Кіріспе
Миды электрлік ынталандыру терапиясының әдісі Транскраниалды бірқалыпты токпен ынталандыру (tDCS) - бұл басындағы электродтар арқылы жеткізілетін тұрақты, төмен бірқалыпты токты пайдаланатын нейромодуляцияның бір түрі. Ол бастапқыда ми жарақаты немесе үлкен депрессиялық бұзылыстар сияқты нейропсихиатриялық жағдайларға шалдыққан науқастарға көмектесу үшін әзірленді. Оны, әдетте, айнымалы токпен бірдей қолданылатын, сондай-ақ транскраниалды магниттік стимуляциямен салыстыруға болады. Зерттеулер депрессияны емдеу үшін tDCS-ге айғақтар көбейіп жатқанын көрсетеді. Дәрігерлер tDCS- нің салауатты адамдардағы танымдық қабілеттерін жақсартуға пайдалы екендігіне қатысты әртүрлі деректер бар. Паркинсон ауруы мен Альцгеймер ауруындағы есте сақтау қабілетінің төмендеуіне tDCS тиімді екендігіне дәлел жоқ.
Transcranial direct current stimulation (tDCS) is a form of neuromodulation that uses constant, low direct current delivered via electrodes on the head. It was originally developed to help patients with brain injuries or neuropsychiatric conditions such as major depressive disorder. It can be contrasted with cranial electrotherapy stimulation, which generally uses alternating current the same way, as well as transcranial magnetic stimulation. Research shows increasing evidence for tDCS as a treatment for depression. There is mixed evidence about whether tDCS is useful for cognitive enhancement in healthy people. There is no strong evidence that tDCS is useful for memory deficits in Parkinson's disease and Alzheimer's disease, There is emerging supportive evidence for tDCS in the management of schizophreniaespecially for negative symptoms.
Депрессия
Депрессияны емдеуде tDCS орташа тиімді болуы мүмкін екендігіне кейбір дәлелдер бар.
Басқа медициналық мақсаттар
ТДКС-ге қатысты соңғы зерттеулер басқа психикалық ауруларды, мысалы, алаңдаушылық пен ПТСР-ді емдеуде жақсы нәтижелер көрсетті. Бұл тақырыпта қосымша зерттеулер қажет. Сонымен қатар, tDCS омыртқа миының зақымдануынан кейін невропатиялық ауырсынуды емдеуде пайдалы екендігі туралы деректер бар. ТДКС инсульттан кейінгі қысқа мерзімде күнделікті өмірді бағалау іс-әрекетіне оң әсер ететінін көрсететін өте төмен немесе орташа сапалы дәлелдер бар.
Қауіпсіздік
Британдық Ұлттық денсаулық сақтау және күтім саласындағы үздік институттың (NICE) мәліметінше, депрессияға қатысты tDCS туралы деректер қауіпсіздік мәселесін көтермейді. 2017 жылдан бастап, 60 минутқа дейін және екі апта бойы 4 мА-ға дейін ынталандыру кезінде жағымсыз әсерлерге терінің дәнділенуі, ынталандырудың басында фосфен, еркіту, бас ауруы, бас айналуы және электрод астында қышу жатады. Депрессияны емдеу кезінде 20 - 30 минутқа созылатын, бірнеше апта бойы күнделікті қайталанатын емдеу сеанстары. 2017 жылға дейін ұзақ мерзімді емдеудің жағымсыз әсерлері белгісіз болды. ТДКС- ді эпилепсиямен ауыратын адамдар сияқты, ұстамаларға бейім адамдар қабылдамауы керек.) "Біріккен Корольдікте TDCS депрессияның симптомдарын жақсартатынын және ремиссияға әкеп соғатынын көрсететін жоғары сапалы салыстырмалы дәлелдер бар" деп атап өтті Flow Neuroscience жаңа клиникалық деректерін келтіре отырып
Әрекет ету механизмі
tDCS электрлік сигнал беру арқылы ми жасушаларын ынталандырады және белсендіреді. tDCS- нің қабықша қоздырғышын тұрақты түрде модуляциялау оны оңалтуды жеңілдету және көптеген нейропсихиатриялық бұзылыстарды емдеу үшін тиімді шешімге айналдырады. Стимуляция мидың қызметін өзгертетін тәсіл нейронның тынығуындағы мембраналық потенциалын деполяризация немесе гиперполяризация арқылы жүзеге асады. Оң стимуляция (анодалық tDCS) берілген кезде ток тынығу мембраналық потенциалдың деполяризациясына әкеледі, бұл нейрондық қозғылықты арттырады және жасушалардың көбірек өздігінен іске қосылуына мүмкіндік береді. Теріс стимуляция (катодальдық tDCS) берілген кезде ток тынығу мембраналық потенциалдың гиперполяризациясына әкеледі. Бұл өздігінен жасушалардың атылуының азаюына байланысты нейронның қозғылмалылығын төмендетеді. Үйде tDCS емдеудің тиімділігін, тиімділігін және қабылдануын анықтау үшін клиникалық зерттеулер қажет.
