесе ойын консольдары арқылы реабилитация өте кең таралған. Шын мәнінде, виртуалды терапия көптеген ауруларды емдеу үшін әдеттегі терапиялық әдістерден артық қолданылған. Виртуалды реабилитация кезінде ескерілетін кейбір факторларға мәдени сезімталдығы, қол жетімділігі және виртуалды терапияны қаржыландыру мүмкіндігі кіреді.
Кемшіліктер
Жоғарыда көрсетілген бөлімдерде көрсетілген VR терапиясының барлық артықшылықтарына қарамастан, кең таралған VR шешімдерін әзірлеуде тұзақтар мен кедергілер бар. Шығын тиімділігі: VRET-те білім алудың тиімділігі жоғары болуы мүмкін, бірақ VRET ортасын дамытудың нақты құны таңдалған аппараттық және бағдарламалық жасақтамадан қатты тәуелді. Виртуалды әлемдегі қозғалыс көру қабілетін нашарлатады. Ұзақ уақыт бойы VR-ге әсер ету көздің құрғауы, бас ауруы, жүрек айну және терлеу сияқты жанама әсерлерге әкелуі мүмкін; қозғалыс ауруына ұқсас белгілер. Медициналық қауымдастықтың қабылдауы: VR негізделген терапияның көбеюі, бұл лицензиялы терапевтер мен медициналық мамандарға VR-ді қауіп ретінде қабылдауы мүмкін қиындық тудыруы мүмкін. Ақыр соңында, VR "сөйлеу арқылы емдеу" деген қалыптасқан нормадан ауытқыйды.
Депрессия
2006 жылдың ақпан айында Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау және клиникалық тәжірибе институты (NICE) ВРТ-ны Англия мен Уэльстегі NHS-те қолдануға, antidepressant дәрі-дәрмектерін бірден таңдамай, жеңіл / орташа депрессияға ұшыраған науқастарға ұсынуға кеңес берді. Кейбір салалар дамыды, немесе сыналуда. Жаңа Зеландиядағы Окленд университетінде доктор Салли Мерри бастаған топ жасөспірімдер арасындағы депрессияны жеңуге көмектесетін компьютерлік КБТ фантазиялық "қате" ойын жасап жатыр. Sparx ойынында депрессиямен күресуге көмектесетін бірқатар мүмкіндіктер бар, онда пайдаланушы "әдеби" жағымсыз ойлармен күресіп, депрессияны басқарудың әдістерін үйреніп, қиял әлемі арқылы саяхаттайтын кейіпкердің рөлін алады.
Тамақ ішудің бұзылуы және дене дисморфиясы
Виртуалды шындық терапиясы тамақтану бұзылыстары мен дене дисморфиясын емдеу үшін де қолданылған. 2013 жылы жүргізілген бір зерттеуде қатысушылар виртуалды шындық ортасында әртүрлі тапсырмаларды орындады, олар технологиясыз оңай қайталана алмас еді.
Жыныстық дисфория
Алғашқы зерттеулер виртуалды шындық тәжірибелері гендерлік дисфорияны сезінген трансгендерлік адамдарға терапиялық пайда әкелуі мүмкін екенін көрсетеді. Виртуалды шындықты емдеу әдісі ретінде қолдану үшін тәжірибелік және кәсіби зерттеулер қажет. Алайда кейбір трансгендерлер өздерін жеңілдететін, жынысын өзгертетін терапияны қолданды. Цифрлық кеңістік транс адамдарға өздерін жасырын түрде білдірудің бір түрін ұсынады, бұл түр оларға нақты өмірде немесе IRL-де толық берілмейді, өйткені олар кемсітушілік пен зорлық-зомбылыққа ұшырайды. Виртуалды шындықтың күрделілігі гендерлік дисфориясы бар адамдарға өздерінің гендерлік сәйкестігін жүзеге асыру үшін жол аша отырып, осы жаңадан табылған бостандықтарды кеңейтеді, егер олар үшін нақты өмірде қол жетімді болмаса. Қол жетімді VR бейнеойындар мен чат-бөлмелерді пайдалану арқылы гендерлік дисфориясы бар адамдар өздерінің аватарларын жасай алады, жасырын қарым-қатынас жасай алады және терапиялық мақсаттарға жету үшін жұмыс істей алады.
