Кіріспе

Грекиядағы Мистрас немесе Мистрас (Μυστρᾶς/Μιστρᾶς), Мореяның жылнамасында Мизетрас немесе Мизитрас (Μυζηθρᾶς) деп те аталады, – Пелопоннес, Лакониядағы бекінілген қала және бұрынғы муниципалитет. Тайгет тауында, ежелгі Спартаның үстінде және франк қамалының төменінде орналасқан. 14 және 15 ғасырларда Мореяның Византиялық деспотының астанасы болды, Палеологтар эпохасының қайта жаңғыруы кезінде гүлдену мен мәдени өркендеуді бастан өткізді, оның ішінде Гемист Плетонның оқулары да болды. Бұл қалаға жоғары сапалы суретшілер мен сәулетшілер де тартылды. Мистрас Османдық кезеңде де халқы бар болды, сол кездегі батыс саяхатшылары оны ежелгі Спартамен шатастырып алған. 1830 жылдары қала тасталып, шығысқа қарай шамамен сегіз километр жерде жаңа Спарти қаласы салынды. 2011 жылғы жергілікті басқару реформасынан бері ол Спарти муниципалитетінің құрамына кіреді. Византиялық қаланың өте жақсы сақталған мысалы және кеш Византия және Византиядан кейінгі өнердің дамуына куәлік еткендіктен, Мистрас 1989 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралар тізіміне енгізілді.

Сипаттама

Мистрас Тайгетос тауының етегінде орналасқан. Археологиялық ескерткіш қазіргі Мистрас ауылы мен Спарта қаласынан жоғарыда жатыр. Аймақты қоршаған жасыл кеңістіктер негізінен қарағайлар мен кипарис ағаштарынан тұрады. Бұл өңірде шағын өзендер мен көлдер де кездеседі. Қаланың сәулеті Византия сәулетінің "Гелладикалық" мектебінің ықпалында болды, ал көптеген құрылыстар Константинополь сәулетімен байланысты. Османдық билік кезінде ол Мезистр санджағының құрамына кірді. Венециялықтар 1687 жылдан 1715 жылға дейін оны басып алды, бірақ қалған уақытта Османдықтар 1821 жылға дейін иеленді. 1770 жылы қала Орлов көтерілісіне қатысты. Ол Османдық албандар тарапынан тоналып, митрополит Анания көтерілісте бірнеше албанның өмірін сақтап қалғанына қарамастан, өлімге кесілді. Албандық топтар жергілікті гректердің көптеген тұрғындарын өлтірді, ал бірнеше бала құлдыққа сатылды. Мистрас қирап, бұл оқиға оның тасталуына себеп болған маңызды факторға айналды.

Қазіргі жылдар

Мистрастың соңғы шегі 1825 жылы грек Тәуелсіздік соғысы барысында, Ибрагим билік еткен египеттіктер жергілікті тұрғындарды жаппай қырғынға ұшыратып, аймақты қиратқан кезде келді. Қала 1831 жылы 9 шақырым қашықтықта Спарти деген атпен қайта жаратылды. Көптеген отбасылар Спартиге көшті, бірақ аздағандары Жаңа Мистрасқа, елді мекендердің шағын ауылына қоныс аударуды жөн көрді. Осы көші-қон процесі 1953 жылы аяқталды, қалған мүліктер муниципалитет тарапынан тартылып алынды. 1989 жылы қамал, сарай, шіркеулер мен монастырлардың қираған қалдықтары ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді және мұражай мен қаланың жартылай қалпына келтірілген қираған жерлерін қамтиды. Бүгінде онда Пантанасса монастырында тұратын қадірлі әйелдер тобы ғана қоныстанған. Қасиетті Димитрий, Агия София, Қасиетті Георгий және Периблептос монастыры сияқты ең маңызды шіркеулердің көпшілігі әлі де бой көтеріп тұр. Деспоттар сарайы соңғы он жылда айтарлықтай жөндеуден өтті, осылайша ол маңызды тарту ортасына айналды. Зияратшылар қазіргі Спарти қаласы арқылы қираған Мистрасқа жете алады, ол Мистрастан небары бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан.

Жоспар

1. Басты кіреберіс;
2. Метрополис;
3. Евангелистрия шіркеуі;
4. Әулие Теодорлер шіркеуі;
5. Ходигитрия Афендико;
6. Монемвасия қақпасы;
7. Әулие Николай шіркеуі;
8. Деспот сарайы және алаңы;
9. Науплия қақпасы;
10. Цитадельге жоғарғы кіреберіс;
11. Агия София шіркеуі;
12. Кішкентай сарай;
13. Цитадель;
14. Мавропорта;
15. Пантанасса;
16. Таксиархтар шіркеуі;
17. Джон Франгопулос үйі;
18. Периблептос монастыры;
19. Әулие Георгий шіркеуі;
20. Креватас үйі;
21. Мармара (кіреберіс);
22. Ай Яннакис;
23. Ласкарис үйі;
24. Әулие Христофор шіркеуі;
25. Ұсақ үйінділер;
26. Әулие Кириаки шіркеуі.