Кіріспе
Улисс С. Гранттың өмірбаяны The Personal Memoirs of U. S. Grant - АҚШ-тың 18-ші президенті Улисс С. Гранттың екі томдық өмірбаяны. Бұл шығармада оның Мексика-Америка соғысы мен Америка Азамат соғысы кезіндегі әскери мансабы назарға алынды. Бұл кітаптар Грант өмірінің соңғы жылы, қатерлі ісік ауруынан көбейіп бара жатқан ауырсыну кезінде және оның жеке банкротқа ұшырауы кезінде жазылды. Бұл жинақты Марк Твен 1885 жылы шілдеде Грант қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай жариялады. Твен Грантпен жақын дос болған және өзінің атақ-даңқы мен талантын кітаптарды насихаттау үшін қолданған. Кітап сату Грант отбасының қаржысын қалпына келтіріп, жесірін қамтамасыз ететінін түсінген Твен миллиондаған ардагерлерге патриоттық үндеумен жету үшін арнайы маркетингтік жүйе жасады. Твеннің сценариі бойынша 10 мың агент Солтүстікке барып, бұйрық алды. Көптеген одақ ардагерлері ескі киімдерін киіп, үйме-үй жүріп, екі томдық жинақты, байлаушылыққа байланысты, 3,50 доллардан 12 долларға дейін бағамен ұсынды (1885 жылы 3,5 доллар соңғы жылдары шамамен 12,0 долларға тең). Бұл еңбектер кітаптың екі томдық жинағы 350 000 данаға дейін сатылды. Бұл "Естеліктер" кітабын 19 ғасырдың бестселлерлерінің біріне айналдырды, алғашқы жылы ол тіпті баспа гиганты "Том ағаның қонысы" кітабын да басып шықты - бұл фантастика емес кітап үшін өте ерекше нәтиже. Салыстыру үшін, Гранттың әріптесі Уильям Тэкумсе Шерманның 1876 жылы жарық көрген естеліктері, оның авторы үшін үлкен қаржылық жетістік болды, басылымның алғашқы он жылдығында 25000 дана сатылды. Ақырында Гранттың жесірі Джулия Твеннен алғашқы үш жыл ішінде Грантқа әр сатудың 30% -ы (яғни 30% -дық роялти мөлшерлемесі) түскен. Ақша үшін жазылған және Грант өмірінің сатылымға әкелуі мүмкін жақтарына назар аударған Гранттың жеке естеліктері басылымнан кейін жалпыға танымал болды және жалпы жұртшылық, әскери тарихшылар мен әдеби сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Адал адамнан пайдаланып, содан кейін өлімге ұшыраған гормоналды қатерлі ісік "Естеліктер" кітабына үлкен қызығушылық тудырды. Гранттың прозасына көбінесе оң көңіл бөлінеді, ол нәзік, ақылды және тиімді деп мақталған. Ол Конфедерация мен ішкі армияның қарсыластарына қарсы шайқастарын ашық сипаттайды.
The Personal Memoirs of U. S. Grant are an autobiography, in two volumes, of Ulysses S. Grant, the 18th President of the United States. The work focuses on his military career during the Mexican–American War and the American Civil War. The volumes were written during the last year of Grant's life, amid increasing pain from terminal throat cancer and against the backdrop of his personal bankruptcy at the hands of an early Ponzi scheme. The set was published by Mark Twain shortly after Grant's death in July 1885. Twain was a close personal friend of Grant and used his fame and talent to promote the books. Understanding that sales of the book would restore the Grant family's finances and provide for his widow, Twain created a unique marketing system designed to reach millions of veterans with a patriotic appeal just as the famous general's death was being mourned. Ten thousand agents canvassed the North for orders, following a script that Twain had devised. Many were Union veterans dressed in their old uniforms, who went door to door offering the two volume set at prices ranging from $3.50 to $12, depending on the binding ($3.5 in 1885 is equivalent to about <calculated amount> in recent years to $12.0 in 1885 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in ). These efforts sold 350,000 two volume sets in advance of the book's actual printing. This made the Memoirs one of the bestselling books of the 19th century, in its first year outselling even the publishing behemoth Uncle Tom's Cabin—an extremely unusual result for a non fiction book. By way of comparison, the memoirs of Grant's colleague William Tecumseh Sherman, published in 1876, were an immense financial success for their author, selling 25,000 copies during its first decade in print. In the end Grant's widow, Julia, received about $450,000 ($450000.0 in 1885 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in ) from Twain during the first three years of publication, suggesting that Grant received around 30% of each sale (i. e., a 30% royalty rate). Despite being explicitly written for money, and with a focus on those aspects of Grant's life most likely to induce sales, the Personal Memoirs of U. S. Grant received universal acclaim on its publication and has remained highly regarded by the general public, military historians, and literary critics. The combination of an honest man exploited and then marked for death by throat cancer lent the Memoirs immense contemporary interest. Positive attention is often directed toward Grant's prose, which has been praised as lean, intelligent and effective. He candidly depicts his battles against both the Confederates and his internal Army foes.
