Кіріспе

Американдық кәсіподақ белсендісі (1929-2020) Оуэн Фредерик Бибер (; 1929 жылы 28 желтоқсан - 2020 жылы 17 ақпан) - американдық кәсіподақ белсендісі. Ол 1983 жылдан 1995 жылға дейін Біріккен автокөлік жұмысшыларының (UAW) президенті болды. Мичиган штатында туған Бибер орта мектепті бітіргеннен кейін Гранд-Рапидстегі автокөлік бөлшектерін жеткізуші McInerney Spring and Wire Company компаниясына қосылды. Оның әкесі де сол компанияда жұмыс істеген және UAW-тің жергілікті бөлімшесін құрған. Бибер өзі жергілікті қоғамда белсенділік танытып, 1949 және 1956 жылдар аралығында дүкен басқарушысынан оның президентіне дейін көтерілді. 1961 жылы ол UAW халықаралық одағының жартылай жұмыс істейтін кәсіподақ ұйымдастырушысы болды және бір жылдан кейін халықаралық UAW үшін толық жұмыс істеуге жергілікті президенті болып зейнетке шықты. 1980 жылы ол UAW-дің General Motors департаментінің басшысы болып сайланды. 1983 жылы қызу таласқан сайлаудан кейін, ол сол жылдың қазан айында кәсіподақтың басшысы болып сайланды. Оның одақ президенті болған уақытында бірнеше саяси себептерді қолдаумен ерекшеленді, соның ішінде Оңтүстік Африка апартеидке қарсы бойкот және Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне қарсылық білдірді. Ол АҚШ-тағы автомобиль өндірісі қысқарып жатқан кезде кәсіподақты бақылап, оларды Үлкен Үш автомобиль өндірушілерімен шабуылдар мен басқа да еңбек әрекеттерін қамтитын бірқатар шиеленіскен келіссөздер арқылы бастап кетті. Ол өзінің президенттік кезінде жаңа одақ мүшелерін қосуды мақсат еткенмен, ол Honda және Nissan зауыттарында одақтарды ұйымдастыру күш-жігерінің жеңілгенін ескере отырып, негізінен сәтсіз болды. Оның президенттік кезінде оның жеке кәсіподағы да бөлініп кетті, Канадалық бөлім өз тәуелсіз ұйымын (Канадалық автокөлік жұмысшылары) құру үшін бөлініп кетті, оның бүкіл өкілеттігі бойына дамыған терең ішкі бөліністер. 1995 жылы UAW-дан зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір және мансап

