Жозеф Эллис: Американ тарихшысы және Құрылтай әкелерінің зерттеушісі

Кіріспе

Америкалық тарихшы (1943 жылы туған)

Джозеф Джон Майкл Эллис III (18 шілде 1943 жылы туған) – Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушы әкелерінің өмірі мен дәуіріне арналған американдық тарихшы. Оның "Американдық сфинкс: Томас Джефферсонның мінезі" кітабы 1997 жылы Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды, ал "Негізін қалаушы бауырлар: революциялық буын" 2001 жылы тарих саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды. Екі кітап та бестселлер атанды.

Білім

Ол Уильям мен Мэри колледжіндегі Theta Delta Chi ұйымына қабылданды және "А" дәрежесін алды. 1969 жылы Йель университетінде магистрлік және философия докторы (Ph.D.) ғылыми дәрежелерін алды, онда Эдмунд С. Морган оның ағылшын жазушысы Сэмюэл Джонсон туралы диссертациясын жетекшілік етті. Уильям мен Мэри колледжінде Эллис ROTC-де оқыды.

Мансап

Эллис 1969 жылғы тамызда АҚШ армиясына қабылданып, 1972 жылы капитан шенімен запасқа шығарлығанға дейін үш жыл Вест-Пойнттегі АҚШ Әскери академиясында тарих пәнін оқытты. Кейін Эллис Маунт Холиок колледжінің профессорлық құрамына қосылды. 1979 жылы ол толық профессор атанды, ал кейін Форд қорының тарих профессоры болды. Ол сонымен қатар Уильямс колледжінде және Массачусетс университетінің Ұлттық құрмет колледжінде дәріс берді. Оның ғылыми еңбектері АҚШ-тың негізін қалаушы әкелеріне, оның ішінде Джон Адамс, Томас Джефферсон және Джордж Вашингтонның өмірбаяндарына, Америка революциясына және 1788 жылдан 1800 жылға дейін жалғасқан Федералистік дәуір тарихына арналған. Эллис Массачусетс штатының Оңтүстік Хэдли қаласындағы Маунт Холиок колледжінде факультет деканы қызметін атқарды (1980–1990); одан кейін ол сенімділер кеңесімен тарих пәнінен Форд қорының профессорлық қызметіне тағайындалды. Эллис 2012 жылы Маунт Холиоктан зейнетке шықты.

Президенттік өмірбаяндар

Республиканың құрылу тарихтарымен қатар, 1993 жылдан бері Эллис алғашқы президенттердің жекелеген өмірбаяндарын жазып, 2010 жылы Джон мен Абигейл Адамстардың бірлескен өмірбаянын жариялады. Адамдардың өз заманына қалай әсер еткенін және олардың өзі қалай қалыптасқанын зерттейтін Эллис, кейіпкерлерге романшының назарымен жазады. Эллис – беделді ғалым ретінде танымал, сонымен қатар оның еңбектері халық арасында да сұранысқа ие. Оның Джефферсон туралы өмірбаяны мен Құрылтайшы аталар туралы зерттемелері бестселлер атанды, жүздеген мың данасы сатылды.

Джон Адамс

Зерттеулерінің нәтижесінде Эллис Адамстың президенттік қызметі бағаланбағанына сенді; ол оның еңбегі мен мінезін ашып көрсетуге күш салды. Оның "Passionate Sage: The Character and Legacy of John Adams" кітабы Адамсқа деген қызығушылықты қайта жандандырып, оның жетістіктеріне жаңаша баға беруге әкелді.

