Кіріспе

Жапон самурайлары - Минамото кланынан тараған япон самурайлары. Оның алғашқы қуат базасы Хитачи провинциясында болды. Кланды 12 ғасырдың аяғында Минамото но Йоритомо бағындырды, бірақ кейіннен Йоритомоның қызметіне вассал ретінде кірді. Муромачи дәуірінде Сатаке Ашикага сёгунатының қамқорлығымен Хитачи провинциясының (қазіргі Ибараки префектурасы) губернаторы (шуго) қызметін атқарды. Секигахара шайқасында клан Батыс армиясының жағында болды және Токугава Иэясу оны Едо дәуірінің басында Солтүстік Дева провинциясындағы (солтүстік Хоншу) кішігірім аумаққа көшірген жазалады. Сатаке Кубота доменінің (Акита домен деп те аталады) иелері (даймо) ретінде өмір сүрді. Эдо дәуірі барысында Сатаке кланының екі негізгі тармағы құрылды, біреуі Ивасаки феонын, екіншісі Кубота Шинден феонын басқарды. 1868-69 жылдардағы Бошин соғысы кезінде Сатакэ Оуэцу Реппан Домейін құрған келісімге қол қойды, бірақ ішкі пікірталастар мен Сендай доменімен келіспеушіліктерден кейін клан тарапты ауыстырып, одақты бағындыруда императорлық күштерге қосылды. Барлық басқа даймё отбасылары сияқты, Сатаке кланы да 1871 жылы титулынан айырылды.

Шығу тегі

Сатаке кланы 11-ғасырдағы әйгілі жауынгер Минамото но Йошимицуның немересі Сатаке Масаёшиден тарағанын мәлімдейді. Йошимицу әскери қызметі үшін сыйақы ретінде Муцу провинциясында және Хитачи провинциясында жер алды және Хитачидегі Сатаке ауылында тұрып қалды. Йошимицу Сатаке ауылының айналасындағы аумақты ұлы Йосинобуға қалдырды. Бұл қасиетті Йосинобу өзінің ұлы Масаёшиге тапсырды. 1106 жылы Масаёши көршілес Шимоцуке провинциясындағы билік фигурасы Минамото но Йосикуниге қарсы көтеріліс ұйымдастырды, бірақ оны жеңіп, оны Хитачиге ертіп келген Йосикуни өлтірді. Генпей соғысы кезінде Масаёшидің ұлы Такайоши Тайра но Киёморидің жағында болды. Олар Сукагавадағы шайқаста жеңілді, бірақ соңынан Дате Масамуне қолбасшылығындағы күштер жеңілді. 1590 жылы Йошишиге ұлы Сатакэ Йосинобуның басшылығымен Сатакэ кланы Одавараны қоршау кезінде Тоётоми Хидэёшиге адалдықты ант берді. Одавара құлағаннан кейін, Хидэёси оларды вассал ретінде қабылдады және Хитачи провинциясындағы 540 000 коку аумағына иелік етуді кепілдендірді. Батыс армиясы Токугава Иэясудың шығыс күштерінен жеңілгеннен кейін Сатакэ кланына Хитачиде тұрған жерінде қалуға рұқсат етілді, бірақ олар жеңіске жеткен Токугаваның жазасына ұшырайды. Куботаның табысы 205 000 коку болды және ол сыртқы (тозама) даймио ретінде жіктелді. Йошиацу голланд стилімен бірнеше картиналар түсірді, сонымен қатар перспективаны бейнелеуді қоса алғанда, еуропалық сурет салу техникасы туралы үш трактат шығарды. Ол сонымен қатар голланд зерттеулерінің (рангаку) ғалымы Хирага Геннаидің студенті болды, оны Акитаға доменнің мыс кендерін басқаруға кеңес беру үшін шақырған болатын. Олардың әрқайсысы өздерінің кішкентай қалашығы ретінде басқаратын аға қызметкерлерге берілді. Жоғары лауазымды қызметкерлердің осы қалаларда тұратын жеке қызметшілері болды. Кубота иелігіне қызмет ететін екі рудың ақсақалдары (каро) отбасылары Сатаке отбасының тармақтары болды. Олардың бірі - Солтүстік Сатакэ отбасы (Сатакэ хокке), 10 000 коку; екіншісі - Батыс Сатакэ отбасы (Сатакэ нишике), 7200 коку. Солтүстік Сатаке отбасының жоғарыда аталған бекіністі қоныстардың бірі Какунодате айналасында жер иеліктері болды; Батыс Сатаке Одате айналасында жер иеліктері болды. Сатакеге қатысы жоқ тағы бір каро отбасы Йокоте қамалының иелері Томура болды. Кубота билігі кезінде Сатаке кланы даймё (国持ち大名) отбасын ұстайтын провинция ретінде саналды және осылайша Эдо қасiрiнiң Үлкен залында (Охирома) шогундық аудиенттер алу мәртебесiне ие болды.

