Кіріспе

жоқ Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі (LDS Church; корейше: 예수 그리스도 후기 성도 교회) Оңтүстік Кореяда екінші дүниежүзілік соғыстың басында LDS әскери қызметшілерінің діни ықпалынан кейін бейресми құрылды. Алайда корейлер корей соғысы кезінде LDS әскери қызметшілерінің миссионерлік күш-жігеріне дейін шомылдыру рәсімінен өтпеді. Ким Хо Жик 1951 жылы 29 шілдеде Нью-Йоркте ЛДС шіркеуінде шомылдыру рәсімінен өткен алғашқы кореялық адам болды. 1952 жылдың 3 тамызында оның екі баласы Кореяда шомылдыру рәсімінен өткен алғашқы төрт адамның бірі болды. ЛДС шіркеуінің болуы мен миссионерлік жұмысы 1956 жылы 20 сәуірде екі миссионердің келуімен ресми түрде құрылды: Дон Г. Пауэлл және Ричард Л. Деттон. Корея Миссиясы 1962 жылы 8 шілдеде ашылды, Гейл Э. Карр миссияның бірінші президенті болды. Мүшелік жұмыстың табысты болуы 1960 және 1970 жылдары ХХ ғасырдағы шіркеудің өсуіне әкелді, бұл 1973 жылы Кореядағы алғашқы діңгекті ұйымдастыруға және 1985 жылы 14 желтоқсанда Сеулдегі алғашқы ғибадатхананы бағыштауға әкелді. Мормон кітабын аудару 1950 жылдары басталған ұзақ процесс болды, алайда аудармашылар жобаны аяқтау үшін қиындыққа ұшырады. Ким Жо Хик бүкіл процесс барысында аудармаға көмектесті, бірақ аударманы Хан Ин Санг аяқтады және 1967 жылы 29 наурызда жариялады. Мормон кітабының қайта аудармасы 2005 жылы аяқталды. 2021 жылы LDS шіркеуі Оңтүстік Кореядағы 100 қауымда 88 603 мүше бар екенін хабарлады.

