Кіріспе
Аурудың таралуын болдырмау үшін эпидемиологиялық шаралар. Карантин – аурудың немесе жәндіктердің таралуын тоқтату мақсатында адамдардың, жануарлардың және тауарлардың қозғалысына қойылатын шектеу. Ол көбінесе аурулар мен сырқаттармен байланысты қолданылады, жұқпалы ауруға ұшыраған, бірақ әлі медициналық диагнозы қойылмаған адамдардың қозғалысын шектеуге мүмкіндік береді. Бұл медициналық оқшаулаудан өзгеше, онда жұқпалы ауруды анықталған адамдар сау адамдардан оқшауланады. Карантин шаралары көбінесе шекаралық бақылаудың бір бөлігі болып табылады. Карантин түсінігі ежелгі заманнан бері белгілі және тарихта әртүрлі елдерде қолданылып келген. Қазіргі тарихтағы маңызды карантиндерге 1665 жылы Англиядағы оба эпидемиясы кезінде Эйам ауылының жағдайы, 1918 жылғы тұмау пандемиясы кезіндегі Шығыс Самоасы, 1925 жылғы Номға жасалған сарысу жеткізу кезіндегі дифтерияның таралуы, 1972 жылғы Югославиядағы шешек індеті, SARS пандемиясы, Эбола пандемиясы және 2020 жылдан бері COVID-19 пандемиясы кезінде әлемдік масштабта қолданылған кең ауқымды карантиндер жатады. Адамдарды карантинге жатқызу кезінде этикалық және практикалық мәселелерді ескеру қажет. Тәжірибе елдері бойынша әртүрлі; кейбір елдерде карантин – биологиялық қауіпсіздіктің жалпы ұғымына қатысты заңнамамен реттелетін көптеген шаралардың бірі ғана. Мысалы, Австралияның биологиялық қауіпсіздігі 2015 жылғы Біртұтас биологиялық қауіпсіздік туралы заңмен реттеледі.
A quarantine is a restriction on the movement of people, animals and goods which is intended to prevent the spread of disease or pests. It is often used in connection to disease and illness, preventing the movement of those who may have been exposed to a communicable disease, yet do not have a confirmed medical diagnosis. It is distinct from medical isolation, in which those confirmed to be infected with a communicable disease are isolated from the healthy population. Quarantine considerations are often one aspect of border control. The concept of quarantine has been known since biblical times, and is known to have been practised through history in various places. Notable quarantines in modern history include the village of Eyam in 1665 during the bubonic plague outbreak in England; East Samoa during the 1918 flu pandemic; the Diphtheria outbreak during the 1925 serum run to Nome, the 1972 Yugoslav smallpox outbreak, the SARS pandemic, the Ebola pandemic and extensive quarantines applied throughout the world during the COVID 19 pandemic since 2020. Ethical and practical considerations need to be considered when applying quarantine to people. Practice differs from country to country; in some countries, quarantine is just one of many measures governed by legislation relating to the broader concept of biosecurity; for example, Australian biosecurity is governed by the single overarching Biosecurity Act 2015.
Этимологиясы мен терминологиясы
Карантин сөзі венеция тілінде және Францияда 14- мен 15-ғасырларда қолданылған quarantena немесе quarantine сөзінен шыққан, "қырық күн" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз "Қара өлім" індеті кезінде жолаушылар мен экипаж жағаға түсуге рұқсат беру үшін барлық кемелерді оқшаулау қажет болған кезеңді білдіретін атау ретінде пайда болды. Карантин 1347 жылы Далмациядағы Рагуза республикасында (қазіргі Хорватиядағы Дубровник) алғаш енгізілген trentino, яғни "отыз күндік оқшаулау" кезеңінен кейін енгізілді. Merriam-Webster сөздігі осы сөздің түрлі мағыналарын береді, олардың ішінде "40 күндік мерзім", кемелерге қатысты бірнеше мағына, "мәжбүрлі оқшаулау күйі" және "аурулар мен жәндіктердің таралуын болдырмау мақсатында адамдар мен тауарлардың қозғалысына қойылатын шектеу" бар. Бұл сөз етіс түрінде де қолданылады. Карантин медициналық оқшаулаудан өзгеше, онда жұқпалы ауруға шалдыққандары сау адамдардан оқшауланады. Карантин және санитарлық кордон терминдерінің мағыналары жақын, бірақ санитарлық кордон – бұл инфекцияның таралуын болдырмау үшін белгілі бір географиялық аймаққа кіру немесе шығу қозғалысын шектеуді білдіреді.
Ежелгі
Көне заманда оқшаулау туралы Еврейлердің Левит кітабында айтылған, ол б.з.д. 7 ғасырда немесе одан да ертерек жазылған. Бұл кітап Цараат тері ауруымен зарарланған адамдарды бөліп-тарату тәртібін сипаттайды. Алайда, осы оқшаулаудың медициналық сипаты күмәнді. Дәстүрлі түсіндірмелер (700 ж.с.) оны бірнеше тыйым салынған мінез-құлықтарды бұзғаны үшін, әсіресе зұлым сөздер айту үшін жаза ретінде қарастырады. Жақындағы бір гипотеза бойынша, зарарланған адамдар аурудың таралуын болдырмау үшін оқшаулануға міндетті болған (бірақ Киелі кітапта Царааттың жұқпалылығы туралы ештеңе айтылмаған). Мұса зарарланған яһудилер кеткен үйлерді қайтадан қоныстанғанға дейін тексеруге бұйырды, ал жұқпалы аурудан жазылған адамдар тексерілгенге дейін шетелге шығуға рұқсат алмайтын.
Moses ordered that dwellings from which infected Jews had gone should be inspected before being occupied again, and that people recovering from contagious disease were not to be allowed to go abroad until examined.
Орта ғасыр ислам әлемі
Ислам пайғамбары Мұхаммедке қатысты хадис, оба ауруы тараған аймақтағы адамдарға сол жерде қалуды, ал сау адамдарға онда сапарлаудан аулақ болуды ұсынды. Персиялық мұсылман ғалымы Авиценна 1025 жылы жарық көрген "Медицинаның каноны" [Ал Канун] атты медициналық энциклопедиясында "аурулардың таралуын бақылауды" жақтады. Ол сондай-ақ жұқпалы ауруларға, әсіресе туберкулезге шалдыққан науқастарды карантинге алуды ұсынды. XVI ғасырдан бастап Осман империясы бубондық оба кезінде эпидемиялық аймақтардан келген саяхатшыларды оқшаулап келді. Карантин – саяхатшылардың денсаулығын анықтау үшін оларды белгілі бір мерзімге оқшаулау шарасы еді. Науқастардың ерекше топтарын, соның ішінде мәйектілерді міндетті карантинге алу Ислам тарихының ерте кезеңінде басталды. 8 ғасырдың басында алтыншы Омейяд халифасы Әл-Валид I мәйектілерді жалпы халықтан бөліп, кейбір дереккөздер халифаның аурухана ашқанын айтады. Марокконың Фес қаласында да мәйектілерді басқалардан бөліп, қала сыртындағы үңгірлерге қоныстандырған. Осман сұлтаны Мурад II тұсында 15 ғасырда мәйектілерге арналған арнайы емдеу орындары салынды, олардың кейбіреулері ғасырлар бойы қызмет етті.