Әлемдік турне және ақшалай қиындықтар
Грант әйелі Джулиямен 1877 жылы екінші президенттік мерзімнен кейін әлемді аралап шықты. Бұл турды жеке өзі қаржыландырған, ол оралғанда оған ақша жетпеді. Ол 60 жасқа таяп қалған еді, ол уақытын жұмсап, қаржысын толықтырып отыратын бір нәрсе іздеді. 1878 жылы ол Нью-Йоркке көшіп, ұлы Бак (Улисс С. Грант, кіші) және Фердинанд Уордпен бизнес құрды. Уорд жас инвестор және жас Гранттың жеке досы болды. Уордты оның немересі Джеффри Уорд "өте сенімді, сүйкімді, кішіпейіл, арық адам ретінде сипаттады. Ол қарт адамдарды табу және оларды қуанту үшін дарынды, ол ертеден үйренген".
Понци схемасы, жеке банкроттық және қатерлі ісік диагнозы
Грант пен Уорд фирмасы бастапқыда Уордтың шеберлігі мен Грант есімімен жақсы жұмыс істеді. Бұрынғы президент достарына өзінің құны екі жарым миллион доллар екенін мақтан тұтты, ал отбасы мүшелері мен достары фирмаға ақша құйды. Бірақ Грант компанияның ісіне қатыспай, көбінесе қағаздарға оқымай-ақ қол қоятын. Бұл апатты болып шықты, өйткені Уорд фирманы Понци схемасы ретінде пайдаланды, инвесторлардың ақшасын алып, оны жеке заттарға, соның ішінде Коннектикуттағы сарайға және Нью-Йорктегі үйге жұмсады. Грант пен Уорд 1884 жылы мамыр айында банкрот болды, Грант ақшасыз қалды. Сол жылы көктемде аға Грантқа өлім аузындағы қатерлі ісік диагнозы қойылды.
Century Company баспасы келісімшарты
Грант ауруына шалдыққанға дейін көптеген майдан соғыстарын талдап, мақалалар жазған. The Century Company бұл мақалаларды өзінің басты журналында жариялады. Century Грантқа әр мақала үшін 500 доллар (2022 жылы $ астам) авторлық ақы төледі. Эсселер сыншылар тарапынан жақсы қабылданды және 1876 жылы Century Magazine журналының редакторы Роберт Андервуд Джонсон Грантқа Уильям Текумсе Шерманның жақында үлкен ризашылыққа ие болғандай, оларды мемуарларға кеңейтуді ұсынды. Өзінің өлімге ұшырауы және отбасының өлімінен кейін кедейленуі мүмкін екенін ескерген Грант Century-ге жеке естеліктерін сериялы түрде, содан кейін жинақталған томдарда жариялау туралы ұсыныспен келді. Сенчьюри еңбегін жариялауға келісіп, өліп бара жатқан адам кітаптың әрбір сатылымының 10% -ын алатын келісімшарт жасады.
Марк Твеннің сөз сөйлеуі
Гранттың жеке досы Сэмюэл Клеменс (өзінің Mark Twain деген атымен жақсы танымал) көп ұзамай осы баспалық келісім туралы хабарды естіді және Грант Сенчьюридің шарттарымен келіскен жағдайда қаншалықты аз ақша табады деп ойлағандығын жасыра алмады. Твен бәрін тастап, Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы үйінен Нью-Йоркке жүгірді. Твен Грант үйіне кіргенде, Гранттың үлкен ұлы Фредериктің атасының қолы қойылғанға дейін соңғы рет "Сенчьюри" келісімшартын қарап жатқанын байқады. Твен Гранттың қаламды алайын деп тұрғандығын еске түсіреді.