Мормон кітабының аудармасы

Мормон кітабының алғашқы аудармалары жапон тілінде жасалды және жақында жапон аудармасын ойда ұстап аяқталды. Бұл проблемалар тудырды, өйткені корей халқы Жапонияның жақында Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты Кореяны басып алуына байланысты жапондықтарға қарсы болды. Бұрын Мормон кітабының алғашқы даналары Кореяда ағылшын және жапон тілдерінде қолданылған болатын. Ағылшын тілін үйреніп жатқан студенттерге ағылшын нұсқасы берілді, ал егде жастағы адамдарға жапон нұсқасы берілді, өйткені корейлер жапондықтарды жапондықтарға үйренуге мәжбүр болды. Ким Хо Жик аударма процесінде алғашқылардың бірі болды, ол тағамдық дұғалар мен Иман баптарын аударған болатын. Ким Чен Се Чон мен Чон Дэ Панмен бірге аударма процесін қадағалады. Ким ағылшын тілінен корей тіліне аударма жасады, ал Чанг аударманы жазып алды. Кимнің басқа да міндеттеріне байланысты бұл процесс баяу болды, сондықтан Чанг ақырында күнделікті аударманы өз мойнына алды. Кітаптың жартысы ғана аяқталды, өйткені Чанг 1959 жылы Ютаға көшіп барды. Екінші аударманы Хонг Бьён Шік пен Ким 1959 жылы 23 тамызда жасады, алайда Ким сегіз күннен кейін жүрек соғысынан қайтыс болды. Хонг әйелі хатшы болып, жалғыз өзі аудармашы болып жұмыс істеді. Хонг Чанның бұрынғы аудармасын қолданған-қолданбағаны белгісіз, бірақ ол жапон тіліндегі нұсқаларды қолданған болуы мүмкін. Бір жылдан кейін, 1961 жылы, аударма аяқталды. Хонгқа редакциялау барысында миссионерлер мен шіркеу мүшелері көмектесті. 1961-1962 жылдары аударма 5 рет редакцияланып, баспаға шығарылды. Қажетті қосымша түзетулер болғандықтан, 3 Нефи кішкентай қалталық басылымы қолжазбаның қалған бөлігінен бұрын жарық көрді. Гейл Карр миссионерлік қызметте президенттікке тағайындалғанда, ол Брюс К. Грантқа корей мүшелері мен ғалымдардан аударма туралы пікір жинауға рұқсат берді. Грант аударманы 1957 жылғы жапон аудармасына сәйкес қайта өңдеу керек деген қорытындыға келді. Жапон тіліндегі жаңа аударма бұрынғыдан гөрі түсінікті әрі "архаикалық" емес еді. 1964 жылы Чон бас аудармашы болды. Кейін ол Кореяның аудан президенті болып тағайындалды. Ли Хо Нам Чонның орнын басып алды. Алайда Чон әлі де аудармашы болып қызмет етті. Ол кезде шіркеудің Кореядағы шіркеуі 10 жыл бойы жұмыс істеп келе жатқан, бірақ Мормон кітабының корей тіліндегі аудармасы болмағандықтан, шіркеудің алаңдаушылығы пайда болды. Карр 1964 жылы Хан Ин Сангқа аударманы қайта қарауды және аяқтауды тапсырды. Чон аударма жұмыстарын жалғастырды, бірақ Ханның кейбір аудармаларын қайта қарауына келісті. Чонның жұмысын қарағаннан кейін, Хан 1965 жылы Мормон кітабын толық қайта аударуға шешім қабылдады; ол Хонгтың жарияланған 3 Нефи, Чонның аудармасы мен ағылшын нұсқасына жүгінді. Хан 1966 жылы әскери дайындықты аяқтады. Карр миссионерлік қызметтен босатылғаннан кейін, 1967 жылы 29 наурызда Мормон кітабының бірінші корей тіліндегі аудармасы жарық көрді. 1967 жылы "Мормон кітабы" басылып шыққаннан бері оның бірнеше басылымы жарық көрді. 1990 жылдардың басында шіркеудің аударма бөлімі 1981 жылғы ағылшын тіліндегі нұсқадан аударған жаңа аударманы бастады. 2005 жылы жаңа аударма жарық көрді. Бұл аударма туралы, оның тарихы мен авторы туралы аз мәлімет бар. Жаңа аудармаға байланысты, шіркеу өзінің Кореядағы атын "Марил Сеонго Есу Кеурисеудо Кёхёе" (Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі) "Иса Кеурисеудо Хуги Сеунго Кёхёе" ("Соңғы күнгі Иса Мәсіх шіркеуі / Екінші мерзімдегі қасиеттілер") деп өзгертті.