Акрофобия
"The Lancet Psychiatry" журналында жарияланған зерттеулер виртуалды шындық терапиясы акрофобияны емдеуге көмектесетінін дәлелдеді. Зерттеу барысында қатысушылар виртуалды шындық ортасында қорқынышты биіктіктермен танысты, содан кейін жаттықтырушының бақылауы мен қолдауымен осы биіктіктерде әртүрлі іс-шараларды орындауды сұрады. Бұл зерттеу, ауқымы мен тексеруі жағынан оңалту практикасына тікелей енгізу үшін жеткіліксіз болса да, болашақ зерттеулер мен емдеу модельдерін уәде етеді, өйткені қатысушылардың көпшілігі өздерін енді биіктіктен қорықпайды деп санайды. Инсульт алған науқастар кейбір бұлшық еттерді басқаруды қайтадан үйренуі керек. Физиотерапияның көпшілігі жоғары қарқындылықпен, қайталанатын және тапсырмаға байланысты жаттығу арқылы жүзеге асырылады. Мұндай бағдарламалардың физикалық күшті талап ететінін, қымбат екенін және аптасына бірнеше күн жаттығуды қажет ететінін дәлелдеуге болады. Сонымен қатар, ем-домдар артық болып көрінуі мүмкін және науқастың сауығуында тек кішігірім және/немесе кешіктірілген әсерлер туғызуы мүмкін. Физиотерапия режимі VR-ді қолдану арқылы пациенттің нақты қажеттіліктеріне сәйкес оқытуды жекелетуге мүмкіндік береді. Дұрыс моторлық оқыту үшін қажетті жаттығулар мен қимылдар қайталанатын сияқты көрінсе, VR қолдану науқас үшін қызығушылық пен қатысу деңгейін арттырады. VR-мен жаттығу науқасқа әр түрлі VR ортада өз қозғалыстарын/жаттығу протоколын тәжірибеге енгізуге мүмкіндік беру арқылы моторлық оқытуды жақсартады. VR физиотерапевті сеанстар кезінде жасай алмайтын үздіксіз визуалды кері байланыс жасай алады. Нәтижелер тепе-теңдікті жақсартудан басқа, жүру қабілетіне де оң әсер ететінін көрсетті. Бір зерттеуде физиотерапия бағдарламасымен бірге VR жаттығуларын өткізген науқастар VR жаттығуларын қолданбаған басқаларға қарағанда жүру жылдамдығының жақсарғанын көрсетті. VR жаттығуларының тепе-теңдік пен жүріс қабілетіне әсері туралы соңғы шолу VR жаттығуларының жүріс жылдамдығына, Берг тепе-теңдік шкаласының (BBS) баллына және "Жоғарыға және алға" уақыт сынағының баллына VR-дің уақыт дозасы дәстүрлі терапияға сәйкес келгенде елеулі пайдасын көрсетті. ПД- мен ауыратын науқастар үшін VR терапиясы: жүріс-тұрысы мен тепе-теңдігін жақсарту. Күнделікті өмірдің белсенділіктерін жақсарту (КЖЖ). Өмір сүру сапасын жақсарту. Танымдық функцияның жақсаруы. Бұл жақсартулар VR сеанстары кезінде пациенттің VR-ге деген көзқарасы жақсарғанынан пайда болды деп болжанады. VR пациенттің қозғалыс және танымдық процестерін ынталандырады, олардың екеуі де аурудың салдарынан бұзылуы мүмкін. VR-дің тағы бір артықшылығы - ол пациенттерге функционалдық іс-әрекеттерді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін нақты өмірлік сценарийлерді қайталайды. Сондай-ақ, VR аурудың, алаңдаушылықтың және депрессиялық симптомдардың әсерін азайтады, сондай-ақ олардың емделу деңгейін арттырады. Басқа зерттеулерде нәтижелер VR-дің көңіл бөлуге байланысты пайдасына назар аударады, ал науқастар ауырсыну туралы ойлауға аз уақыт жұмсайтынын, ауырсыну мен суға батудың аз екенін айтады, бұл киім ауыстыру және физиотерапия сияқты күтімді жеңілдетеді. Белгілі бір ойындар жүрек соғысын жылдамдатып, шаршауды сезінуге және дене белсенділігін арттыруға көмектеседі. Сонымен қатар, жүрек- қан тамырлары аурулары бар науқастарда ауырсынуды азайтып, физиотерапия бағдарламаларын ұстанатындықты арттырады. Ақырында, виртуалды шындық пен бейнеойындар жүрек реабилитациясы бағдарламаларын ұстануға ынталандыру мен ұмтылысты арттырады. Көптеген басқа зерттеулер де осы емдік терапияны зерттеді.