Құрамы
Твен Гранттың Нью-Йорк қаласындағы таунхаусына көшіп келіп, Грант өліп бара жатқанда өмірін жазып жатқанда, сөзбе-сөз Гранттың қасында болды. Твен кітаптың барлық кезеңдерінде әдеби және көшірме редакциясын қамтамасыз етті, көбінесе досының қасында отырып, беттен бетке кеңес берді. Оның жағдайы нашарлап, әрдайым ауырсынуына қарамастан, Грант өзін жын соққан адам ретінде жазды. Твен кешке сол күні шығарылған барлық беттерді оқып, олардың біркелкілігі мен реңкін жақсарту үшін ұсыныстар жасайтын. Бұл кешкі оқулар жиі елу беттік жобаға дейін жетеді, Грант төрт айдан астам уақыт бойы осы темпімен ұсталды. Азамат соғысы кезінде тыныш сәттерде ол өзінің соңғы тәжірибелері туралы жиі айтады, әдетте "жағымды және жиі көркем тілмен". Грант өзінің соғыс оқиғаларын соншама көп рет айтып, қайталап айтып берді, сондықтан оның естеліктерін жазу әдеттегі естеліктерін қорытындылаудың орнына қайталау мен жылтырату мәселесі болды. Бұл факт, оның балалық шағы мен президенттік кезеңін талқылаудан бас тарту сияқты, Мемуарлардың Мексика-Америка және Азаматтық соғыстарға басымдық беруіне себеп болуы мүмкін. Грант соңғы жылы қатты зардап шекті. Ол ауруынан үнемі ауырып, кейде тұншығып жатқандай сезінді. Ол өзінің жағдайына қарамастан, тез жазатын, кейде күніне 25-тен 50-ге дейін бетті оқитын. Қатерлі ісік оның денесін жайлап, дәрігердің үндеуімен 1885 жылдың маусым айында отбасы оның соңғы апталарын ыңғайлы ету үшін Нью-Йорк штатының Маунт Макгрегор қаласындағы коттеджге көшіп барды. Ол кітапты аяқтаумен айналысты, креслоға сүйеніп, өте әлсіз. Достар, құрметтілер, тіпті кейбір бұрынғы Конфедерация қарсыластары Маунт МакГрегорға барып, құрмет көрсетті. Грант қолжазбаны 18 шілдеде аяқтады; ол бес күннен кейін қайтыс болды.
Мұра
Баспасөз және жұртшылық Гранттың соңғы жылындағы ауру белгілерін бақылады, оның кітаптағы жұмысы жақсы танымал болды. Егер Грант ауырмаған болса, оның мемуарларына қызығушылық жоғары болар еді, бірақ оның өлімінен бұрын оны аяқтау үшін күресі оған одан да көп көңіл бөлді. Кітап жарық көрген кезде сыншылардың мақтауына ие болды. Твен "Еске алуларын" Юлий Цезардың "Галлия соғыстарына арналған автобиографиялық түсініктемелерімен" салыстырды. Британдық мәдениет сыншысы Мэтью Арнольд 1886 жылы жазған эссесінде Грант пен оның кітабын мақтаған. Алайда Твен Арнольдтың тонды қарапайым деп санады, ал екі автор 1888 жылы Арнольдтың өліміне дейін қақтығысты. Жазушы Гертруда Стайн да кітапқа таңданып, Грант туралы ойлағанда жылай алмайтынын айтты. "Естеліктер" тез арада бестселлер болды. Улисс С. Грант өзінің "Жеке естеліктері" кітабында Оңтүстікке қарсы соғысқа қатысты өзінің моральдық, саяси, экономикалық және әлеуметтік аргументтерін жеткізуге тырысты. Союз армиясының қолбасшысы және екі мерзімдік президент ретінде ол соғысқа ерекше көзқараспен қарады, ол қоғамды да, тарихшыларды да қызықтырды, өйткені олар оқиғаның оның жағын естігісі келді. Грант көпшілік назарында белгілі тұлға болғанымен, көпшілік оны танымады. Соғыстан кейін Гранттың жақын әріптесі генерал Уильям Т. Шерман Грантты онжылдықтар бойы білетін болса да, "мен үшін ол құпия, және мен оның өзі үшін құпия деп ойлаймын" деп атап өтті. Грант өзін "әскери емес" деп жариялап, өзінің қарапайым табиғатын үнемі атап өтеді. Грант тіпті Вест-Пойнтқа барғысы келмейтінін, тек әкесі бұл ең жақсы деп ойлағандықтан, Грант "әскери өмір мен үшін тартымды емес" деп сенгендіктен, барғанын айтты. Грант 1846-1848 жылдардағы Мексика соғысына