1962-1985: Корея миссиясының құрылуы және кеңейтілуі

Кореядағы алғашқы миссионерлік қызмет 1962 жылдың 8 шілдесінде құрылды. Гейл Карр Корея Миссиясының бірінші президенті болды. Ол сол кездегі ең жас миссионерлік жетекшілердің бірі еді. Сол кезде Кореяның 1603 мүшесі бар еді. Карр Сеулдың шығыс бөлімшесіне арналған шіркеудің құрылысын бастады; бұл Азия құрлығында алғашқы LDS шіркеулерінің бірі болды. Карр шіркеудің маңызды меншігін сатып алды, екі жаңа филиал құрды, тілдерді оқыту бағдарламасын бастады және өзінің президенттік кезінде шіркеу материалдарын аударуға шақырды. Каррдың әйелі Кореядағы алғашқы көмек қоғамын ұйымдастырды. Олар әлі де Қамқорлық қоғамының оқу құралдарын аудармағандықтан, әйел бауырластар үй шаруасын талқылау үшін жиналды. Ким Чжун Сук материалдарды аударғаннан кейін, олар көмек қоғамының ресми нұсқауларын ала алды. Каррдан кейін келесі үш миссионер президенті білім берудің корей құндылықтарына байланысты академиялық жетістіктерге сүйене отырып, мұқият таңдалды. Спенсер Дж. Палмер 1965 жылы 2 тамызда Каррдан кейін өз миссиясын бастады. Палмер бұған дейін Кореяда әскери капеллан болып қызмет еткен және Бригам Янг университетінде кореялық зерттеулер мен шығыс діндері профессоры болған. Кореяда миссионерлік жұмыс және ЛДС шіркеуінің құрылуы сәтті болғанымен, шіркеу мүшелері студенттердің көптігіне байланысты тұрақсыз болды және кореялық басшылық жетіспей, жас американдық миссионерлердің басшылығына тым көп сенді. 1966 жылдың 2 қаңтарында Палмер мен Корея округінің хоры 30 минутқа созылған ән мен куәлік бағдарламасына қатысты. Палмер ЛДС шіркеуі туралы жиі қойылатын сұрақтарға жауап берді және көрнекті азаматтарды ЛДС шіркеуі туралы миссионерлері арқылы білуге шақырды. Рождествоға арналған басқа да бағдарламалар теледидар, радио және жеке концерттерде жалғасты. Корея халқы бұл бағдарламаларға өте жақсы жауап берді. Музыка және айтылған сөз Кореяда таратылды, сол кезде Палмер Азиядағы және, мүмкін, әлемдегі жалғыз шет тіліндегі миссионерлік қызмет ретінде бағдарламаны апта сайын жергілікті тұрғындарға тарататын. 1965 жылы Кореядағы ЛДС шіркеуінің бір ауданы мен жеті филиалы болды. Олардың төртеуі Сеулде, екеуі Пусанда, тағы біреуі Тегуде орналасқан. 1968 жылы Кореядағы шіркеу он үш бөлімшелі және үш ресми емес шіркеу жиналыстары бар екі округке бөлінді. Пусанның Оңтүстік ауданы 1968 жылы ақпанда құрылды; Орталық аудан Сеулде қалды. Миссионерлік саясат миссионерлердің отбасы басшыларына, шіркеудің достарына және жалпы алғанда қарт адамдарға назар аударуды талап еткендіктен, шіркеудің орташа жасы бес жылға өсті. Көптеген отбасылар шіркеуге қосылды, ондық төлеу көбейді, ал мүшелік 1965 жылы 2529-дан 1968 жылы 3317-ге дейін өсті. Миссиялық үй 1966 жылы салынған; Палмер LDS шіркеуінің Кореяға және оның индустриясына адал екенін көрсету үшін ғимараттың бөлшектерін толығымен Кореяда жасалуын талап етті. Палмер сондай-ақ Сеулдегі алғашқы LDS ғибадатханасы салынатын жерді сатып алды. 1966 жылы Хью Б. Браун Кореяда Йонсей университетінде сөйлеуге шақырылған алғашқы жалпы билік болды. Браунның соңғы күні Сеулдегі шіркеудің бас кеңсесінде байрақ көтеру рәсіміне қатысты. Браун шіркеудің корейлік мүшелеріне мақтанышқа бөленетін азаматтар болулары керектігін және елдеріне қызмет ету арқылы Иемізге қызмет ету арқылы үлгі болулары керектігін айтты. Роберт Х. Словер 1968 жылдың тамызында келесі миссионерлік президенті болды. Оның қызмет еткен кезінде шомылдыру рәсімінен өткендердің саны жылына орта есеппен 500-ге дейін өсті. 1969 жылдың соңында миссионерлердің орташа саны 7,1 болды, Кореяда жүзге жуық миссионер қызмет етті. Жаңа филиалдар мен прозелитизм аймақтары ашылды және Хонам ауданы құрылды. Роберт Х. Словер 1968 жылдың жазында келесі миссионерлік президенті болды. Словэр Кореядағы шіркеудің әкімшілік және ұйымдастырушылық аспектілерін жақсартуға баса назар аударды. Оның басшылығымен аудандар саны төртке, ал миссионерлер саны 75-тен 125-ке көбейді. 1969 жылы, негізінен, Гавайиде тілдерді оқыту миссиясы құрылғандықтан, шомылдыру рәсімінің саны өсе бастады. Бұл миссионерлерге корей тілін жақсы біліп, өзгелерді мәсіхші етіп қабылдауға және корей халқына тәлім беруге мүмкіндік берді. Басқа да ұйымдастырушылық өзгерістер миссионерлік қызметке қатысты болды. Олар денсаулықтары жақсарған, жақсылап оқытылған, басшылыққа алынған және ынталы миссионерлерге баспаналарын жақсартуға мүмкіндік берді. 1971 жылы Л. Эдвард Браун миссионерлік президент...

