Кіріспе
Грекияның Македония аймағындағы қала. Гьянница (Γιαννιτσά, ағылшын тілінде Yannitsa, Yenitsa) - Грекияның солтүстігіндегі Орталық Македония аймағындағы Пела аймақтық бірлігіндегі ең ірі қала және Пела муниципалитеттің астанасы. Гьянница муниципалды бірлігінің ауданы 208,105 км2. Халқының саны 32 410 адам (2021 жылғы санақ). Оған бірнеше шеткі ауылдар (Mesiano, Melissi, Pentaplatanos, Archontiko, Ampelies және Damiano) кіреді. Пелла муниципалитетіне көптеген ауылдар кіреді және оның 57 039 тұрғыны бар. Қала Македонияның орталығында Пайко тауы мен Джанница жазығының арасында орналасқан және Пелла аймақтық бірлігінің экономикалық, сауда және өнеркәсіптік орталығы болып табылады. Еуропалық E86 (Грекияның Ұлттық жолы 2) жолы қаланың оңтүстігінен өтеді. Бұрынғы жағалауы терең емес, батпақты және өзгермелі өлшемімен Гианица көлі немесе (борынгы) Лудиас көлі, Лудиас өзенімен қоректеніп, қаланың оңтүстігінде, 1928-1932 жылдары Нью-Йорк Фонд компаниясы суды құйып жіберді. Кейде оны немесе оны қоршаған батпақты жерлерді Борборос 'слайд' немесе Борборос лимен деп атаған. Джанницадан алыста - ежелгі Македонияның астанасы әрі Ескендір Зұлқарнайынның туған жері - ежелгі Пелланың қираған үйінділері орналасқан. Қала Салоникиден.
Giannitsa (Γιαννιτσά , in English also Yannitsa, Yenitsa) is the largest city in the regional unit of Pella and the capital of the Pella municipality, in the region of Central Macedonia in northern Greece. The municipal unit Giannitsa has an area of 208.105 km2. Its population is 32,410 people (2021 census). It includes a few outlying villages (Mesiano, Melissi, Pentaplatanos, Archontiko, Ampelies and Damiano). The municipality Pella as a whole includes many villages and has 57,039 inhabitants. The city is located in the center of Macedonia between Mount Paiko and the plain of Giannitsa, and is the economic, commercial and industrial center of the Pella regional unit. European route E86 (Greek National Road 2) runs along the south of the city. The former shallow, swampy, and variable sized Giannitsa Lake or (ancient) Loudias Lake, fed by the Loudias River and south of the city, was drained in 1928 1932 by the New York Foundation Company. It or the surrounding marshland were sometimes called Borboros 'slime' or Borboros Limen. About from Giannitsa are the ruins of ancient Pella, birthplace of Alexander the Great and capital of ancient Macedonia. The city is from Thessaloniki.
Атауы
Қала 1383 1387 жылдары Османлы түркі тілінде Yenice i Vardar 'жаңа (қала) Vardar' деп құрылған. Кейде оны "Евренос бейдің қаласы" деп атаған. Түрік атауы, формасы Еница (Γενιτσά), 1926 жылдың ақпанына дейін қолданылды, содан кейін оның атауы Гьянница (Γιαννιτσά) болып елленді. Басқа тілдерде қала: Осман түркішесі Yenice i Vardar ('Yenice i Karasu, қазіргі Genisea, Xanthi маңындағы және темекімен танымал болғанға қарағанда, Vardar жаңа қаласы'), түрікше Yenice немесе Vardar Yenicesi, , Enidzhe Vardar немесе Пазар Pazar, , Enidzhe Vardar.
Тарихқа дейінгі
"Ескі базар" ауданында, қаланың оңтүстік төбесінде ерте неолиттік қоныс (б.з.д. Гьяницада қола және темір дәуірлерінде де адамдар өмір сүрген. Монеталар, жазулар мен мүсіндер сияқты кездейсоқ табылған заттар бұл аймақтың эллиндік кезең (323-30 б.з.б.) кезінде мекендегенін көрсетеді. Ежелгі заманда бұл аймақ Ботия деп аталатын. Қала маңында ежелгі Пелла және Кирос қалалары мен ортағасырлық мегаполистік орталық - Джанница ұсынылды.
Осман
Бәлкім, жақын маңдағы Византия қамалы болған шығар, бірақ Джаница қаласының маңызы оның негізін қалаудан басталады Гази Эвренос шамамен 1383 1387. Жанница Македонияны, кейіннен Албанияны алған Евреньдің ғази ізбасарларының базасына айналды. Қала (османдықтар кезінде Вардар Енисеси немесе Йенице и Вардар деп аталатын) 15-16 ғасырларда Осман империясының маңызды мәдени орталығы және қасиетті аймағы болды. XV ғасырдың ортасынан бастап, Джанница әдебиет пен өнердің орталығы болды. Гази Евренос ұрпағы Ахмет Бейдің тұсында көптеген мешіттер, мектептер, жұмыс үйлері және қайырымдылық жобалар құрылды. 1519 жылы (хижри 925 жылы) оның халқы 793 мұсылман, 25 христиан және 24 еврей отбасынан тұратын және ол Мевлана Ахмет Челебидің аймағы болды. Осман империясы тұтқындаған Балқанда (Румелия) парсы тілі кеңінен зерттелсе де, Вардар Енисеси Балқанның басқа жерлерінен парсы тілі кеңінен тараған қала болғандықтан ерекшеленді. Алайда Вардар Енисесидің және Осман империясының қалған Балқан аймақтарының парсы тілі формальды парсы тілінен акцент пен сөздік қоры жағынан ерекшеленді.