Increased gait and balance. Improved functions of activities of daily living (ADL's). Improved quality of life. Improved cognitive function. It is speculated that these improvements occurred because the VR gave increased feedback to the patient regarding their performance during the VR sessions. VR stimulates a patient's motor and cognitive processes, both of which may be impaired as a result of the disease. Another benefit of VR is that it replicates real life scenarios, allowing patients to practice functional activities. Equally important, VR has shown to reduce pain, anxiety and depressive symptoms, as well as an increasing their treatment adherence. In other studies, the results point to the benefits of VR in relation to increased distraction, and patients reported less time thinking about pain, less intense pain and immersion, which facilitates care such as dressing changes and physiotherapy. Certain games designed for exercise have been shown to promote increases in heart rate, fatigue perception, and physical activity. In addition, it has been shown to reduce pain and increase adherence to physical therapy programs in patients with cardiovascular diseases. Finally, virtual reality and video games enhance motivation and adherence in cardiac rehabilitation programs. Many other studies have also explored this occupational therapy option.
Көңіл- жігердің төмендігімен гиперактивтілік бұзылуы
Journal of Attention Disorders журналында жарияланған клиникалық сынақ бойынша, мектеп жасындағы ADHD ауруына шалдыққан балалар виртуалды сыныпта емделген кезде, импульсивтілік пен алаңдануды емдеуге арналған дәрі-дәрмектермен емделген балалар сияқты нәтижеге қол жеткізді.
Травмадан кейінгі стресс бұзылуы
Сондай-ақ, ПТСР-мен ауыратын адамдарға виртуалды шындықты пайдалану мүмкін. Виртуалды шындық пациенттерге түрлі экстремалды жауынгерлік жағдайларды қайтадан көруге мүмкіндік береді, өйткені терапевт оларды процеске жетектеп отырады. Кейбір ғалымдар бұл ПТСР-мен ауыратын науқастарды емдеудің тиімді әдісі деп санайды, өйткені бұл олардың көргендерін қайталауға мүмкіндік береді. "Бұл аурудың белсенділігін арттырады, содан кейін жарақаттанған жадының белсенділігі артады, бұл шартты қорқынышты жою үшін қажет".
Инсульт
Виртуалды шындықтың физикалық жағынан да қолдануы бар. Инсультпен ауыратын науқастар үшін әртүрлі виртуалды шындық технологиялары бұлшықет топтарын жақсы бақылауға алуға көмектеседі. Терапияға көбінесе тактикалық кері байланыс контроллерімен басқарылатын ойындар жатады, олар пьеноны виртуалды қолмен ойнау сияқты нәзік қозғалыстарды қажет етеді. Wii ойын жүйесі де виртуалды шындықпен бірге емдеу әдісі ретінде қолданылды.
Созылмалы және жедел ауырсыну
Виртуалды шындық (ВР) процедуралық немесе жедел ауруды бірден азайтуға тиімді екені дәлелденді. Бүгінгі күнге дейін оның созылмалы ауырсынудың тиімділігі туралы зерттеулер аз жүргізілген. Мұндай созылмалы ауырсынумен ауыратын науқастар VR сеансын кейде VR-мен бірге болатын миы, бас айналуы немесе жүрек айну сияқты жанама әсерлерсіз қабылдай алады.