Оуэн Ф. Бибер 1929 жылы желтоқсанда Альберт Ф. және Минни (Шварц) Бибердің отбасында Мичиган штатының Аллеган округіне қарасты Солтүстік Дорр ауылында дүниеге келген. Оның әкесі неміс тегі бар және McInerney Spring and Wire Company (автокөлік бөлшектерін жеткізуші) автокөлік жұмыскері, UAW Local 687 бірлесіп құрған. Бұл Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласындағы алғашқы UAW жергілікті ұйымы болды. Отбасы Рим католиктерінің дінін ұстады, Бибер екі бөлмелі Visitation бастауыш мектебінде және жақын маңдағы Гранд-Рапидстегі католик орта мектебінде оқыды. Бала кезінде ол пияз мен сельдерей өсіретін егістікте арам шөптерді жұлып, сонда жұмыс істеген. "Сізге 8 және 9 гаджетті пружиналы сымдарды бүгіп, кейде бір мезгілде бес сымды бүгіп алу керек еді. Хадсонның ұзындығы 6 км болатын, бұл өте қиын жұмыс еді. Сол жердегі алғашқы бір сағаттан кейін мен кетіп қалуды жөн көрдім. Егер әкем де сол жерде жұмыс істемесе, мен де сол жерде жұмыс істеген болар едім", - деді ол кейін. Олар Солтүстік Дорр мен Саутфилдте үйлерін ұстады. 1955 жылы жергілікті 687 ұжымдық келіссөз комитетінің мүшесі болып сайланды, 1962 жылы жергілікті 687 президенті болып зейнеткерлікке шықты және UAW-де халықаралық өкіл және ұйымдастырушы ретінде толық уақытты қызмет атқарды. 1974 жылы Робинсон денсаулығының нашарлауына байланысты 1D аймағының директоры болып қызметтен кетті. Бибер оның орнын басушы болып сайланды және 1980 жылға дейін осы лауазымда болды. UAW басқару комитеті (шамамен 400 жергілікті кәсіподақ президенттерінен тұратын орган) Биберді бұл лауазымға бір ауыздан қолдады. Сондай-ақ вице-президент лауазымына Дональд Эфлин, Рей Маджерус және Стивен Йокич ұсынылды. UAW мүшелері 1979 жылы 1,5 миллионнан 1,2 миллионға дейін төмендеді. 1981 жылдың қарашасында GM кәсіподақталған қызметкерлерді келісімшартты қайта ашуға көндіру үшін жұмысшылардың қатысу бағдарламасын қолдана бастады. Бибер компанияны "АҚШ-қа сенімсіздік туғызғаны үшін" қатты сынға алды. А.В. басшылығы", "қамауға алынған аудиторияны" "қасықпен тамақтандыру" және жұмысшылардың қатысу бағдарламасын "G.M. басқарма төрағасының G.M. жұмысшы құрбандығы арқылы қалай құтқару туралы қазіргі көзқарастарын насихаттау немесе көбею" құралы ретінде бұрмалау. 1982 жылдың қаңтар айында кәсіподақ өз мүшелеріне жалақы мен жәрдемақыларды жеңілдету үшін жұмыс орындарын қамтамасыз етуді уәде етті. Келісім-шарт концессиясы (ол кезде) GM-ге берілген ең үлкен келісім-шарт болды. Бибер жалақы жоспарын ашулы түрде жоққа шығарды, алайда зиян тиді. Бибер жұмыс ережелерін жергілікті сауда-саттыққа бастады, бірақ ашуланған жұмысшылар кез-келген өзгерістерді келіссөзден бас тартты және 1982 жылдың шілдесінде ешқандай өзгеріссіз аяқталды. GM департаментінің директоры болған соңғы жылы Бибер GM-мен аутсорсинг UAW мүшелеріне әсерін талқылады. GM компаниясы Toyota компаниясымен Калифорнияда автомобильдер өндіру және өндіру туралы келісімге қол қойған кезде, Бибер UAW мүшелерінің GM зауыттарында жауынгерлік шабуылға түсуіне жол бермеу үшін жұмыс істеді.