Орта ғасырлардағы Еуропа
"Карантин" сөзі венеция тіліндегі "қырық күн" деген мағынаны білдіретін quarantena сөзінен туындаған. 1448 жылы Венеция Сенаты күту мерзімін 40 күнге ұзартты, осылайша "карантин" термині пайда болды. Қырық күндік карантин обаның таралуына қарсы тиімді тәсіл болды. Дубровник Еуропада кеме келген экипаждарды 40 күнге дейін карантинге жабатын алғашқы қала болды. Қазіргі есептерге сәйкес, бубондық обаның жұқтырудан өлімге дейінгі кезеңі 37 күнге созылған; сондықтан еуропалық карантиндер сауда және жабдықтау кемелерінің экипаждарының денсаулығын анықтауда табысты болды. Обадан бұрын және одан кейін басқа аурулар да карантинге жатқызылды. Мазақ ауруымен ауыратындар тарихи түрде ұзақ мерзімге қоғамнан оқшауланды, ал 1492 жылдан кейін Солтүстік Еуропада сифилис таралуын, 19 ғасырдың басында Испанияда сары қызылшаның пайда болуын және 1831 жылы Азия холерасының таралуын тоқтатуға әрекеттер жасалды. Венеция Қара өлімнің (1348) алғашқы жылдарында қоғамдық денсаулық сақтаудың үш сақшысын тағайындап, обаның таралуын бақылау шараларын қабылдады. Алдын алу шаралары туралы келесі мәлімет 1374 жылы Реджио/Моденадан алынған. Венеция 1403 жылы қаламен іргелес шағын аралда алғашқы лазаретті құрды. 1467 жылы Генуя Венецияның үлгісін қабылдады, ал 1476 жылы Марсельдегі ескі мазақ ауруханасы оба ауруханасына айналдырылды. Марсельдегі үлкен лазарет, бәлкім, өз түріндегі ең толыққандысы, 1526 жылы Помэг аралында салынды. Жерорта теңізіндегі лазареттердегі тәжірибе Левант және Солтүстік Африка саудасындағы ағылшын тәртібінен ешқандай айырмашылығы жоқ. 1831 жылы холераның пайда болуымен батыс порттарында бірнеше жаңа лазареттер ашылды, атап айтқанда Бордоның жанындағы кең мекеме. Кейіннен олар басқа мақсаттар үшін пайдаланылды.
Қазіргі тарих
Сары қызылшаның эпидемиясы Солтүстік Америкадағы қалалық қоғамдарды XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында қырып салған, ең белгілі мысалдары – 1793 жылғы Филадельфиядағы сары қызылша эпидемиясы, сондай-ақ Джорджияда (1856) және Флоридада (1888) болған індеттер. Холера мен шешек эпидемиялары XIX ғасыр бойына жалғасты, ал оба эпидемиясы 1899 жылдан 1901 жылға дейін Гонолулу мен Сан-Францисконы қамтыды. Штаттардың үкіметтері, әдетте, зардап шеккен аймақтарға кіру мен шығуды бақылау үшін географиялық карантин шарасы ретінде санитарлық кордонға сүйенді. 1918 жылғы тұмау пандемиясы кезінде кейбір қауымдастықтар жұққан адамдардың дені сау тұрғындарға тұмау жұқтырмауы үшін қорғанышпен оқшаулауды (кейде «кері карантин» деп те аталады) енгізді. Сонымен қатар, 1918 жылғы пандемияны қоздырған тұмау вирусының ерекшелігі «көлемді жиын» және «үй» аурулары арасындағы қарама-қайшылық туралы халықтың санасын арттырды. Науқастарды ғана оқшаулау аурудың таралуын тоқтатуға жеткіліксіз болды, сондықтан карантин ережелерін қоғамдық орындарға да қатыстыратын жаңа стандарттар кеңінен қолданысқа енді. Көптеген батыс елдері оқшаулау, бақылау, мектептердің, шіркеулердің, театрлардың және қоғамдық шаралардың жабылуы сияқты шектеу шараларын жүзеге асырды. Егер адамдарда шешек белгілері байқалса, оларға Ашанти империясына кіруге тыйым салынды. Ашантиге кіргеннен кейін ауру белгілерін білдіргендер шалғайдағы ауылдарда карантинге алынды. 1830 жылдары Осман империясы мен Египет жаңа карантин жүйелерін құрды. 1831 жылы Египеттің Мехмет Әли Александрияда Карантин кеңесін құрды. 1838 жылы Осман үкіметі Стамбулда Денсаулық сақтаудың Жоғарғы кеңесін құрды, оның құрамында Карантин басқармасы да болды. Бұл екі институт Жерорта теңізінің батысындағы карантин үлгісіне негізделген Шығыс Жерорта теңізінде тұрақты карантин аймақтарын құрды. Мысалы, Измир портында барлық кемелер мен жүктеме тексеріліп, оба жұқтырған күдікті кемелер бөлек доктарға сүйретіліп, олардың экипажы белгілі бір мерзімге бөлек ғимараттарда орналастырылатын болды. Грек-Түрік шекарасындағы Фессалияда Осман империясына кіретін және шығатын барлық саяхатшылар 9-15 күнге карантинге жабылатын. Оба пайда болған жағдайда карантин станциялары әскерилендіріліп, Осман армиясы шекараны бақылауға және ауруды қадағалауға тартылатын.