қатысқанын жазды, ол соғысты қолдамады. Грант АҚШ-тың әлсіз мемлекетті таңдауы өте әділетсіз деп есептеді. Грант өзінің жеке естеліктерін соғыстан кейін бірден жағымсыз сынға жауап берудің жолы ретінде қолданды, әсіресе Шило шайқасын сипаттағанда. Шилодағы одақ әскерінің екі жетекші генералдары Грант және генерал Дон Карлос Бьюэлл болды және олар шайқастың өте әртүрлі есебін жасады. Көптеген адамдар Грантты өте дайын емес деп сынға алды, ал Бьюэлл жеңіске өзін-өзі мойындады, ал Грант керісінше оқиғаны жариялап, одақтың жеңісі болмай қоймайтынын айтты. Грант осы кітапты өзінің соғыстағы оқиғалар туралы естеліктерін суреттеп, алған кез келген жағымсыз баспасөзге қарсылық білдіруге мүмкіндік берді. Грант өзінің жеке естеліктерін өзінің майдандағы әрекеттерін және өзінің жетекшілік ету тәсілінің себептерін түсіндіру үшін қолданды. Соғыстан кейін Грант оңтүстіктің жойылуын қамтамасыз ету үшін еш нәрсеге аяусыз басқыншы ретінде суреттелген. Алайда Грант бұл қатал баға деп санады және өзінің қоғамдық пікірін жақсартуға және өзінің қарапайым және әділ адам екеніне сенетінін қорғауға тырысты. Грант газеттерде оның сапасы төмен, қате және жеңілісші деп санаған мақалалар жарияланып, өзін қорлап отырғанын сезінді. Ол былай деді: "Шилоһ шайқасына дейін мен мыңдаған басқа азаматтар сияқты, егер оның кез келген әскеріне қарсы шешуші жеңіске қол жеткізсе, Үкіметке қарсы көтеріліс кенеттен және тез құлайды деп сендім. Шилодан кейін мен Одақты құтқару идеясын тастадым, тек толық жаулап алу арқылы. Солтүстіктің әскерлері соғыстың қажеттілігінен артық қатыгез болған емес". "Улисс С. Грант: солдат және президент" кітабының авторы Джеффри Перрет Гранттың қажеттіліктен әрекет еткендігі туралы мәлімдемесімен келіспей, Гранттың соғыс кезіндегі жаулап алулары оның солтүстік қасиеттеріне қарсы екенін мәлімдеді. Перреттің көзінде Грант "барлығының үстінен жауынгер, ал еріксіз емес" болды. Перрет Гранттың Вест-Пойнтты ұнататынын, Мексика соғысына қатысты осында біраз тұжырым жасағанын және өте жақсы офицер болғанын айтты. Перрет бұл айыптауларды Гранттың генерал-губернаторы болып тағайындалған кезінде "максималды атыс қуаты, максималды қозғалыс" қолданып, "АҚШ армиясының болашағын дамытты" деген фактімен қолдайды. Міне, осылай, ол "Мемюарлар" американдық фантастиканың ең маңызды шығармасы болып табылады.
Марк Твеннің пікірі
Мен естеліктерді "Цезарь түсініктемелерімен" салыстырып отырдым. Мен екі кітапты да бір-бірімен ерекшелендіретін қасиеттері бар екенін шын жүректен айта алдым: сөздің анық, тікелей, қарапайым, қарапайым, ашық шыншылдық, досы мен жауына деген әділдік, жауынгерлік адалдық пен ашықдық, жауынгерлік гүлдену сөзінен аулақ болу. Мен екі кітапты бір жоғары деңгейге қатар қойдым, және мен әлі де олардың сол жердегі жерлері деп ойлаймын.
Қазіргі заманғы түсіндірме басылымдар
2017 жылдың 16 қазанында естеліктердің толықтай түсіндірілген тұңғыш басылымы Гарвард университетінің баспасында The Belknap Press басылымында жарық көрді. "Улисс С. Гранттың жеке естеліктері: толық түсіндірме басылым" деп аталатын бұл кітапты Джон Ф. Марсзалек (Улисс С. Грант қауымдастығының атқарушы директоры 2008 жылдан 2022 жылға дейін) Дэвид С. Нолен және Луи П. Галломен бірге редакциялады. Олар бұл жобаны қазіргі заманғы оқырман үшін естеліктерді контекстке келтіру үшін аяқтады. 2018 жылы Элизабет Д. Самет редакциялаған "Улисс С. Гранттың анотацияланған естеліктері" Liveright Publishing Corporation баспасында жарық көрді.