Кіріспе

Инфекцияның таралу жолдары Горизонтальді түрде таралу - бұл биотикалық және/немесе биотикалық емес мүшелері арасында өтетін, ата-аналар мен ұрпақ арасындағы байланыссыз өтетін ағзалардың таралуы. Агенттің эволюциялық тағдыры қожайынның репродуктивтік табысына байланысты емес болғандықтан, көлденең жолмен берілетін инфекция вируленттілікке ұмтылады. Сондықтан бұл эволюциялық медицина үшін маңызды тұжырымдама.

Патогенді жұқтыру

Биологиялық, бірақ мәдени емес, тасымалдаушылар (сонымен қатар векторлар деп те аталады) басқа түрлерді де қамтуы мүмкін. Өткiзудің негізгі екі биологиялық тәсілі - алдыңғы және артқы станциялар. Алдыңғы стационарда жұқпалы организмнің (вектордың) шағылуы арқылы, малярия, денге қызуы және бубондық оба сияқты, жұқпа таралады. Келесі станса - инфекция жұқтырған нәжіс арқылы жұғады. Мысалы, рикетсиялар (тиф сияқты) арқылы жүретін аурулар, олар дене түкпіршігінің нәжіс материалдары қан ағынына шағылу арқылы жұғады. Алайда, вектор міндетті түрде басқа түрдің түрі емес. Мысалы, құтыру ауруына шалдыққан ит басқа итке алдыңғы станцияның арқылы жұқтыруы мүмкін. Сонымен қатар, биологиялық жолмен жұқтырудың басқа да тәсілдері бар, мысалы, эбола вирусының жалпы қан кетуі.

Симбионттың жұғуы

Симбиоз - кем дегенде екі организмнің өзара тығыз байланыста болуы, яғни бір организм қожайын, екіншісі симбионт ретінде әрекет етуі. Орындаушыны қажет ететін міндетті симбионттар бар, ал өз бетінше тіршілік ететін симбионттар бар. Симбионттар тік, көлденең немесе хостқа қос жолмен таралуы мүмкін. Көлденең немесе бүйірлік берілу - қоршаған ортадан немесе жақын маңдағы қожайыннан факультативті симбионттың алынуын сипаттайды. Үй иесінің өмірлік циклы симбиотикалық және апосимбиотикалық фазаларды қамтиды. Апосимбиотикалық фаза, әдетте, түйіршік жасушалардан басталады, даму барысында қоныс терісі симбионтты алады және оны симбионтты қоныс терісіне көшіреді. Түтікті құрттың өмірлік циклінің әрбір сатысы іріктеліп, FISH әдісімен де зерттелді, осылайша ұзындығы 250 мкм-ден асатын личинкалар мен қоныстанған личинкалардың апосимбиотикалық және аквизициялық өмірлік циклінің сатыларын анықтады. Горизонтальді жолмен таралудың салдары таным мен алу әдістерінің ерекшелігіне аса қажеттілік және симбионт түрлерінің генетикалық әртүрлілігіне байланысты. Рекрозивтік ерекшелікке, мысалы, Rhizobia түрлері мен бақшалы өсімдіктерде гормондарды шығару арқылы күрделі сигнал беру арқылы қол жеткізуге болады. Симбионттың босатылуы оған сыртқы микроорганизмдермен, сондай-ақ қожайынның ішінде генетикалық жағынан әртүрлі адамдармен генетикалық материал алмасуға мүмкіндік береді. Генетикалық алмасудың сақталуы симбионттың қоныс ауқымын кеңейтуге және қоныс иелерінің, симбионттардың және холобионттардың жаңа функционалдылығы немесе бейімделулері үшін таңдау жасауға мүмкіндік береді. Жоғары ерекшелік танып-білу және алу әдісі бар көлденең жолмен берілетін симбионттың мысалы - Rhizobia Legume симбиозы. Симбиоздың құрылуы апосимбиотикалық өсімдіктің белгілі бір ризобиум түрінен байқалған флавиноидтарды шығаруымен басталады және бактериядағы түйін гендерінің индукциясын тудырады. Торап факторлары липолигосахаридтік сигналдар болып табылады, олар торап гендерінің экспрессиясының нәтижесінде шығарылады және оны қоныс өсімдігі анықтаған кезде тамыр түйіндерінің пайда болуын бастайды, олар ақыр соңында ризобияларды тұтқындап алады. Горизонтальді берілу мәдени эволюцияның мем теориясында көрініс табады, онда "мем" Ричард Докинс "Аңның вирусы" деп сипаттады.