Халықаралық конвенциялар 18521927
1852 жылдан бері Еуропа елдері арасында Шығыстан келетін жұқпалы ауруларды тоқтату және оның Еуропа ішінде таралуына жол бермеу мақсатында бірнеше конференциялар өткізілді. 1897 жылғы конференцияны қоспағанда, барлық конференциялар холерамен байланысты болды. Париж (1852), Константинополь (1866), Вена (1874) және Рим (1885) конференциялары нәтижесіз аяқталды, бірақ кейінгі конференциялардың әрқайсысы кемедегі жұқпаның жоспарланған порттан келгендігі туралы қағиданы және Ұлыбритания көп жылдар бойы қолдаған принциптерге жақындауды ұсынды. Ол кездегі ескі жүйені сақтаған негізгі елдер Испания, Португалия, Түркия, Грекия және Ресей болды (сол кездегі британдық иеліктер, Гибралтар, Мальта және Кипр да сондай әсерге ие болды). Әрбір халықаралық санитарлық конвенцияның мақсаты – үкіметтерді бірыңғай алдын алу шараларының ең төменгі деңгейімен байланыстыру болды, ал жекелеген елдерге қосымша шектеулер рұқсат етілді. Халықаралық конвенцияларда белгіленген ең төменгі деңгей британдық практикаға өте ұқсас болды, ол өз кезегінде жұмсақ маталарды импорттау мәселесінде континенттік пікірге бейімделді. 1892 жылғы 30 қаңтардағы Венеция конвенциясы Суэц каналы арқылы холерамен айналысты; 1893 жылғы 15 сәуірдегі Дрезден конвенциясы Еуропа елдері ішіндегі холерамен; 1894 жылғы 3 сәуірдегі Париж конвенциясы қажылардың қозғалысы арқылы холерамен айналысты; ал 1897 жылғы 19 наурыздағы Венеция конвенциясы Шығыста обаның пайда болуымен байланысты болды. Конференция оның Еуропаға таралуын болдырмау үшін халықаралық деңгейде қабылдануы тиіс шараларды шешу үшін шақырылды. 1903 жылғы 3 желтоқсанда Парижде қосымша конвенцияға қол қойылды. 1912 жылғы 17 қаңтарда Парижде көпжақты халықаралық санитарлық конвенция жасалды. Бұл конвенция өте кең көлемді болды және осы мәселе бойынша өткен барлық бұрынғы конвенциялардың орнын басты. Оған 40 ел қол қойды және 160 баптан тұрады. 1920 жылғы 7 қазанда Парижде 16 елдің ратификациясы алмастырылды. 1926 жылғы 21 маусымда Парижде 1912 жылғы конвенцияны алмастыру үшін тағы бір көпжақты конвенцияға қол қойылды. Оған әлемнің 58 елі қол қойды және 172 баптан тұрады. Латын Америкасында бірқатар аймақтық санитарлық конвенциялар жасалды. Мұндай конвенция 1904 жылғы 12 маусымда Рио-де-Жанейрода өтті. 1914 жылғы 21 сәуірде Монтевидеода Аргентина, Бразилия, Парагвай және Уругвай үкіметтері арасында санитарлық конвенция жасалды. Конвенцияда Азиялық холера, шығыс обасы және сары қызылша аурулары туралы мәліметтер келтірілді. Оны Уругвай үкіметі 1914 жылғы 13 қазанда, Парагвай үкіметі 1917 жылғы 27 қыркүйекте және Бразилия үкіметі 1921 жылғы 18 қаңтарда ратификациялады. Еуропа мемлекеттері арасында да санитарлық конвенциялар жасалды. 1922 жылғы 24 маусымда советтік-латыш санитарлық конвенциясына қол қойылды, оған 1923 жылғы 18 қазанда ратификациялар алмастырылды. 1922 жылғы 7 шілдеде Латвия мен Польша үкіметтері арасында екіжақты санитарлық конвенция жасалды, оған 1925 жылғы 7 сәуірде ратификациялар алмастырылды. 1922 жылғы 18 желтоқсанда Дрезденде Германия мен Польша үкіметтері арасында тағы бір келісім жасалды және ол 1923 жылғы 15 ақпанда күшіне енді. 1922 жылғы 20 желтоқсанда Польша мен Румыния үкіметтері арасында тағы бір келісімге қол қойылды. Ратификация құжаттары 1923 жылғы 11 шілдесінде алмастырылды. Польша үкіметі де 1923 жылғы 7 ақпанда Кеңес үкіметімен осындай конвенцияны жасады, ал ратификациялар 1924 жылғы 8 қаңтарда алмастырылды. Сонымен қатар 1925 жылғы 5 қыркүйекте Польша мен Чехословакия үкіметтері арасында санитарлық конвенция жасалды, оған 1926 жылғы 22 қазанда ратификациялар алмастырылды. 1926 жылғы 9 шілдесінде Германия мен Латвия үкіметтері арасында келісімге қол қойылды, ал 1927 жылғы 6 шілдесінде ратификациялар алмастырылды. 1897 жылы осы аурудың инкубациялық кезеңі анықталды және оны әкімшілік мақсаттар үшін қабылдау қажет болды. Инкубациялық кезең салыстырмалы түрде қысқа болды, шамамен үш-төрт күн. Көп талқылаудан кейін он күндік мерзім көпшілікпен қабылданды. Ауру туралы хабарлау қағидаты бірауыздан қабылданды. Әр үкімет өз аумағында обаның бар екендігі туралы басқа үкіметтерге хабарлап, оның таралуын болдырмау үшін жүргізіліп жатқан алдын алу шараларын көрсетуі керек еді. Ауру жұқтырған деп жарияланған аймақ ауру тараған аудан немесе ауылмен шектелді және ешқандай жер жұқтырған деп саналмады, өйткені онда обаның бірнеше жағдайының әкелінуі болған, бірақ ол тараған жоқ. Оба тараған кезде, әр елдің құрлық шекарасын көлік үшін жабуға құқығы бар екені шешілді. Қызыл теңізде, талқылаудан кейін, денсаулығы жақсы кеме Суэц каналынан өтіп, инкубациялық кезеңде Жерорта теңізінде саяхатын жалғастыра алатыны шешілді, ал карантинде Суэц каналынан өтетін кемелер Порт-Саидта күндіз немесе түнінде электр жарығын пайдалана отырып, карантинде көмірмен толыға алатыны және жолаушылар осы портта карантинде кемеге міне алатыны белгіленді. Жұқпалы кемелер, егер оларда дәрігер және дезинфекциялық пеш болса, карантинде каналынан өтуге және тек обаға шалдыққандарды жағалауға түсіруге құқылы болды. 20 және 21 ғасырларда жұқпалы ауруларды тасымалдау күдігі бар адамдар карантинге алынды, мысалы, Эндрю Спикер (дәріге төзімді туберкулез, 2007) және Каси Хикокс (Эбола, 2014) жағдайларында. 1957–58 жылдардағы грипп пандемиясы және 1968 жылғы грипп пандемиясы кезінде бірнеше елдер аурудың таралуын бақылау шараларын енгізді. Сонымен қатар, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жаһандық гриппті бақылау желісін қолданды. 1994 жылғы Үндістандағы оба кезінде көптеген адамдар карантинге алынды. Жолаушыларды тасымалдайтын кемелер мен ұшақтар дезинфекцияланды. SARS эпидемиясында мыңдаған қытайлықтар карантинге алынды және температураны өлшеу үшін бақылау-өткізу пункттері құрылды. Жұқтырған науқастарды оқшаулау бөлімдеріне және потенциалды түрде жұқтырған адамдардың үйдегі карантиніне жіберу 2016 жылы Батыс Африкадағы Эбола вирусы эпидемиясын тоқтатудың негізгі жолы болды; эпидемия кезінде таңылған халықаралық саяхат шектеулерін орындау қиындығы және көмек көрсетуді баяулатуы салдарынан 8-ші Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Төтенше жағдай комитетінің мүшелері тиімсіз деп сынады. Қытай Халық Республикасы 2019 жылғы коронавирус ауруы пандемиясында жапсарысқан карантинді – бірінші рет Ухан қаласында, содан кейін Хубэй провинциясының (55,5 миллион халқы бар) барлық аймақтарында қолданды. Бірнеше аптадан кейін Итальяндық үкімет аурудың таралуын тоқтату үшін бүкіл елге (60 миллионнан астам адам) локдаун енгізді. Үндістан бір айға әлемнен оқшауланды. Әлемдегі көптеген үкіметтер ошақтардағы елдерге және аймақтарға баруға және олардан келуге қатысты барлық қажетсіз саяхаттарды шектеді немесе кеңес берді. 2020 жылдың соңына қарай вирус әлемнің көп бөлігіндегі қауымдастықтар арасында тарады, көптеген адамдар қайдан және қалай жұқтырғанын білмейді.