UAW президенттік жарысы

UAW конституциясы 65 жастан асқандардың кәсіподақ президенті лауазымына түсуіне тыйым салады. 64 жастағы Дуглас Фрейзер 1981 жылдың шілдесінде UAW президенті болып қайта сайланды, бірақ үшінші мерзімге үміткер бола алмады. 1982 жылдың қаңтарында Оуэн Бибер, Дональд Эфлин (Форд департаментінің директоры), Реймонд Маджерс (космостық және американдық моторлар департаментінің хатшысы және директоры) және Стивен Йокич (Ауыл шаруашылығының және білікті кәсіптер департаментінің директоры) оның ең ықтимал мұрагерлері болып саналды. Сол кезде Бибер мен Махерус кәсіподақ басшыларының қолдауына ие болды. UAW-да одақтың атқарушы кеңесінің дәстүрі бойынша, келісімшарт келіссөздері жүргізіліп жатқан кезде үміткерлерге үгіт-насихат жүргізуге тыйым салынады, бұл кез келген науқанның одақ мүшелерінің назарын аударуына немесе мүшелердің пікірін өршітуіне жол бермейді. Әдетте, UAW атқарушы кеңесінде отырған 26 әкімшілік кокус мүшелері алдымен ұлттық лауазымға кокустың ресми кандидаттарын таңдау үшін кездесті, содан кейін бұл кандидаттарды одақтың әкімшілік кокусы басым басқарушы комитетіне жіберді, содан кейін басқарманың таңдауын бекітті. Одақтың жылдық конвенциясына қатысушылар осы кандидаттарға дауыс берді (мүшелік тікелей сайлаусыз). Бұл процедуралар Басқарушы комитеттің "ресми" тізімді немесе үміткерлерді кандидатурадан бас тартуына кедергі жасамағанына қарамастан, төрт үміткерге қолдау бұл уақытта өзгерген жоқ. Бірнеше күннен кейін Мичиган штатындағы 130 UAW жергілікті басшыларының арасында жүргізілген сауалнама Эфлин мен Бибердің көпшілік қолдау тапқанын көрсетті, ал Маджерс Йокичтен кейінгі төртінші орынды иеленді. Бірақ Махерус UAW атқарушы кеңесінде әлдеқайда көп қолдау тапты, онда афроамерикалық вице-президент Марк Степп Махерус науқанын қолдады. Бір ақпарат құралдарының мәліметінше, Majerus-ты 26 директорлар кеңесінің 10 мүшесі қолдаса, Бибер (оның кампаниясы аймақтық директорлар мен жұмысшыларды мақсат етіп алған) 12 дауыс жинаған болуы мүмкін. UAW атқарушы кеңесінің шешім қабылдауында сайлаудың нәтижесі өзгерді, Биберге көпшілік қолдау көрсетті. Баспасөзге шыққан ақпараттар бойынша, егер билік Бибер мен Махерус мәселесін шешпесе, Эфлиннің мүмкіндігі бар еді. Эфлин ең аз дауыс жинағандықтан, жарыстан шығып, билер алқасы Биберді қолдауға 15 - 11 дауыспен дауыс берді. Маджерс кері қайтып кетті, ал кеңес шешімін бір ауыздан қабылдауы үшін үшінші дауыс беруді өткізді (одақтағы дәстүр). Алайда конгресс делегаттары 3 - 1 деген айырмашылықпен бұл ұсынысты қабылдамады. Оппозициялық кандидат табылмады, Бибер 1983 жылы 18 мамырда UAW президенті болып сайланды. Оның сайлануы UAW-да бір дәуірдің аяқталуына әкелді. Фрейзердің орнын "UAW" орнына ауыстырамыз деп уайымдаған Крайслер компаниясының бас атқарушы директоры Ли Якокка Фрейзердің орынбасарларын директорлар кеңесінің құрамына тағайындамаймыз деп қорқытты. Фрейзер Якокканы Фрейзер тағы бір жыл басқармада қалса, ал жаңа UAW президенті сайланса, кездесулер өткізілетіндігіне сендірді. Бибер 1984 жылдың қазанында Chrysler басқармасына қосылды және 1991 жылға дейін сонда болды. UAW келесі жеті жыл бойы Крайслер басқармасында өкілдігі жоқ болды, Стивен Йокич 1998 жылы қазіргі неміс компаниясының басқармасына қосылды. Бибер АҚШ-тың Никарагуадағы Контраларды қолдауына қарсы шыққан Ұлттық еңбек комитетіне қосылды. Топ АФЛ-дің CIO атқарушы кеңесіндегі коммунистерге қарсылық білдіргендердің наразылығын жеңіп, жұмысшы федерациясын келіссөздер арқылы шешімге келуді қолдаған және Рейган әкімшілігін тек әскери шешім іздегенін сынға алған. Сол жылы ол Оңтүстік Африкаға барып, бірнеше министрмен кездесіп, апартеидке қарсы еңбек көшбасшыларын босатуды талап етті. Оның күш-жігері 1993 жылы бибердің Chrysler, Ford және General Motors компанияларының бас атқарушы қызметкерлері президент Билл Клинтонмен кездескенде, Клинтонның отандық автоөнеркәсіпті қолдауына ие болды. Бірақ бір жылдан соң Клинтон Бибердің қарсылығына қарамастан Солтүстік Америка еркін сауда келісімін қабылдады. 5 қыркүйекте кәсіподақ келісімшартты ұзарту туралы келіссөздер жүргізді, ал бір күннен кейін жаңа келісімшарт жасалды. Келісімшарт екі жыл ішінде орташа жалақыны сағатына 2,42 доллар көтеруді және жыл сайынғы 3 пайыздық жалақыны және тоқсан сайынғы өмір сүру құнын арттыруды қамтамасыз етті (екеуі де компания шілдеде бас тартты). Келісімшарттың сәтті ратификацияланғанын талқылаған баспасөз конференциясы кезінде Б�...

