Кіріспе

Кенесауыры (Ctenosaura pectinata) - Iguanidae тұқымдасына жататын орташа ірі кеудеқұйрық. Бұл түр Мексиканың батысында таралған. Ағылшын тілінде стандартталған атауы - батыс тікенді құйрықты игуана. Алайда, стандартталған атаулардың бұрынғы басылымы Ctenosaura pectinata атауын қолданған. Мексикалық тікенді құйрықты игуана деген атау басқа да кең тараған атаулардың арасында Ctenosaura acanthura қара тікенді құйрықты игуанаға, Guerran тікенді құйрықты игуанаға қолданылды. Бірқатар тікенді құйрықты игуаналардың, әсіресе Ctenosaura acanthura, C. pectinata және C. similis-тің таксономиялық мәртебесі, қарым-қатынастары мен жарамдылығы ғылыми және танымал әдебиеттерде үлкен шатасу тарихы бар. Ctenosaura acanthura және C. pectinata-ның мәртебесі мен қарым-қатынасы тұрақсыз болып қала береді (2021 жылға қарай), кейбір шектеулі молекулалық дәлелдер Ctenosaura acanthura C. pectinata-ның синоними (бірдей түр) екенін көрсетеді, ал басқалары екеуін алопатиялық, морфологиялық жағынан ерекше түр ретінде таниды. Мексикалық тікенді құйрықты игуана және қара тікенді құйрықты игуана (көптеген басқа жалпы атаулардың ішінде) жалпы атаулары әртүрлі уақытта барлық үш түрге еркін және бейресми қолданылған.

Географиялық ауқым

Мексикада ол орталық Синалоадан оңтүстік Чиапасқа дейін кездеседі. Сондай-ақ, ол АҚШ-қа Техас пен Флорида штаттарының оңтүстік шетінде таныстырылды.

Таксономия

C. pectinata тұңғыш рет 1834 жылы неміс зоологы Аренд Фридрих Август Вигманн сипаттаған. Ctenosaura жалпы атауы екі грек сөзінен алынған: ctenos (Κτενός), яғни "жаңқа" (жаңқа тәрізді тікендер, қазқанат арқасы мен құйрығында), және saura (σαύρα), яғни "жаңқа" деген мағынаны білдіреді. Бұл түрлер Мексика мен Орталық Американың екі жағалауындағы жазық (биіктігі 1200 м-ден төмен) құрғақ ормандарда мекендейді. Қосымша кіші түрлердің болуы мүмкіндігін анықтау үшін митохондриялық ДНК-ның қосымша зерттеулері жүргізілуде. Осы түрлердің таралуындағы әр түрлі адам мәдениеттері себепті кладтар адамнан олардың әсері үшін бағалануда. Жас балапандар көбінесе дене үлгісі жоқ ашық жасыл түсті болады және олар қартайған сайын қараңғылайды. Ctenosaura pectinata көбінесе (бірақ әрқашан емес) басы немесе арқалық аймақтарында тұрақты емес пілденген үлгіге ие. Құйрығы ашық және қара өрісті жолақтармен байланған болуы мүмкін, бірақ C. pectinata денесіне айқын немесе жақсы дамыған өрісті жолақтар үлгісі жоқ, бұл ұқсас және жақын туысқан Ctenosaura similis және Ctenosaura acanthura түрлерінде жиі кездеседі. Ctenosaura pectinata сұрдан қоңыр қараға дейін өзгереді, кейбір аталықтардың денелерінің бүйір жағында сары түсті, ал аналықтардың қызғылт сары түсті болады. Жас балапандар ашық жасыл түсті және ересектерде де кездесетін қара құйрық жолақтарынан басқа белгілері жоқ.

Тарату

C. pectinata Мексиканың батысында Синалоадан Оахакаға дейін таралған. Бұл игуана Браунсвилл, Техас және Оңтүстік Флоридаға әкелінді және бірнеше жабайы популяцияларда жабайы тіршілік етеді. Флориданың оңтүстік-шығыс жағалауында бұл игуаналар Ки-Бискейн, Хиалеа және Бровард округінде кездесті. Флориданың оңтүстік-батыс жағалауында Гаспарилла аралында тіркелген. 2007 жылдың желтоқсанына қарай осы аралда 12000 игуана бар екені анықталды, олар 1970 жылдары бір тұрғындардың босатып жіберген үштікті үй жануарлары болып саналады. Гаспарилла аралында олар "жаман жануар" деп саналады, өйткені игуаналар сәндік гүлдер мен бұталарды жейді және ұя құстары мен теңіз қиялдарының жұмыртқаларын жейді. Бұл игуаналар тау-кенді өте жақсы көреді, олар жартасты мекендеуді жақсы көреді, онда жасырынғанға, күндіз демалғанға және жақын маңдағы ағаштарға көтерілгенге арналған жарықтар көп. Бұл түр IUCN Қызыл тізімінде "Керек қауіп төндіретін" деп саналады, бірақ түр Мексиканың Қызыл тізімінде NOM 059 2001 қауіп төндірген және Мексикада оларды аулау заңсыз. Алайда бұл қорғау Солтүстік Американың оларды әкелген аймақтарына қолданылмайды. Бұл игуаналарды аңшылыққа, тұзаққа түсіруге және өлтіруге Мексиканың барлық жерінде заңсыз болса да, Мичоакан мен Герреро штаттарының шекарасындағы Балсас депрессиясы заңсыз аңшылық пен сауданың ең үлкен аймақтарының бірі болып табылады. Оның басты себебі - аудандардың шалғайда орналасуы және заңның сақталмауы. UNAM биология институты экзотикалық экспозиция мәселесін шешу үшін зерттеу жүргізіп жатыр және игуананы жасыл игуана мен жақын туысқан Ctenosaura similis сияқты азық-түлік көзі ретінде табысты өсіру мүмкіндігін анықтауға тырысуда.