Сигналдар мен жалаушалар
Сары, жасыл және тіпті қара тулар кемелерде де, порттарда да ауруды көрсету үшін қолданылған. Сары түс инфекциялы үйлерді белгілеу ретінде тарихи тұрғыдан бұрын қолданылған, кейін теңізде ауруды белгілеу үшін пайдаланылды. Бұл мақсатта бұрын қолданылған ту – "Лима" (L) туы, ол бұрынғы сары және қара тулардың үйлесімінен жасалған. Оны кейде "сары жарақ" деп те атайды, бірақ бұл атау сары қызбаға да қатысты, ол көбінесе тудың түсінен, құрбандардың түсінен емес, аталған (холера кемелері де сары туды қолданған). Қарапайым сары жалау ("Квебек" немесе Q халықаралық теңіз сигналдық жалауларында) әріптік белгісі карантинде алғаш рет қолданылуынан шыққан болуы мүмкін, бірақ қазіргі уақытта бұл жалау керісіншесін көрсетеді – "еркін практика" сұрайтын, яғни өзін карантинге алынатын аурудан мүлдем құтылған деп жариялап, кемеге мінуге және портта тексеру жүргізуге рұқсат сұрайтын кеме. Бүгінде карантиндегі кемелер "Менің кемем "сау" және мен еркін практика сұраймын" деген мағынаны білдіретін Q туын немесе "Мен денсаулық сақтау сертификатын қажет етемін" дегенді білдіретін екі Q туын (QQ) көтеріп жүреді.
Этикалық және практикалық ескертулер
Адамдарды карантинге алу жиі азаматтық құқықтар туралы сұрақтар тудырады, әсіресе ұзақ мерзімге қамауда ұстау немесе қоғамнан оқшаулау жағдайларында, мысалы, Мэри Маллон (кейде Тайфус Мэри деп те аталады), 1907 жылы тұтқындалып, карантинге алынған және кейіннен өмірінің соңғы 23 жылы мен 7 айын Солтүстік Бауырлас аралындағы Риверсайд ауруханасында медициналық оқшаулануда өткізген.
Психологиялық әсері
Карантин карантинге алынған адамдарға кері психологиялық әсер етеді, оның ішінде посттравматикалық стресс, ұйымсыздық және ашу. COVID-19 пандемиясына жауап ретінде The Lancet журналында жарияланған "Жылдам шолуға" сәйкес, "Стресс факторларына ұзақ карантин мерзімі, инфекцияға қаушау, көңіл көншілдік, жалықу, жеткіліксіз жабдықтар, ақпараттың жеткіліксіздігі, қаржылық шығын және стигма кіреді. Кейбір зерттеушілер ұзақ мерзімді әсерлер болуы мүмкін екенін ұсынады. Карантин қажет деп танылған жағдайларда, шенеуніктер адамдарды қажетті уақыттан артық карантинге жатқызбауы керек, карантиннің себептерін және хаттамалар туралы нақты ақпарат беруі керек, сондай-ақ жеткілікті жабдықтармен қамтамасыз етуі керек. Қоғамға карантиннің пайдасын еске салып, альтруизмге шақыру оң нәтиже беруі мүмкін". Жастар COVID-19-ға аз сезімтал болғанымен, пандемияның жанама әсерлері өте ауыр болуы мүмкін. Пандемия кезіндегі карантин отбасылық зорлық-зомбылық, депрессия, мазасыздық және посттравматикалық стресс бұзылысының көбеюіне әкелді. Балалар мен жасөспірімдер пандемия тудырған биопсихосоциалдық стресс факторларына ұшырауы мүмкін, және вирус таралуын азайту үшін халықтың оқшаулану шаралары қабылданған кезде, олар әлеуметтік оқшауланудың салдарынан күнделікті өмір салтының бұзылуынан және осы індеттің қысқа және ұзақ мерзімді салдарларын қабылдау және түсіну қабілетінің жетілмеуінен зардап шегуі мүмкін.
