Кіріспе

Фотосинтездік белсенді сәулеленудің сіңірілген бөлігі (FAPAR, кейде fAPAR немесе fPAR деп те аталады) - фотосинтездік белсенді сәулеленудің спектрлік аймағындағы келіп түсетін күн сәулесінің бөлігі, оны фотосинтездік организм сіңіреді, әдетте интеграцияланған өсімдік шатыры арқылы жарық сіңіруін сипаттайды. Бұл биофизикалық айнымалы фотосинтездің бастапқы өнімділігіне тікелей байланысты және кейбір модельдер оны өсімдіктердегі көмірқышқыл газын сіңіруді жапырақ ауданы индексімен бірге бағалау үшін қолданады. FAPAR өсімдіктер жамылғысының жай-күйі мен дамуының көрсеткіші ретінде де қолданылуы мүмкін; осы функциямен ол нормаланған айырмашылық өсімдіктер индексін (NDVI) алмастырады, егер ол өзі дұрыс бағаланса. FAPAR-ды жерге тікелей өлшеуге болады, бұл үшін көпірдің үстінде және астында спектрометр орнатылады. Алайда, үлкен масштабта, бұл күн спектрлік диапазонындағы кеңістікті өлшеуден бағаланады және осы маңызды экологиялық айнымалыны алу үшін бірқатар заманауи алгоритмдер ұсынылды. Қазіргі уақытта FAPAR-дың AVHRR және MODIS сияқты кейбір қашықтан зондтау өнімдері бар. FAPAR - бұл БҰҰ-ның Жаһандық климатты бақылау жүйесі (GCOS) жердің климатын сипаттау үшін қажетті деп таныған 50 негізгі климаттық айнымалының бірі. GCOS осы айнымалыны жүйелі түрде бақылау үшін нақты ұсыныстар шығарды, ол қазіргі бар деректер базаларын қайта талдау арқылы және болашақта қолданыстағы және болашақтағы құралдармен жүзеге асырылады.