Балқан соғыстары
Жанница " 1912 жылға дейін өзінің түрікше сипатын сақтады" және Евренос отбасы мүшелері қала орталығында үлкен сарайда сол уақытқа дейін өмір сүрді. Осы кезеңде қалада жергілікті азамат Георгий Каяфов басқарған Болгарияның іс-қимыл комитеті, кейіннен Орталық Болгарияның Македония комитеті құрылды. Сондай-ақ Салоника болгар клубының бөлімшесін жергілікті тұрғындар Георгий Янкулов, Перикле Гюпчинов, Христо Панайтов және Георгий Каяфов құрды.
Ескерткіштер
Ғаница Осман дәуірінде маңызды орталық болды, және бірнеше маңызды ескерткіштер сақталып қалды, мысалы, Ғази Евренос қабірлері (1417-жылы салынған) және Ғази Ахмет Бей, Кайфун моншалары, Үлкен мешіт, Армия мешіті, Евренос хаммамы және 1667-1668 жылдары Османдықтар салған Сағат мұнарасы. (Осы жерді таңдау әскери критерийлер бойынша жасалды, өйткені олар қалада және бүкіл орталық Македонияда жүргізілген сауда қызметін бақылауға алғысы келді.) Бұл ескерткіштерді Грекияның археологиялық қызметі тарихи ескерткіштер деп жариялады. Қызығушылыққа ие жерлерге Гианицаның соборлық шіркеуі (1860 жылы қол жеткізілді), неоклассикалық мультицентр, Филиппеио туристік орталығы, македониялық қабірлер және Архонтиконың тарихи-қазақтық қонысы жатады.
Мұражайлар
Гьяницаның фольклорлық мұражайы (1977 жылдың қазан айында ашылған) жергілікті тарих пен дәстүрлерді насихаттау үшін "Филиппос" тарих және фольклорлық қауымдастығы. Жанницаның әскери мұражайы (2012 жылдың 24 ақпанында ашылды) суреттер, мәтіндер, қару-жарақ, киім үлгілері, медальдар және басқа да материалдарды көрсетеді, әсіресе батпақ шайқасы мен Балқан соғыстарына ерекше назар аударады.
Мүсіндер
Қара мүсін 1926 жылы Жанницаның шығыс кіреберісінде Жанница шайқасын еске алу үшін тұрғызылған Жанница ескерткіші (Скульптор: Грегори Зевголис). Көпшілік қабір, 1944 жылдың 14 қыркүйегінде 1-ші бастауыш мектепте неміс әскерлері өлтірген тұрғындардың тізімі. Ұлы Александр, Мәдениет орталығының жанында, 2009 жылдың 20 қазанында, қаланың азат етілу мерейтойы мен Македония күресі күні ашылды. Македонияның Филипп II, "Филиппио" туристік орталығының саябағында орналасқан. Ескерткіштің жанында Македония фаллангасын бейнелейтін рельеф бар. Гону Йота алаңында Македонамахос Гонос Йотасының бюсі.
Арависсо
Қаланың солтүстік-батысында ауыз су беретін Арависос бұлағы орналасқан. Айналасындағы орман мен сағаға танымал саябақ кіреді.
Экономика
Гьянница негізінен ауылдық аймақ. Джанница көлінің суын кетіру ауыл шаруашылығы үшін құнарлы топырақ қалдырды, бұл аймақта халық санының өсуіне әкелді.
Ойын-сауық
Қаланың әлеуметтік өмірінің орталығы орталық жаяу жүргіншілер көшесіне айналады, онда адамдар тамақ ішіп-жеуге немесе серуендеуге жиналады. Жанница ашық театрды (3000 орындық) құрған алғашқы қалалардың бірі болды және мәдени іс-шаралар мен театр мен музыканың ірі есімдерінің институты болды, жыл сайын жаздың соңғы айы мәдениет фестивалі сипатын береді. Сонымен қатар, әртүрлі театрлық және музыкалық іс-шаралар заманауи сәулетке ие Мәдени орталықтың ішкі бөлмесінде орналасқан жабық театрда өтеді. Қыркүйектің алғашқы күндері бір аптаға жуық уақыт бойы үлкен базар болады. DI. K. E. P. A. P. (ҚР, ҚК, ЕО, А. А) 1996 жылы құрылған, музыка, бейнелеу өнері, би, кино және басқа да өнер салаларын дамытатын коммерциялық емес мәдени ұйым.
Лудиас өзені
Орталықтан оңтүстікке қарай жеті шақырым жерде Лудиас өзені бар, онда желкендеу орталығы бар. Гьяницаның Nautical Club (NOG) -да каноэ, каяк және ескіру сабақтары өткізіледі.
Спорт
Ең танымал команда - муниципалды стадионда ойнайтын "Анагеннис" футбол командасы. Қаланың солтүстік-батысында, Пайко тауының етегінде мотокросс жарысы өтеді. Лудиас өзенінде ескі кемелер жарысына қатысады.