Неврологиялық оңалту
Виртуалды шындық пациенттерге инсульт немесе бас жарақаттарынан туындаған тепе-теңдік пен қозғалыс мәселелерін шешуге көмектеседі. VR зерттеуінде VR-нің әдеттегі оқытудан кішігірім артықшылығы видео түсіру VR немесе VR-нің әдеттегі терапиямен біріктірілген әсерін үлкен масштабтағы кездейсоқ, қарқынды бақыланатын зерттеулерде одан әрі зерттеуді қолдайды. Бұл екі айдан кейін дәрігерлер тексерген кезде, VR көмегімен емделген науқастардың қозғалыс қабілеті жақсарғанын көрсетеді. Басқа зерттеулер ми парализімен ауыратын пациенттерде тепе-теңдік проблемалары үшін реабилитациядан өтуде осындай нәтижелер көрсетті. Дене парализі бар балаларда VR-дің терапиялық мақсаттары - тепе-теңдік, жүру және нақты әлемдегі іс-әрекеттердің қызметін арттыру. Бірнеше рет жүргізілген бақылаулы сынақтарда VR терапиясы церебральды шалдыққан балаларда тепе-теңдік пен жүруді айтарлықтай жақсартқанын анықтады. Зерттеулер сондай-ақ VR терапиясынан кейін жоғарғы аяқ-қолдың функциясы мен дене тұрқының бақылауы айтарлықтай жақсарғанын анықтады. Коммерциялық VR ойын жүйелері терапиялық тиімді бола алады, бірақ нақты терапиялық қажеттіліктерге жауап беру үшін жасалған VR жүйелері қосымша тапсырмаларға қатысуды, виртуалды ортаның маңыздылығын, тиісті кері байланыс сенсорлары мен мониторларын ескереді. Күрделі тапсырмалар тапсырманы орындау үшін қажетті әрбір қозғалыс үшін шексіз жолдың өзгермелі болуына мүмкіндік береді.
Тиімділік
1993-1994 жылдары Kaiser Permanente- де жүргізілген рандомизацияланған, қатаң бақыланатын, акрофобияны емдеу сынақтары > 90% тиімділікті көрсетті. (Елбасы. Төреші: 2, б. 71), 40 емделушінің 38- і биіктікке деген қорқыныш реакциясының айтарлықтай төмендеуін көрсетті және өз мақсаттарына жетуді мәлімдеді. Зерттеулер көрсеткендей, VRT пациенттерге шынайы өмірде кездеспейтін виртуалды биіктік жағдайларын жеңуге мүмкіндік береді, және виртуалды ортада биіктік пен қауіпті біртіндеп арттыру жеңістерді арттырады және пациенттің шынайы өмірдегі жағдайды жеңе алатынына деген сенімділігін арттырады. "Виртуалды терапия интервенциялары адамдарға күш береді. Виртуалды шындықтың симуляциялық технологиясы өзін шеберлікке бағытталған емдеуге береді Үрейлермен күресудің орнына, фобиктер компьютерлік ортада үдемелі түрде қауіп төндіретін аспектілерді басқарады. Қолданбалар ауқымын нақтылықты және интерактивтілікті арттыру арқылы кеңейтуге болады, сондықтан іс-әрекеттер адамдар өздерін батыратын ортадан реакцияларды тудырады " (Ext. Төреші: 3, 331 б. 332) деген мақаланы қараңыз. Тағы бір зерттеуде виртуалды шындық терапиясының Ирактағы және Ауғанстандағы қақтығыстардан жуырда оралған әскери жауынгерлерді емдеудегі тиімділігі қаралды. Раух, Ефтехари және Рузек 42 жауынгердің үлгісін зерттеуді жүргізді, олар бұрыннан созылмалы ПТСР (травмадан кейінгі стресс бұзылуы) диагнозы қойылған. Бұл жауынгерлер ПТСР диагнозының қарқындылығын анықтау үшін әскерилер қолданатын ПТСР диагностикасының құралы - ПТСР диагнозының әртүрлі диагностикалық өзіндік есептерін қолдана отырып, алдын ала тексерілді. 