Тарих
tDCS негізгі конструкциясы, қызығушылықты аймақты ынталандыру үшін бірқалыпты ток (DC) пайдалану, 100 жылдан астам уақыт бойы болды. XIX ғасырдан бұрын осы әдісті қолдана отырып, жануарлар мен адамдардың электр қуатын сынаған бірқатар бастапқы эксперименттер жүргізілген. Луиджи Гальвани мен Алессандро Вольта жануарлар жасушаларының электр энергиясының көзін зерттеуде tDCS технологиясын қолданған екі зерттеуші болды. Осы алғашқы зерттеулердің арқасында tDCS алғаш рет клиникалық сахнаға шығарылды. 1801 жылы Джованни Ольдини (Гальванидің немере інісі) меланхолиялы науқастардың көңіл-күйін жақсарту үшін тікелей токтың ынталандыру әдісін сәтті қолданған зерттеуді бастады. 1960 жылдары зерттеуші Д. Ж. Альберт зерттеулері стимуляция қабықшаның қозғылмалылығын өзгертіп, ми қызметіне әсер ететінін дәлелдеген кезде, транскраниалды тікелей ток стимуляциясына қызығушылықтың қысқаша өсуі болды. Сонымен қатар ол оң және теріс ынталандырудың қабықшаның қозғылмалылығына әр түрлі әсер ететінін анықтады. Зерттеулер жалғасты, бұған ТМС және фМРТ сияқты басқа әдістерден алынған білім қосылды.
Инсульт
tDCS инсульттен кейін жоғарғы аяқ-қолдың жұмысын жақсартуға көмектеседі деген дәлел жоқ. Кейбір шолулар тДКС-тің инсульттан кейінгі афазияны жақсартуға әсер ететінін көрсеткенмен, 2015 жылғы Кокран шолуында тДКС-ті дәстүрлі емдеумен біріктірудің ешбір жақсаруы байқалмаған. 2013 жылы жүргізілген зерттеулер tDCS инсульттан кейінгі көру қабілетінің төмендеуіне тиімді болуы мүмкін екенін көрсетеді. Алайда, зерттеулер бойынша қайталануды толықтай тексеруге тура келеді және стандарттау 2017 жылы стандарттарды ресмилендіруге тырысқанымен, осы зерттеулер үшін стандарттау толық жүзеге асырылмаған. Омыртқа миының зақымдануынан кейінгі созылмалы ауырсыну кезінде зерттеулер жоғары сапалы және tDCS тиімді емес деп тапты. tDCS сондай- ақ нашақорлықта зерттелді. Кейбір орташа (В деңгейі) дәлелдер бар, бұл tDCS ірі депрессиялық бұзылысты емдеуден басқа, фибромиалгияны және құмарлық бұзылыстарын емдеуге де жарамды болуы мүмкін. tDCS нейробиологиялық зерттеулерде, әсіресе мидың белгілі бір аймақтарын белгілі бір танымдық міндеттермен немесе психологиялық құбылыстармен байланыстыруға тырысу үшін пайдаланылды. Мишасы нейрондардың жоғары шоғырлануына, оның бас сүйегінің астында орналасуына және мидың қозғалыс және қауымдастық бөліктеріне көптеген өзара анатомиялық байланыстарына байланысты зерттеулердің басты бағыты болды.
Реттік мақұлдаулар
tDCS - бұл Ұлыбританияда, ЕО- да, Австралияда және Мексикада ірі депрессиялық бұзылысқа (МББ) қарсы ЕО- ның мақұлдаған ем. 2015 жылға қарай tDCS АҚШ FDA-ның кез келген пайдалануы үшін мақұлданбаған.