Австралия
Австралиядағы биологиялық қауіпсіздікті 2015 жылғы Биологиялық қауіпсіздік туралы заң реттейді. Ауыл шаруашылығы, су және қоршаған орта департаменті (DAWE) Австралияға әкелінетін өнімдерді шекаралық бақылаудан өткізіп, олардың Австралияның қоршаған ортасына зиян келтіруі мүмкін қауіптерін бағалауға жауапты. DAFF-тың рұқсатысыз ешбір адамның, тауардың және кеменің Австралияға кіруіне жол жоқ. Австралияға келген келушілерге ақпараттық карточканы толтыру міндетті. Басқа да тәуекел факторларымен қатар, келушілер өздерімен бірге әкелген тамақ пен ағаш және басқа да табиғи материалдардан жасалған өнімдерді міндетті түрде жариялауы керек. Бұл талапты орындамаған жандарға 444 австралиялық доллар айыппұл салынуы мүмкін, сондай-ақ қылмыстық қудалауға түсіп, 444 000 австралиялық долларға дейін айыппұл төлеуге немесе 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылуға ұшырауы мүмкін. Австралияда карантин стандарттары өте қатаң. Солтүстік Австралияда карантин ерекше маңызды, себебі ол Австралияда кездеспейтін көптеген зиянкестер мен ауруларға толы Оңтүстік-Шығыс Азия мен Тынық мұхиты маңында орналасқан. Осы себепті, Кэрнстен Брумға дейінгі аймақ, соның ішінде Торрес бұғазы, – барлық австралиялықтарды қорғайтын карантиндік шаралардың орталығы болып табылады. Австралия миллиондаған жылдар бойы басқа ірі континенттерден географиялық тұрғыдан оқшауланғандықтан, әлемнің көптеген аймақтарында кездесетін бірнеше қауіпті зиянкестер мен аурулардан таза, бірегей экожүйеге ие. Егер зиянкестер мен аурулармен бірге басқа да өнімдер әкелінетін болса, бұл экожүйеге ауыр зиян келтіріп, жергілікті ауыл шаруашылығы бизнесіне миллиондаған долларлық шығын әкелуі мүмкін.
Канада
Канадада карантинге қатысты үш заң бар: карантин туралы заң (адамдар), жануарлар денсаулығы туралы заң (жануарлар) және өсімдіктерді қорғау туралы заң (өсімдіктер). Бірінші заңнаманы Канаданың Шекаралық қызмет агенттігі 2005 жылы толық қайта жазылғаннан кейін іске асырады. Екінші және үшінші заңдарды Канадалық азық-түлік инспекциясы агенттігі іске асырады. Денсаулық сақтау саласында төтенше жағдай туындаса, Кеңестегі губернатор карантин туралы заң бойынша қажет деп санаған кез келген нәрсені импорттауға тыйым сала алады. Карантин туралы заңға сәйкес, барлық саяхатшылар тексеруден өтуге міндетті және егер олар жұқпалы ауруларға немесе олардың тасымалдаушыларына (векторларға) ұшыраған болуы мүмкін деп есептесе, шекара қызметкеріне өздерінің қайда екенін хабарлауы керек. Егер қызметкерде саяхатшының жұқпалы ауруға шалдыққандығына немесе шалуы мүмкін екеніне, немесе жауап беруден бас тартқандығына жеткілікті дәлелдер болса, карантиндік қызметкер (QO) шақырылуы керек және адам оқшаулануға алынуға тиіс. Егер адам оқшауланудан бас тартса, кез келген полиция қызметкері ордерсіз тұтқындауға құқылы. QO саяхатшыда жұқпалы ауру бар немесе болуы мүмкін деп санайтын болса, немесе оның векторлармен зарапталғандығын анықтаса, саяхатшыны медициналық тексеруден өткізгеннен кейін, оны емдеуге немесе аурудың таралуын болдырмау үшін шаралар қолдануға бұйыра алады. QO өзінің нұсқауларына бағынбаған немесе заңмен талап етілген денсаулық сақтандыру шараларынан өтпеген кез келген саяхатшыны ұстап ала алады. Жануарлар денсаулығы және өсімдіктерді қорғау туралы заңдарға сәйкес инспекторлар жұқпалы аумаққа кіруге тыйым сала алады, сондай-ақ жұқпалы немесе жұқпалы деп күдіктенген жануарларды және өсімдіктерді жоюға немесе емдеуге болады. Министр осы заңдарға сәйкес жануарлардың/өсімдіктердің жойылған жағдайында өтемақы төлеу туралы бұйрық бере алады. Әр провинция өз карантиндік/экологиялық заңнамасын да қабылдайды.
Гонконг
Аурудың алдын алу және бақылау туралы жарлыққа (Гонконг заңдары. 599-тарау) сәйкес, денсаулық сақтау қызметкері жұқпалы немесе жұқпалы агенттер бар деп санайтын заттарды тәркілеуге құқылы. Барлық саяхатшылар, қажет болған жағдайда, денсаулық сақтау қызметкеріне қаралуға міндетті. Олай етпеу заңға қарсы келеді және тұтқындалуға және қудалануға әкелуі мүмкін. Заң денсаулық сақтау қызметкерлеріне жұққан деп күдіктенетін кез келген адамды немесе затты ұстап, оқшаулауға, карантинге алуға, сондай-ақ белгіленген карантин аймағынан кез келген заттың шығуына шектеу қоюға негізді себептер болған жағдайда рұқсат береді. Ол сондай-ақ Азаматтық авиация департаментіне ұшақтың қонуын немесе ұшып кетуін, жолаушыларды отырғызуын немесе түсіруін тоқтатуға бұйрық беруге құқылы. Бұл өкілеттік құрлық, теңіз және әуе арқылы өтулерге де қолданылады. Осы жарлыққа сәйкес, кез келген полиция қызметкері, денсаулық сақтау қызметкері, Азаматтық көмек қызметінің мүшесі немесе Медициналық көмек қызметінің мүшесі қамаудан қашуға тырысқан немесе қамауға кедері келтірген адамды ұстауға құқылы.
Ұлыбритания
Континенталдық Еуропадан қызылқыран жұқпасының таралу қаупін азайту мақсатында Ұлыбритания бұрын елге әкелінетін иттердің және көптеген басқа да жануарлардың алты ай карантинде болуын талап ететін, HM Баж салығы және акциздер басқармасының қамау орнында ұстау режимі қолданысқа енгізген. Бұл саясат 2000 жылы "Pet Passport" деп белгілі схеманың пайдасына жойылды, онда жануарлар тиісті екпелердің толық екенін растайтын құжаттары болған жағдайда карантиннен босатылатын болды.