22 әскери қызметші зерттеуден шығып кеткенімен, қалған 20 әскери қызметшіге қатысты зерттеу нәтижелері әлі де құнды. Әскери қызметшілерге виртуалды шындыққа және виртуалды шындыққа әсер ету терапиясының бірнеше сессиясынан тұратын зерттеуден кейін бірдей диагностикалық тесттер берілді. Әскерилердің диагностикалық көрсеткіштері жақсарып, ПТСР-нің симптомдары азайып кеткенін көрсетті. Сонымен қатар, әскери қызметшілерге алғашқы сеанстардан кейін үш айлық диагностикалық скрининг жүргізілді. Бұл зерттеудің нәтижелері 20 қатысушының 15-і ПТСР-нің диагностикалық критерийлеріне сәйкес келмейтінін және зерттеуден кейінгі бағалауда ПТСР әскери тексеру тізімінің баллын 50% -ға жақсартқанын көрсетті. 20 қатысушының тек 17-сі 3 айлық бақылауға қатысқанмен, 17-нің 13-і ПТСР критерийлеріне сай келмеді және ПТСР әскери тексеру тізіміндегі 50% жақсаруын сақтады. Бұл нәтижелер перспективалы әсерлерді көрсетеді және ПТСР-ді емдеудің тиімді әдісі ретінде виртуалды шындық терапиясын растауға көмектеседі (McLay, et al., 2012). VR-мен бірге нақты аспаптармен жаттығу науқастардың жоғарғы аяқтары мен танымдық функцияларын қалпына келтіруде тиімді болды, сондықтан инсульттен кейін нейрореабилитацияның инновациялық стратегиясы болуы мүмкін. Зерттеуде эксперименттік топ бақылау тобына қарағанда уақытқа тәуелді түрде, әсіресе, билегі ұзартудың қозғалыс қуаты, шынтақ иілуінің және билегі ұзартудың спастикалық және қораптық және блоктық сынақтарда үлкен терапевтік әсерлер көрсетті. Тәжірибелік топтағы, бірақ бақылау тобындағы емес пациенттерде жаттығудың алдында және одан кейін бірден бойындағы, алақанның және ұштарының қыспақ күші, қорап және блоктау және 9 HPT- да елеулі жақсарулар байқалды.
Дамудың жалғасы
Бұрын Джорджия Техника Университетінің, қазір Клемсон Университетінің студенті болған Ларри Ходжес пен Эмори Университетінің студенті Барбара Ротбаум VRT саласында көп жұмыс жасады, сонымен қатар бірнеше патенттерге ие болды және Virtually Better, Inc компаниясын құрды. АҚШ-та АҚШ Қорғаныс министрлігі (DOD) VRT зерттеулерін қаржыландыруды жалғастыруда және ПТСР-ді емдеуде VR-ді белсенді түрде қолданады. Миллиондаған қаржы виртуалды шындықты дамыту мен алғашқы сынақтарға жұмсалуда, өйткені компаниялар медициналық қолданбалары үшін FDA мақұлдауына жүгіреді.
