Кіріспе

Талқанның қызыл пульпасы Біллроттың арқандары деп аталатын буындар тінінен және қанға толы көптеген көкбауырлардан тұрады, бұл оған қызыл түсті береді. Оның негізгі қызметі - қандағы антигендерді, микроорганизмдерді және ақаулы немесе тозған қызыл қан жасушаларын сүзгілеу. Шілекей қызыл және ақ целлюлозадан тұрады, оларды шеткі аймақ бөліп тұрады; қалыпты сілекейдің 76 79% қызыл целлюлозадан тұрады. Т-клеткалар сияқты лимфоциттерден тұратын ақ целлюлозадан айырмашылығы, қызыл целлюлоза қанның бірнеше түрінен тұрады, соның ішінде тромбоциттер, гранулоциттер, қызыл қан клеткалары және плазма. Синусоидтар ескірген қызыл қан жасушаларын тазартумен қатар, қан ағынын бұзатын жасушалардың қалдықтарын да тазартады.

Қызыл целлюлозадан алынған жасушалар

Қызыл целлюлоза ұсақ торлы талшықтардан тұратын тығыз желіден тұрады, олар көкбауыр трабекулаларының желілерімен жалғасады, оларға жалпақ, тармақталған жасушалар қолданылады. Ретикулумның торлары қанмен толтырылады: Ақ қан жасушаларының саны қарапайым қанға қарағанда көп. Сонымен қатар, ірі дөңгелек клеткалар, яғни көкбауыр клеткалары да байқалады. Олар амебоидты қозғалыс жасай алады және көбінесе олардың ішкі жағында пигмент пен қызыл қан түйіршіктері болады. Ретикулумның жасушаларының әрқайсысында дөңгелек немесе овал ядросы бар, ал көкбауыр жасушалары сияқты цитоплазмаларында пигмент түйіршіктері болуы мүмкін; олар карминмен терең боялмайды және бұл жағынан Малпиг корпускулдарының жасушаларынан ерекшеленеді. Жас көкбауырда макрофагтар да кездеседі, олардың әрқайсысында көптеген ядролар немесе бір ядролық ядро бар. Ядролы қызыл қан жасушалары жас жануарлардың көкбауыршасынан да табылған.

Қызыл целлюлозалық макрофагтар

Макрофагтар - бүкіл денеде, соның ішінде даланда кездесетін, өте әртүрлі мононуклеарлы фагоциттер. Қызыл целлюлозада орналасқан макрофагтар қызыл целлюлоза макрофагтары (ҚҚМ) деп аталады. Олар қанның гомеостазын сақтау үшін қажет, өйткені зақымдалған және ескірген эритроциттер мен қанда таралған бөлшектерге фагоцитоз жасайды. Деректер РПМ негізінен эмбриогенез кезінде пайда болады және ересек өмір бойы сақталады деп болжайды. Сонымен қатар, RPM- тің дамуы мен өмір сүруін реттейтін бірнеше жасушалық ішкі және сыртқы факторлар бар, бұл факторлар: Spi C, IRF8/4, гемооксигеназа 1 және M CSF. РПМ-лер өсіп-өну факторы β-ны түрлендіру арқылы реттеуші Т-күҙәндектердің дифференциациясын тудырады. Сонымен қатар, олар 1 типті интерферонды паразиттік инфекция кезінде бөліп шығарады. Артериядағы қан Биллроттың артериялық арқандарына (қызыл пульпалық арқандарға) аяқталады. Бұл жіптер фибробластардан және эндотелиялық қабықшасыз ашық қан жүйесін құрайтын торлы талшықтардан тұрады. Осы жіптерде F4/80+ макрофагтар кездеседі, олар осы аймақтардың торлы жасушаларымен байланысты және бірлесіп қызыл целлюлоза макрофагтары деп аталады. Биллроттың арқаншаларынан қан қызыл целлюлозаның веналық синустарына өтеді, олар үздіксіз эндотелиймен және жасушалық осқа параллель базальды плазмалық мембрананың астында созылатын стресс талшықтарымен қапталған. Бұл тітіркену талшықтарының орналасуы синустық эндотелиялық жасушалардың параллель орналасуымен бірігіп, қызыл целлюлозадағы қанды тітіркену талшықтарынан пайда болған саңылаулар арқылы мәжбүрлейді. Алайда, бұл жол ескірген қызыл қан жасушаларына икемді мембраналары үшін қиынға соғады, сондықтан олар арқандарға жабысып, кейіннен қызыл целлюлоза макрофагтарымен фагоцитоздан өтеді. Бұл процесс эритрофагоцитоз деп аталады, ол қызыл қан жасушаларының айналымы мен темірдің қайта өңдеуі үшін маңызды, бұл қызыл целлюлоза макрофагтарының негізгі қызметі және қызыл целлюлозаның осы ерекше құрылымы арқылы мүмкін болады. Қызыл қан жасушаларынан алынған темір қызыл целлюлоза макрофагтары арқылы шығарылады немесе ферритин түрінде эритроциттің өзінде сақталады. Сонымен қатар, эритроциттер темірдің үлкен мөлшерін гемосидерин түрінде (жартылай ыдырап кеткен ферритиннің ерімейтін кешені) сақтай алады, ал оның үлкен жинақтарын қызыл целлюлоза макрофагтарында көруге болады. Қызыл целлюлоза макрофагтары сонымен қатар гемоглобин кешенін (денедегі эритроциттерден шығарылып, интраваскулярлық жолмен жойылады) және гаптоглобинді CD163 арқылы эндоцитоз арқылы алып, темір алады. Медеу макрофагтарында сақталған темір сүйек иесінің талаптарына сәйкес бөлінеді.

Аурулар

Лимфоидты лейкемияда көкбауырдың ақ қамыры гипертрофияға ұшырап, қызыл қамыры қысқарады. Миелоидты лейкемияда ақ қарын атрофияға ұшырап, қызыл қарын кеңейеді.