Британдық теңіз карантині ережелері 17111896
Оба ауруы Англиядан отыз жылдан астам уақыт бұрын жойылған болатын, бірақ оған қарсы карантин шаралары 1710 жылғы Карантин заңымен (9 Ann.) ресми түрде бекітілді. Алғашқы заң Польша мен Балтық аймағынан аурудың тарай бастауы мүмкін деген опасынан туындады. 1721 жылғы екінші заң Францияның Марсель және Прованс аймағында обаның кеңінен таралуына байланысты қабылданды. Ол 1733 жылы континенттік Еуропада жаңа ошақ пайда болғаннан кейін қайта жаңартылды, ал 1743 жылы Мессинадағы эпидемияға байланысты тағы да жаңартылды. 1752 жылы Левантпен сауданы реттейтін заңға қатаң карантиндік талаптар енгізілді, ал келесі жиырма жыл бойы Балтық аймағынан жұқтыру қаупіне байланысты түрлі шешімдер қабылданып, бұйрықтар шығарылды. Бұл кезеңде Англияға оба ауруының бірде-бір жағдайы тіркелмеді, бірақ саудаға қойылған шектеулер күшейді және 1788 жылы өте қатаң Карантин заңы қабылданды, онда жүк тасымалына қатысты ережелер ерекше назар аударды. Заң 1801 және 1805 жылдары қайта қарастырылды, ал 1823–24 жылдары өткізілген жан-жақты тергеуден кейін карантинді тек патшалық кеңесінің қалауынша жүзеге асыруды көздейтін заң қабылданды. Бұл заң сары қызылша және басқа да аса жұқпалы ауруларды да карантинге алуға негіз болатынын мойындады. 1831 жылы холера қаупі Англияда карантиндік шектеулерді қолданудың соңғы мүмкіндігі болды. Холера Еуропаның барлық елдеріне тарады, оның алдын алуға барлық күш салынды. Холера 1849, 1853 және 1865–66 жылдары Англияға қайтып келгенде, порттарды жабуға тырысу болған жоқ. 1847 жылы патшалық кеңес Қара теңізден және Леванттан келген, сапар барысында оба ауруы тіркелмеген барлық келушілерді қабылдауға бұйрық берді, содан кейін карантин шаралары тоқтатылды. Бірінші Карантин заңы қабылданғаннан кейін (1710) Англиядағы қорғау шаралары жүйесіз және ерікті сипатта болды. 1721 жылы Кипрден келген мақта жүктерін тасыған екі кеме, олар оба ауруына ұшырағандықтан, жүктерімен бірге өртеніп, иелеріне өтемақы төленді. 1752 жылғы Левант саудасы туралы заңдағы ережеге сәйкес, Ұлыбританияға "ластанған есеппен" (яғни оба ауруы бар елден келген) келген кемелер Мальта, Венеция, Мессина, Ливорно, Генуя немесе Марсельдің карантин орталықтарына оралып, карантиннен өтуі немесе жүктерін ашып, ауаға шығаруы тиіс болды. 1741 жылдан бастап Стангейт-Крик (Медвейде) карантин станциясы болып табылды, бірақ ол тек таза денсаулық туралы есептері бар кемелерге ғана қолжетімді болды. Медициналық тексерулер жүргізілмеді, бірақ бақылау Корольдік кеден және карантин қызметкерлерінің жауапкершілігінде болды. 1780 жылы Польшада оба болған кезде, тіпті Балтық аймағынан астық тасыған кемелерге де қырық күн карантинде болуға, жүктерін ашып, ауаға шығаруға тура келді, бірақ Эдинбург пен Лейттен түскен шағымдарға байланысты, кейіннен астық үшін ерекшелік жасалды. 1788 жылы кеңес бұйрығы карантинге жататын әрбір кемеден күндіз сары туды көтеруді және түнде кез-келген кемемен кездескен жағдайда немесе Ұлыбритания немесе Ирландия, Канал аралдары немесе Мэн аралының жағалауына төрт лигаға дейін келгенде, негізгі масттың жоғарғы бөлігінде шам жағуды талап етті.
АҚШ-тың карантиндік нысандары
АҚШ Ауруларды бақылау орталықтарының (CDC) Глобалды көші-қон денсаулық сақтау бөлімі (DGMH) АҚШ-тың бірқатар кіру портында шағын карантиндік нысандарды басқарады. 2014 жылы олардың ішінде бір құрлық арқылы өту (Эль-Пасо, Техас) және 19 халықаралық әуежай болды. Өзінің орналасқан портынан басқа, әрбір станция өзіне бекітілген аймақтағы кез келген кіру порты арқылы кіретін, жұқтыру қаупі бар саяхатшыларды карантинге алуға жауапты. Бұл нысандар салыстырмалы түрде кішкентай, әрқайсысын бірнеше қызметкер басқарады және қысқа мерзімді бақылау үшін 1–2 саяхатшыны қабылдай алады. Филадельфия Лазаретосы – АҚШ-тағы алғашқы карантиндік аурухана, ол 1799 жылы Пенсильвания штатының Делавэр округіне қарасты Тиникум қалашығында салынған. Колумбия өзенінің карантиндік станциясы, Суинберн аралы және Ангел аралы сияқты ұқсас ұлттық ескерткіштер де бар. Массачусетс штатының Конкорд қаласындағы Жұқпалы аурулар үйі 1752 жылдан бастап холера, туберкулез және шешекпен ауырғандарды карантинге алу үшін пайдаланылды. 1832 жылдың маусым айының басында Нью-Йорктегі холера эпидемиясы кезінде губернатор Энос Труп 21 маусымда Заң шығарушы жиналыстың арнайы сессиясын шақырды, нәтижесінде штат заң шығарушыларының екі палатасы да Қоғамдық денсаулық туралы заңды қабылдады. Ол Нью-Йорк және Канада шекарасының жоғарғы және төменгі бөліктерінде қатаң карантин енгізуді көздейді. Сонымен қатар, Нью-Йорк қаласының мэрі Уолтер Браун Еуропа мен Азиядан келген барлық адамдар мен тауарларға қатысты карантин орнатты, бұл кемелерге қалаға 300 метрден жақын келуіне тыйым салды, ал барлық көлік құралдары 1,5 миль қашықтықта тоқтауға міндеттелді. 1892 жылы салынған Эллис аралындағы Иммигранттарды тексеру станциясы көбінесе карантиндік станция деп қате түсініледі, бірақ оның теңіз ауруханасы (Эллис аралы Иммигранттар ауруханасы) қызылша, трахома және туберкулез мен дифтерияның бастапқы сатылары сияқты аз зиянды ауруларды емдеуге арналған жұқпалы аурулар мекемесі ретінде ғана жарамды болды; шешек, сары қызылша, холера, тері ауруы немесе тифпен ауырғандарды қабылдауға немесе емдеуге болмады. Мэри Маллон 1907 жылы Үлкен Нью-Йорк Хартиясының 1169–1170-тарауларына сәйкес карантинге алынды, бұл Нью-Йорк қаласының Денсаулық сақтау басқармасына «кәйбір жұқпалы, індетті немесе жұқпалы аурумен ауырған кез келген адамды тиісті жерге көшіруге» рұқсат берді. 1918 жылғы грипп пандемиясы кезінде де адамдар карантинге алынды. Жұқпалы аурулардың күдікті жағдайларының көпшілігі ерікті түрде карантинге өтуге шақырылады, ал федералды және жергілікті карантиндік заңдар сол кезден бері тек сирек қолданылды, соның ішінде 1963 жылы шешекке күдік болған жағдайда. 1944 жылғы Қоғамдық денсаулық қызметі туралы заң «мемлекеттер аралық ауру таралуына ықпал етуі мүмкін кейбір жұқтырған адамдарды ұстап, ұстап, тексеру» үшін федералды үкіметтің карантиндік өкілеттігін алғаш рет анық белгіледі. Ол АҚШ-тың Қоғамдық денсаулық қызметіне шетелден АҚШ-қа жұқпалы аурулардың әкелінуін, таралуын және таралуын болдырмау үшін жауапкершілік жүктеді және карантиндік өкілеттікті кіретін ұшақтарға дейін кеңейтті. 1963 жылдан 2020 жылға дейін федералды карантиндік бұйрықтар шығарылмады, осы уақыт аралығында COVID-19 пандемиясы кезінде американдық азаматтар Қытайдан эвакуацияланды.