Томас Джефферсон

"Американдық сфинкс: Томас Джефферсонның мінезі" (1996) кітабында Эллис Джефферсонның мінезін, жеке басын және оның көптеген қайшылықтарын зерттеді. Ол оның жеке өміріне қаншалықты мән бергенін, президент және мемлекет қайраткерінің саясатта көлеңкеде жұмыс істегенін, хаттар, кездесулер және кешкі ас дастарханындағы әңгімелер арқылы ізін шешкенін атап өтті. Эллис Джефферсонның осы стильдегі табысын көрсетті. Оның жеке өміріне қатысты маңызды мәселелердің бірі – Джефферсонның құлы Салли Хемингспен болған қарым-қатынасы туралы болды. Эллис бұл тұстағы дәлелдердің "нақты еместігін" айтты. Джефферсонның мінезін терең талдағаннан кейін, ол мемлекет қайраткерінің осындай байланыста болмағанына келді. Атап айтқанда, Эллис "Американдық сфинкс" кітабының қосымшасында былай дейді: Егер Томас Джефферсон Мемориалдық қорының қамқорлары қабірлерді қазуды және Джефферсонның, сондай-ақ оның күдікті ұрпақтарының ДНК-сын зерттеуді шешпесе, бұл мәселе екі тараптың да өкілдері еркін болжам жасауына мүмкіндік беретін құпия болып қалады. Яғни, жауап күтетіндер үшін жалғыз қалған нәрсе – дәлелдердің нашар және толыққанды жағдаяттық сипаты туралы кең мәлімдемелермен алдын ала айтылған, ықтимал болжамдар ғана. Осыны жауапты болжамдар рухы деп атасақ, тарихи Джефферсонның ой-өрісі мен мінезі туралы барлық қолдағы мәліметтерді бес жыл бойы зерделегеннен кейін, Салли Хемингспен байланыс болу ықтималдығы өте төмен деген қорытындыға келдім. 1998 жылдың 5 қарашасында доктор Юджин Фостер және оның командасы Джефферсонның еркек желісіндегі ұрпақтарының Y ДНК-сын талдау нәтижелерін жариялады (оның тікелей еркек ұрпақтары белгілі емес, бірақ Y ДНК тікелей еркек желісі арқылы өзгермей беріледі) және оған қатысы бар деген болжам бар басқалардың ұрпақтарын зерттеді. Фостер ДНК нәтижелері Джефферсонның еркек желісі мен Эстон Хемингстің ұрпағы арасында сәйкестік бар екенін көрсеткенін хабарлады. Осы және басқа да тарихи мәліметтерге сүйене отырып, олар Томас Джефферсонның Эстонның және, мүмкін, Салли Хемингстің басқа балаларының әкесі болғанын тұжырымдады. Зерттеу Джефферсонның екі немересі Хемингстің балаларының әкесі деп атаған Карр желісі мен Эстон Хемингстің ұрпағы арасында сәйкестік жоқтығын көрсетті, бұл Томас Джефферсонның әке ретіндегі балама гипотезасын жоққа шығарды.

In his book American Sphinx: The Character of Thomas Jefferson (1996), Ellis explored the character and personality of Jefferson, and his many contradictions. He emphasized how important privacy was to him, and how the president and statesman preferred to work behind the scenes in politics, through letters, meetings and discussions over dinners. Ellis noted Jefferson's success in this style. In relation to one of the major questions about his private life, whether Jefferson had a liaison with his slave Sally Hemings, Ellis suggested that evidence was "inconclusive." His deep analysis of Jefferson's character led him to conclude that the statesman did not have the liaison. Specifically, Ellis says in the appendix to American Sphinx:
Unless the trustees of the Thomas Jefferson Memorial Foundation decide to exhume the remains and do DNA testing on Jefferson as well as some of his alleged progeny, it leaves the matter a mystery about which advocates on either side can freely speculate This means that for those who demand an answer the only recourse is plausible conjecture, prefaced as it must be with profuse statements about the flimsy and wholly circumstantial character of the evidence. In that spirit, which we might call the spirit of responsible speculation, after five years mulling over the huge cache of evidence that does exist on the thought and character of the historical Jefferson, I have concluded that the likelihood of a liaison with Sally Hemings is remote. On November 5, 1998, Dr. Eugene Foster and his team published the results of Y DNA analysis of Jefferson male line descendants (he had no known male descendants but Y DNA is passed on virtually unchanged through direct male line descendants) and descendants of others reputed to be associated with him. Foster reported that DNA results showed a match between the Jefferson male line and the descendant of Eston Hemings. Given that and other historical evidence, they concluded that Thomas Jefferson was the father of Eston and probably of Sally Hemings' other children. The study showed no match between the Carr line, named by two of Jefferson's grandchildren as the father(s) of Hemings' children, and the Eston Hemings descendant, disproving the major alternative to Thomas Jefferson as father.