Кіріспе

Балық түрлері Қапшықты есек (Scaphirhynchus platorynchus) және оның туыстары.

Сипаттама

Acipenseridae тұқымдасына жататын астеридің бүйірлері мен арқасында сүйекті жапырақтары, ал тұмсығының төменгі жағында төрт барбелі бар. Аципенсер тұқымдасына жататын 17 түрін қоса алғанда, барлығы 25 түрі бар. Ащықұстар Солтүстік жарты шардың солтүстік бөлігінде таралған (холарктикалық таралу) және теңіз, тұщы су және анадромалық мүшелері бар. Ащы құс, оның ішінде қақпан құс, олардың еті мен құс еті үшін жоғары бағаланады, олардан кавиардың жоғары сапасы жасалады (Бартон 2007). Олардың ұзындығы мен салмағы шамамен 2 см-ге дейін жетеді, бірақ бұл жиі кездеседі. Ғылыми атауы Scaphirhynchus, грекше, "қақ мұрын" дегенді білдіреді, ал platorynchus, грекше, "кең мұрын" дегенді білдіреді. Қақпан мұрынды есекті құйрық қанатының жоғарғы жағында ұзын жіңішке жіппен сипатталады. Олардың бет жағы жалпақ, ал мұрны да қапаша тәрізді. Тура сызықта орналасқан, ауыздың ашылуынан мұрынның ұшына дейін бірдей қашықтықта орналасқан, беткейдің іш жағында төрт жолақ бар, бұл ақшыл есекке ұқсамайды. Қақпанды сопақшалық есектің құрсағы саңылау тәрізді тақталармен жабылған, бұл негізінен саңылаусыз құрсақтары бар ақшыл есекті ерекшелендіретін тағы бір фактор. Қақпан мұрынды есектің түсі ашық қоңырдан ақ құрсақты қоңырға дейін болады (Pflieger 1997).

Таралу, тіршілік ету және көбейу

Қапшықты ұшқыштар, олардың таралуы бойынша, тұманға өте аз әсер етеді. Миссури өзені мен Миссисипи өзені жүйелері жоғары шөгінді жүктемелерін алып жүруге бейім. Бұл жерде астероидтар үлкен өзендердің ашық арналарында немесе негізгі арналарында мекендейді. Ол су түбінде, көбінесе жылдам ағым мен құм немесе қиыршық тас түбі бар жерлерде өмір сүреді. Көптеген өзен балықтарының түріндей, қақпан мұрынды есектің де мекендеу аймағы шектеулі емес және ол алыс жерлерге бара алады (Pflieger 1997). Қақпан мұрынды есекшөптер астынан тамақтанады, тамақты сору үшін өте шығыңқы аузын пайдаланады. Тамақ негізінен сулы жәндіктердің личинкаларынан тұрады, олар негізінен май құс, шынайы құстар (Diptera) және caddisflies. Ащылық балықтар сонымен қатар, балықтардың, құрттардың және ұсақ балықтардың (Carlson et al. 1985; өткізілді 1969). Нәтижесінде, түпкі тамақтану кезінде ол Quadrula pustulosa (pimpleback), Obovaria olivaria (hickorynut) және Lampsilis teres (сары құм қабықшасы) сияқты бірнеше тұщы су моллюсктерінің глохидияларына (ларваларына) қоныс тереді. Бұл - хиккоринді молюсканың жалғыз белгілі қонысы.