Еям ауылы, 1665 (опыртқы)
Еям – 1665 жылы басқа елді мекендерге жұқпасын болжау үшін өзіне карантин саққан Ұлыбританиядағы ауыл. Оба 14 айға созылды және бір дерек бойынша, кем дегенде 260 ауыл тұрғыны қаза тапты. Еям шіркеуі обадан зардап шеккен 273 адамның тізімін сақтайды.
Сотталғандар кемесi Сурри, Сидней порты, 1814 (тиф)
1814 жылы 28 шілдеде "Сарри" қылмыскерлер тасымалдау кемесі Англиядан Сидней портына келді. Саяхат кезінде 46 адам, оның ішінде 36 сотталған адам, ішек қызбасынан қайтыс болды, және кеме Солтүстік жағалауда карантинге қойылды. Сотталғандар жағаға түсіріліп, қазіргі Кирибиллидегі Джеффри көшесінің жанында лагерь құрылды. Бұл Австралияда карантин мақсатында пайдаланылған алғашқы орын болды.
"Тайфайд Мэри" (АҚШ), 1907-1910 және 1915-1938 жылдар
Мэри Маллон – Salmonella enterica subsp. enterica бактериясын тасушы аспазшы болған. 1907 жылдан 1910 жылға дейін оны күшпен оқшаулады. Оның салдарынан кем дегенде 53 адам жұқтырып, үш адам қайтыс болды. Кейіннен ол 1938 жылы қайтыс болғанға дейін тағы 23 жыл оқшауланған күйде өмір сүрді. Дененің қанатын (аутопсия) жасағанда, бактериялардың оның өт қабында бар екені анықталды.
Шығыс Самоа, 1918 жыл (грипп пандемиясы)
1918 жылғы тұмау пандемиясы кезінде Америка Самоасының сол кездегі губернаторы Джон Мартин Пойер барлық кемелерден аралдарды толық оқшаулауды енгізді, нәтижесінде тұмаудың халық арасында таралуына жол берілмеді және аумақта бірде-бір өлім дерегі тіркелмеді.
Грюнард аралы, 1942-1990 (антракс)
1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық әскерлері Грюинард аралында биологиялық қару бағдарламасын сынап, оны көкжәнтімен (антракспен) зарарсыздандырды. Осыдан кейін аралда карантин орнатылды. 1990 жылы карантин күштен шығарылды, арал қауіпсіз деп жарияланды және оған қойлар жіберілді.
Аполлон сериясының ғарыш зерттеушілері, 1969-1971
1969 жылдың 24 шілдесі мен 1971 жылдың 9 ақпаны аралығында «Аполлон-11», «Аполлон-12» және «Аполлон-14» ғарышкерлері Жерге оралғаннан кейін карантинге алынды (әрбір ретте барлығы 21 күн), алдымен олар құтқарылған жерде, содан кейін Айдан келген микроорганизмдердің планетааралық жұқпасын болдырмау мақсатында Айлық қабылдау зертханасына көшірілді. Барлық ай үлгілері де алғашқы зерттеулер үшін Айлық қабылдау зертханасының биологиялық қауіпсіз жағдайында сақталды.
Югославия, 1972 (көк жара)
1972 жылғы Югославиядағы шешек індеті Еуропадағы соңғы шешек індеті болды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы кең ауқымды карантин мен санитарлық кордон қолданып, осы індетпен күресті, ал үкімет әскери жағдай енгізді.
Каси Хикокстің АҚШ-қа оралуы туралы оқиға, 2014 (Эбола)
2014 жылы Мейн штатынан келген «Шекарасыз дәрігерлер» ұйымының медбикесі Каси Хикокс Сьерра-Леонеде Эболамен ауырғандарды емдеп оралғаннан кейін Нью-Джерси және Мейн штаттары таңған 21 күндік карантинге қарсы заң арқылы күресті. «Хикокс Нью-Джерсиге келген күні жаңа Эбола ережелері жарияланғандықтан, бірнеше күн бойы медициналық шатырда оқшауландырылды. Кейін оған Мейн штатына баруға рұқсат берілді, онда штат оны басқалармен арақашықтық сақтап, «ерікті карантинде» ұстауға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Сот оның қозғалысын шектеу әрекеттерін қабылдамады, себебі ол Эболаның ешқандай белгісін көрсетпегенде ешқандай қауіп тудырмайтынын мәлімдеді. Хикокс АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының мамандары сияқты денсаулық сақтау қызметкерлері, Нью-Джерси губернаторы Крис Кристи және Мейн губернаторы Пол ЛеПейдж сияқты саясаткерлер емес, ғылымға негізделген, қорқынышқа емес, шешімдер қабылдауға жауапты болуы керек деді».
COVID-19 пандемиясы, 20202023
COVID-19 пандемиясы кезінде көптеген мемлекеттік органдар вирустың жылдам таралуын тоқтату мақсатында карантин шараларын қолданды. Қозғалысқа қатысты карантин сияқты шектеулерге коменданттық сағат пен үйде болу, қауіпсіздік үшін үйде қалу, жабылу немесе тоқтау сияқты түрлі шектеулер кірді. 2020 жылдың 26 наурызында әлем бойынша 1,7 миллиард адам түрлі деңгейдегі тоқтау режимінде болды, ал екі күннен кейін бұл көрсеткіш 2,6 миллиард адамға жетті – бұл әлем халқының шамамен үштен бір бөлігін құрайды.