ШЖ-ге қарағанда ШЖ артықшылықтары
Виртуалды шындыққа әсер ету терапиясының ин виво әсер ету терапиясына қарағанда артықшылығы жиі талқыланады, бірақ виртуалды шындыққа әсер ету терапиясының оны көбірек ұнайтын көптеген айқын артықшылықтары бар. Мысалы, клиенттің терапевтпен жақын орналасуы, егер in vivo терапия қолданылса, және клиенттің көлікпен жүруі сенімді болмаса немесе қажетті қашықтықты жүруі мүмкін болмаса, проблемалар тудыруы мүмкін. Алайда виртуалды шындықпен күресу терапиясы, егер қажетті құралдар берілсе, әлемнің кез келген жерінен жүзеге асырылуы мүмкін. Көлікпен және жақын жерде жүру мүмкін еместігімен қатар, терапияны қажет ететін көптеген адамдар бар, бірақ әртүрлі иммобилизациялардың (парализ, өте семіздік және т.б.) оларды емделетін жерге физикалық түрде апаруға болмайды. Сонымен қатар, виртуалды шындықпен емделуді әлемнің кез келген жерінде жүргізуге болады, сондықтан қозғалыс қабілеті бұзылған адамдар кемсітілмейді. Тағы бір маңызды артықшылығы - этикалық мәселелердің саны in vivo экспозиция терапиясына қарағанда аз. Виртуалды шындықтың дәстүрлі әдіске қарағанда тағы бір артықшылығы - науқастың ынталандыруы. Ұзақ уақыт бойы қиын тапсырмалар берілген кезде науқастар бұл тапсырмаларға қызығушылық танытпайды. Бұл белгілі бір тапсырманы орындаудың төмендеуіне байланысты сәйкестіктің төмендеуіне әкеледі. Виртуалды шындықпен емдеу пациентті көбірек жұмыс істеуге талпындырады. Жоғары балл, ойын сыйлықтары, дәрежелер сияқты қарапайым нәрселер пациенттерді күнделікті терапияға ынталандырып қана қоймай, сонымен бірге оларды қызықтырады. Бұл пациенттер үшін ғана емес, физиотерапевт үшін де тиімді. Ойын немесе қолданба жинаған жоғары баллдармен терапевтер деректерді талдау арқылы прогресті көре алады. Бұл прогресті картаға түсіріп, пациенттің жұмысына ынталандыру және осы уақытқа дейін емделу барысында қол жеткізген жетістіктерін көрсету үшін визуалды түрде көрсетуге болады. Бұл деректерді басқа қатысушылармен ұқсас тапсырмаларды орындаған кезде картаға түсіріп, олардың ұқсас ем режиміндегі адамдармен салыстыратынын көрсетуге болады. Бағдарламада немесе ойында осы картаға түсірілген деректерді зерттеушілер мен ғалымдар оңтайлы емдеу режимдерін одан әрі бағалау үшін пайдалана алады. 2016 жылы жасалған зерттеуде Рех@Сити деп аталатын қаланың виртуалды симуляциясы жасалды. Бұл виртуалды шындықтағы қала естелік, назар, визуалды-кеңістіктік қабілеттер мен атқару функциялары міндеттерін бірнеше күнделікті күнделікті тапсырмалардың орындалуына біріктіреді. Бұл зерттеуде инсульттан кейінгі науқастардың күнделікті өмірінің белсенділігі қаралды және оның қалпына келтіру процесінде дәстүрлі әдістерге қарағанда әсері көбірек екені анықталды.
Реттік мақұлдаулар мен стандарттар
Денсаулық сақтау саласына виртуалды шындық терапиясын енгізу осы технологияның қауіпсіздігі мен тиімділігін қамтамасыз ету үшін нормативтік стандарттар мен рұқсаттар қажет болды. VRT әр түрлі медициналық жағдайларға, соның ішінде ауырсынуды басқаруға, алаңдаушылыққа, оңалтуға және психикалық денсаулыққа қатысты қиындықтарға терапиялық пайдасын беруде танылды. VRT-ның нормативтік ландшафты өзгеріп жатыр, бұл шешімдерді медициналық құрылғылар шеңберінде жіктеуге бағытталған нұсқаулықтармен, олар талап етілетін қауіпсіздік, сапа және өнімділік стандарттарына сәйкес келуі. АҚШ-та VRT шешімдері медициналық құралдар болып саналады, оларды тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) жіктейді және нормативтік мақұлдауға ие. VR шешімін медициналық құрылғы ретінде жіктеу оның ауруды диагностикалау, емдеу, емдеу, жеңілдету немесе алдын алу үшін қолданылуына байланысты. FDA медициналық құрылғыларды олардың мақсатты қолданылуы мен байланысты қауіп-қатерлеріне байланысты I, II және III сыныптарға жіктейді. VR шешімдері әдетте II сыныпқа жатады, бұл нарыққа шығару алдындағы хабарламаны немесе 510 ((k) рұқсатты талап етеді, бұл құрылғы нарыққа шығару алдындағы рұқсатқа жатпайтын заңды түрде сатылған құрылғы сияқты қауіпсіз және тиімді екенін көрсетеді. FDA-ның VRT-ге деген көзқарасы құрылғыларды жіктеудің, қолдану процедураларының және белгіленген нормативтік бақылаулардың маңыздылығын атап көрсетеді. Мысалы, AppliedVR компаниясының EaseVRx жүйесі De Novo нарыққа шығару алдындағы тексеру жолымен FDA-ның мақұлдауын алды, бұл VRT шешімдерін жіктеудегі және олардың қауіпсіздігі мен тиімділігін қамтамасыз етудегі нормативтік бақылаулардың рөлін ерекшелендірді. VRT дамуын жалғастыра берген сайын, FDA сияқты реттеуші органдар осы технологиялардың дамуы мен қолданылуына басшылық жасауда маңызды рөл атқарады.