Ішкі келіспеушіліктер

Бибердің 1985 жылғы қайта сайлануы даулы болды, ал UAW 1940 жылдардан бері оның президенттік кезінде өзінің алғашқы ішкі басшылық қиындықтарын көрді. 1985 жылы "Жаңа бағыттар" партиясы жұмыс орындарын жоғалтудан, концессиялық сауда-саттықтан және Бибер мен UAW атқарушы кеңесінің "бірлік" үгіт-насихаттарынан қанағаттанбаған UAW жергілікті президенттерімен құрылды. Бұл ХХ ғасырдың соңғы екі онжылдығында америкалық еңбек қозғалысындағы ең маңызды екі кәсіподақ реформасының бірі (екіншісі - Демократиялық одақ үшін Teamsters). Талапкерлікке 5 күн қалғанда, Такер UAW ережесін бұзғаны үшін жұмыстан шығарылды, ол үшін қызметкерлердің сайлауға дейін кем дегенде 90 күн бұрын демалыс алуы керек еді. Сайлаудағы даулар Биберді және UAW-ті (өзінің ішкі демократиялық процедураларымен мақтанатын) қатты мазалады. Текер 90 күндік ережеге қарсы дауды жеңіп шықса да, сот UAW Worley-ді қолдау үшін одақ қаражатын дұрыс қолданбағанын және Текердің жақтастарын қорқытқандығын айтты. 1988 жылы өткен арнайы сайлауда Такер 5-ші аймақ директорының лауазымы үшін Уорлиді жеңіп, UAW атқарушы кеңесінің құрамына кірді. Сатурн келісім-шарты көптеген Жаңа бағыттар партиясының мүшелерін ренжітті, олар Бибердің келісім-шартты қолдауын одақтың жеңілдіктерге қарсы күресуден бас тартуының тағы бір белгісі ретінде көрді. Жаңа бағыттар мүшелері 1989 жылы маусымда UAW съезінде Бибердің "бірлік" қолдауын даулауға уәде берді. Текер 5-ші аймақтың директоры болып қайта сайлануға үміткер болды және 1-ші аймақтың директорына үміткер болды. Бибердің баяндамасы конгресс делегаттарына қатты әсер етті. Делегаттар "Жаңа бағыттар" резолюциясын күн тәртібінде қоятын бірнеше процедуралық дауыс беруді оңай жеңді, ал диссиденттердің әлсіздігі көптеген бақылаушыларды таң қалдырды. Бұл 40 жыл ішінде бірінші рет басшылық алдындағы қиындық болды. Бұл дауыс беру 1974 жылдан бері одақтағы президентті сайлауға арналған алғашқы дауыс беру болды. Делегаттардың төрттен бірінің UAW президенті сайлауы үшін New Directions қозғалысын қолдауы, алайда, UAW мүшелерінің азшылығы арасында қозғалыстың әлі де елеулі қолдау тапқанын көрсетті. Ол Үлкен Үш компанияны тек кәсіподақпен жұмыс істейтін компаниялардан бөлшектер сатып алуға мәжбүрлей алмаса да, жұмыс берушінің терең жеңілдіктерге деген қысымына төтеп бере алды. Бірақ билік басындағы соңғы жылы Бибер өзінің міндеттерінен шаршап қалғандай көрінді. Detroit Free Press газетінің тілшісі оны шаршап, бұрынғыдан да аз дауыспен сөйлейтін деп сипаттады және 64 жастағы Бибер мүмкіндігінше көп уақытын демалыс үйінде өткізетінін атап өтті. Стивен Йокич UAW президенті болды. Бибер 2020 жылы 17 ақпанда 90 жасында қайтыс болды.

Басқа қызмет түрлері

Бибер өзін "негізінен демократ" деп сипаттады. 1992 жылы Бибер өзінің сүйікті кандидаты сенатор Том Харкин 1992 жылдың наурыз айында жарыстан бас тартқаннан кейін Демократиялық президенттікке үміткерге AFL CIO қолдауын ала алмады. Бибер UAW президенттігін қабылдағаннан кейін көп ұзамай AFL CIO атқарушы кеңесіне сайланды және AFL CIO өндірістік одақ департаментінің қайта индустрияландыру комитетінің төрағасы болды. Алайда 1995 жылы ол Лэйн Кирклендті еңбек федерациясының президенті лауазымынан босату үшін жасырын жұмыс істеген бірнеше AFL CIO президенттерінің бірі болды. 11 кәсіподақ басшыларының Кирклендті құлату үшін жеткілікті дауыстары болды. Бибер Джон Суинидің өз орнын алмастыруына қолдау білдірді. Эверс Уильямстың қолдаушылары Биберді оның қатысуы дауыс беру үшін маңызды деп сендірді және ол кездесуге қатысты. Гибсон 1995 жылы 18 ақпанда 30 дауыспен 29 қарсы дауыспен президент лауазымынан босатылды. Бибер жергілікті қоғамда да белсенді болды. Ол Project Rehab (Мичиган штатындағы алкоголь және есірткіге қарсы қызмет көрсету агенттігі), Мичиганның адамгершілік қызметтері лигасы, Батыс Мичиганның кешенді денсаулық сақтау жоспарын жасау бөлімі, Мичиган штатының денсаулық сақтау кеңесші кеңесі және Мичиган штатының психикалық денсаулық сақтау кеңесі директорлар кеңесінде қызмет етті. Ол сондай-ақ Гранд Вэлли мемлекеттік колледжінің кадрлар және еңбек кеңесінің мүшесі болды.