Хубэй
Хубэйде, эпидемияның ошағында, аурудың таралуын шектеу мақсатында Ухань және Қытайдың басқа да ірі қалаларына санитарлық кордон салынды, бұл шамамен 500 миллион адамға әсер етті, және адамзат тарихында мұндай ауқымды шара бұрын-соңды қолданылмаған. Ухань қаласының "жабылуы", содан кейін Хубэй провинциясының барлық аймағында кең ауқымды "жабылу" 2020 жылдың 23 қаңтарында басталды. Осы кезеңде Қытайдың материктік бөлігінде вирус жұғу деректері күніне шамамен 50% өсті. 8 ақпанда күндізгі жұғу көрсеткіші 10% төменге түсті.
Италия
2020 жылдың 22 ақпанынан бастап, инфекцияның таралуымен байланысты Солтүстік Италиядағы кем дегенде 10 түрлі муниципалитетке санитарлық кордон белгіленді, нәтижесінде 50 000-нан астам адам карантинге алынды. Бұл, расталган жағдайлардың күрт өскенін көрсеткен екінші күннен кейін болды (21 және 23 ақпан аралығында күндізгі өсімдер 567%, 295% және 90% құрады). Бір апта өткен соң Италиядағы жағдайлардың өсу қарқыны айтарлықтай төмендеді (29 ақпан мен 4 наурыз аралығында күндізгі өсімдер 27%, 50%, 20%, 23% және 23% болды). 2020 жылдың 8 наурызында Солтүстік Италияның аумағы кеңейтіліп, карантинге алу шаралары қолданылды, бұл шараларға шамамен 16 миллион адам қатысты. Келесі күні карантин бүкіл Италияға таратылды, ол 2020 жылдың 10 наурызынан бастап күшіне енді, нәтижесінде шамамен 60 миллион адам карантинге алынды. Қытайлық сарапшылар тобы 31 тоннадан астам көмек заттарымен бірге Италияға вирусқа қарсы күреске көмектесу үшін 2020 жылдың 13 наурызында Римге келді. 2020 жылдың 22 наурызында Ресей вирусологтар, эпидемиологтар, медициналық жабдықтар мен дәрі-дәрмектерді тасымалдаған тоғыз Ilyushin 76 ұшағын жіберді. Бұл гуманитарлық көмек операциясы итальяндық БАҚ-та "Ресейден махаббатпен" деп аталды. Соңында карантин 3 мамырға дейін ұзартылды, бірақ 14 сәуірден бастап кеңсе тауарлары, кітап дүкендері және балалар киімдері сататын дүкендерге жұмыс істеуге рұқсат берілді. 2020 жылдың 26 сәуірінде 4 мамырдан басталатын "2-ші кезең" жарияланды. Аймақтар арасындағы қозғалысқа тыйым салынды, ал муниципалитеттер арасындағы қозғалысқа тек туыстарды бару немесе жұмыс және денсаулық сақтау мақсатында ғана рұқсат етілді. Сонымен қатар, жабық фабрикалар қайта ашылды, бірақ мектептер, барлар, мейрамханалар және шаштараздар жабық күйінде қалды. 2020 жылдың 4 мамырында жаңа жағдайлар шамамен 0,5% (шамамен 1600 адам) деңгейінде және тұрақты түрде төмендеп келе жатқандықтан, мұражайлар мен бөлшек сауда орындары 18 мамырдан бастап қайта ашылуы күтілді, ал шаштараздар, барлар мен мейрамханалар 1 маусымда толыққанды қайта ашылуы күтілді. Вирустың ел бойынша таралуына байланысты, кейіннен аймақтық карантиндер енгізілді.
Еуропаның қалған бөлігі
Вирус Еуропаның көптеген елдеріне таралып, бекінген кезде, көптеген елдер Қытай мен Италияның бұрынғы тәжірибесіне еліктеп, жабылу шараларын енгізе бастады. Олардың ішінде Ирландия (мектептер наурыздың ортасынан ай соңына дейін жабылып, жиынтардың санына шектеулер қойылды), Испания (14 наурызда жабылу жарияланды), Чехия, Норвегия, Дания, Исландия, Польша, Түркия және Франция болды, ал Ұлыбритания мұндай шараларды қабылдаудан айтарлықтай қалып қойды. 2020 жылдың 18 наурызына қарай, Еуропа бойынша 250 миллионнан астам адам жабылуда болды.
Әлемнің қалған бөлігі
Уханьде пандемия басталған сәттен бастап, Қытайға көршілес немесе жақын орналасқан елдер сақтық танытты. Мысалы, Шри-Ланка, Макао, Гонконг, Вьетнам, Жапония және Оңтүстік Корея 19 ақпанға дейін қандай да бір деңгейде локдаун шараларын енгізді. Әлем елдері аурулар мен қазалардың өсуі туралы хабарлаған сайын, көбірек елдер саяхат шектеулері мен локдаун жариялай бастады. 2020 жылдың 1 сәуіріне қарай, АҚШ-та 280 миллионнан астам адам, яғни халықтың шамамен 86 пайызы, қандай да бір формадағы локдаун аясында болды, Оңтүстік Африкада 59 миллион адам, ал Үндістанда 1,3 миллиард адам локдаунда болды.
Өзін-өзі карантиндеу
Өзін-өзі карантиндеу (немесе өзін-өзі оқшаулау) – 2020 жылы көптеген елдерге тараған COVID-19 пандемиясы кезінде пайда болған кең таралған термин. Дерттің таралуын шектеу мақсатында, мүмкіндігі бар азаматтар үйде болуға шақырылды. Денсаулық сақтау мамандары өзін-өзі карантиндеудің 14 күнге созылуын кеңес береді. Екі апта оларға ауырып-ауырмайтынын және басқаларға жұқпалы болатынын анықтауға қажетті уақытты береді.
Басқа қолданыстар
АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди Куба ракеталық дағдарысы кезінде Кубаға бет алған кемелерге АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кедергі келтіруін блокада емес, "карантин" деп атады, себебі карантин бейбіт уақытта заңды шара саналады, ал блокада БҰҰ хартасы бойынша агрессия актісі ретінде қарастырылады. Компьютер ғылымында "карантиндеу" – компьютерлік вирустармен зарарланған файлдарды оларды қайта орнату мүмкіндігін жоймай, олардың тудыратын қауіп-қатерді жою мақсатында арнайы қалтаға (директорияға) орналастыруды білдіреді. Испан тілінде карантинге арналған термин – (la) cuarentena, сонымен қатар, жаңа туған ана мен оның баласын сыртқы әлемнен оқшаулап ұстайтын босанғаннан кейінгі кезеңді де білдіреді.