1988 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Соңғы өзгерістер

BYU International Folk Dance Ensemble 1988 жылы Сеулде өткен жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында өнер көрсетті. 1991 жылы Мормон кітабының корей тіліндегі бір миллионды данасы сатылды. 1996 жылдың соңында Кореяда 70 мыңға жуық ЛДС шіркеуінің мүшелері болды. Жапониядан басқа, Корея - соңғы күнгі қасиетті қауымы өзін-өзі қамтамасыз ететін әлемдегі жалғыз елдердің бірі. Қауым мүшелері Кореядағы шіркеу ғимараттары мен шіркеулердің көпшілігінің құрылысына қаржылай көмек көрсетті. 2001 жылы Далин Х. Оукс Сеулде өткен өңірлік конференцияда Кореяның сол кездегі премьер-министрі Ли Хан Донгпен кездесті. 2010 жылы Кореяның Сеул батыс миссиясы Кореяның Сеул миссиясына қосылды. Сеулдегі миссионерлік оқу орталығы 2013 жылдың наурыз айында жабылды. Кореяның Сеул Оңтүстік миссиясы 2013 жылы құрылды. 2019 жылдың қаңтар айында LDS шіркеуі Кореяның Дейджон миссиясының шекарасы ауысатынын және 2019 жылдың шілдесінде басқа миссияға қосылатынын мәлімдеді.

Кореялық мәдениетпен үйлесімділік

Кореяда миссионерлік қызмет Азияның басқа да христиан емес елдерінен әлдеқайда табысты болды. Біріншіден, басқа да христиан конфессияларының Кореяға жасаған бұрынғы миссионерлік сапарлары корейліктерді ЛДС миссионерлік қызметіне дайындады. Сонымен қатар, корей мәдениетінде конфуцийлік құндылықтар Кореяға жоғары сапалы генеалогиялық деректерді сақтауға ықпал етті. LDS шіркеуінің шежіре мен отбасы тарихына баса назар аударуы корей мүшелеріне LDS ғибадатханаларында олар үшін рәсімдерді аяқтап, ата-бабаларын құрметтеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, LDS шіркеуінің білім беру, отбасының мәңгілік табиғаты және ғибадатханадағы жұмыс сияқты басқа да басымдықтары корей халқына өте тартымды болды. Сонымен қатар, Кореядағы шіркеудің ерте тарихындағы LDS миссионерлік табысына Корея соғысына байланысты саяси және экономикалық ахуалдың бұзылуы әсер етті. Азап пен қиындықтың кесірінен корей халқы өз сұрақтарына жауап іздеу үшін басқа діндер мен философияға жүгінді. Кореядағы конфуциандық және буддалық дәстүрлер мен құндылықтар өзгеріске ұшыраса да, Кореядағы ЛСД шіркеуіне проблемалар туғызатын кореялық мәдениеттің бірнеше аспектілері бар. Біріншіден, Оңтүстік Кореяда білім алу және жоғары оқу орындарына түсу үшін студенттерге көп уақыт қажет. ЛДС шіркеуі өз мүшелерінің табысты болуына, сондай-ақ жоғары білім беру мақсаттарына қолдау көрсеткенмен, шіркеу басшылары студенттердің шіркеуге баруына немесе сенімін дамытуға уақыты жоқ екеніне алаңдайды. Екіншіден, Кореядағы некелерді көбінесе ата-аналар құнхап қағидаларын қолдана отырып, астрологияға ұқсас етіп, некелердің үйлесімділігін адамның туған жылы, айы, күні мен сағатына қарай анықтайды. Бұл некеге, әсіресе шіркеудің басқа мүшесімен некеге шақыратын ЛДС құндылықтарынан ерекшеленеді.

Ғибадатханалар

1985 жылы 14 сәуірде шіркеудің корей ғибадатханасы бағышталды. ЛДС шіркеуінде ғибадатхана мен ғибадатхананың арасында айырмашылық бар. 1985 жылы Кореяда көптеген ғибадатханалар болса да, бір ғана ғибадатхана болды.