Бошин соғысы

1867 жылдың аяғында императорлық билік қалпына келтірілгеннен кейін, 1868 жылдың басында Бошин соғысы басталды, ол оңтүстік домендердің коалициясын бұрынғы Токугава сёгунатының күштеріне қарсы қойды. Эдо қаласы құлағаннан кейін Токугава әскерінің қалдықтары солтүстікке қарай кері шегінді, содан кейін солтүстікке қарай шайқастар жалғасты. Сатаке кланы Оуэцу Реппан Домейді құрған келісімге қол қойды, ол Сендай доменінің бастауындағы Сатчоға қарсы солтүстік домендердің одағы болды. Сатак кланының делегациясын альянстың штаб-пәтері Широишиде клан ақсақалы (каро) Томура Йошиари басқарды. Алайда, Сатаке одақпен саяси қиындықтарға тап болды, ол Акитада 1868 жылы 21 тамызда Сендайдан келген делегацияны өлтірумен және Акита қаласындағы қамал қаласында хабаршылардың бас киімдерін көрсетумен аяқталды. Шимо Матазаемон бастаған Сендай делегациясы Акита доменінен Куджо Мичитаканы және императорлық іс үшін қолдау жинау үшін аймаққа жіберілген император делегациясының басқа да лауазымды адамдарын тапсыруды сұрауға жіберілді. Содан кейін Сатаке одақтан шығып, император әскерін қолдады; он бір күннен кейін, 1868 жылдың 1 қыркүйегінде көрші Хиросаки иелігінің Цугару кланы соған ілесті. Оларға жауап ретінде Мориока мен Ичиносекидің одақтас домендері Куботаға шабуыл жасауға әскер жіберді. Кубота әскерлері өз аумағын қорғауға қатты қысылды, нәтижесінде одақтас әскерлер соғыстың аяқталуына дейін үлкен жетістіктерге жетті; Йокоте қамалы өртеліп, 7 қазанда Мориока әскерлері Акита доменінің соңғы қамалы Одатеді басып алды. 1869 жылдың басында Сатаке Йошитака императорлық үкіметке доменнің тіркелімдерін ресми түрде тапсырды және Акита доменінің императорлық губернаторы (хан чиджи) болды. 1869 жылдың ортасында патша үкіметі Сатаке кланының негізгі желісі көрсеткен қызметіне сыйақы ретінде оның табысын 20 000 кокуға көбейтті. Сатаке кланының барлық тармақтарының басшылары 1871 жылы даймё лауазымынан босатылды және Токиоға көшірілуге бұйрық берілді.

Мейдзи және одан кейінгі дәуірлер

Мэйдзи дәуірінде Сатаке Йошитака маркиз (кошаку) атағымен абыройланды. Ивасакидің Сатаке Йосисато виконт (шишаку) атағын алды. Акита префектурасының қазіргі губернаторы Норихиса Сатаке кланның Солтүстік Сатаке тармағының ұрпағы.