Қауіпті жағдайлар
Клиенттерге / пациенттерге психикалық денсаулық мәселелеріне көмектесу үшін виртуалды шындықты пайдаланудың қолданылуы мен дамуына қатысты бірнеше этикалық мәселелер бар. Бұл мәселелердің бірі - виртуалды шындыққа ұшыраудың ықтимал жанама әсерлері мен салдары. Осы жанама әсерлер мен салдарынан киберауру (виртуалды шындық тәжірибесінен туындаған қозғалыс ауруының түрі), қабылдау қозғалыс бұзылуы, флешбектер және жалпы ынталандырудың төмендеуі болуы мүмкін (Риццо, Шультеис және Ротбаум, 2003). Егер бұл әсерлер жеткілікті ауыр және кең таралған болса, онда терапевттер виртуалды шындықты қолдана отырып, әр түрлі әдістер арқылы оларды азайтуы керек. Тағы бір этикалық мәселе - дәрігерлер VRT сертификатын қалай алу керек. Бүкіл виртуалды шындықтың салыстырмалы жаңалығынан, виртуалды шындықтың әсерін немесе VR бағдарламаларының терапиядағы мақсатты рөлін білетін клиникалық дәрігерлер көп болмауы мүмкін. Rizzo және басқалар. (2003), виртуалды шындық технологиясы тек білікті дәрігерлер үшін ғана қолданылуы керек, оны өз тәжірибесін жетілдіру немесе жаңа клиенттер мен науқастарды тарту үшін пайдаланбау керек. Виртуалды шындық терапиясының кейбір дәстүрлі мәселесі - шығын. Ғылым мен медицина саласындағы виртуалды шындық өте бастапқы және жаңа болғандықтан, виртуалды шындық жабдықтарының құны кейбір дәстүрлі әдістерге қарағанда әлдеқайда жоғары болады. Медициналық шығындар экспоненциалды деңгейде өсіп жатқандықтан, бұл пациенттің сауығып кетуіне байланысты медициналық шығындардың өсіп келе жатқан тізіміне қосылатын тағы бір шығындар. Виртуалды шындықпен емдеудің пайдасына қарамастан, жабдықтың құны мен виртуалды шындықты орнату ресурстары оны кеңінен қолдануды және барлық науқастарға, соның ішінде кедейлерге қолжетімді етуді қиындатады. Алайда, арзан виртуалды шындық аппараттарының жаңа нарығы пайда болып жатыр, әсіресе, бас дисплейлері жақсартылған. Сонымен қатар, виртуалды шындықпен байланысты кейбір мәселелер бар, олар оны пайдаланудан туындайды, мысалы, пайдаланушылар әлеуметтік оқшаулануға ұшырауы мүмкін, онда пайдаланушылар нақты әлемдегі әлеуметтік байланыстардан алшақтай алады және адамның қабілеттерін асыра бағалау, онда пайдаланушылар, әсіресе жастар, көбінесе нақты өмірдегі және виртуалды шындықтағы ерліктерін ажырата алмайды.