Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дерматоглифика (Ежелгі грек тілінен дерма, "тірі" және глиф, "қазба") - саусақ іздерін, сызықтарды, қолдың пішіндерін және қолдың пішіндерін зерттеу. Бұл жерлер әдетте шашты өсірмейтін жерлер, ал бұл жоталар заттарды көтергенде немесе жалаң аяқ жүргенде көбірек күш жұмсауға мүмкіндік береді. 2009 жылғы есепте дерматоглифтердің ғылыми негізін Ұлттық ғылым академиясы күмәнге ұшыратты, өйткені бұл пән ғылыми әдістен алынған қорытындылардың орнына субъективті салыстыруларға сүйенеді.
Dermatoglyphics (from Ancient Greek derma, "skin", and glyph, "carving") is the scientific study of fingerprints, lines, mounts and shapes of hands, as distinct from the superficially similar pseudoscience of palmistry. Dermatoglyphics also refers to the making of naturally occurring ridges on certain body parts, namely palms, fingers, soles, and toes. These are areas where hair usually does not grow, and these ridges allow for increased leverage when picking up objects or walking barefoot. In a 2009 report, the scientific basis underlying dermatoglyphics was questioned by the National Academy of Sciences, for the discipline's reliance on subjective comparisons instead of conclusions drawn from the scientific method.
Тарих
1823 жылы Ян Евангелиста Пуркине еңбегімен қол мен аяқтардың папиллярлық жоталарын ғылыми зерттеудің басталуын белгілейді. 1858 жылы екінші баронт сэр Уильям Гершель Үндістанда тұрып, бармақ іздерінің идентификациялау үшін қаншалықты маңызды екенін түсінген алғашқы еуропалық болды. Фрэнсис Гальтон тері қыртысының маңыздылығы туралы кеңінен зерттеу жүргізді, олардың тұрақтылығын көрсетіп, 1892 жылы шыққан "Финггерпринтс" кітабымен саусақ іздерін анықтау ғылымын алға жылжытты. 1893 жылы сэр Эдвард Генри "Баспашалық іздерді жіктеу және пайдалану" атты кітабын жариялады, бұл баспашалық іздерді анықтаудың қазіргі дәуірінің басталуын білдірді және басқа жіктеу жүйелерінің негізі болып табылады. 1929 жылы Харольд Камминс пен Чарльз Мидло, тағы басқалар, дерматоглифтер саласындағы "Бас бармақ, алақан және табан" атты кітап шығарды. 1945 жылы Лайонел Пенроуз Камминс пен Мидлоның еңбектерінен шабыт алып, Даун синдромы мен басқа да туа біткен медициналық бұзылуларды зерттеу барысында дерматоглифтерді зерттеуді жүргізді. 1976 жылы Шауман мен Альтер дерматоглифтердің ауру жағдайындағы табылғандарының қорытындысын беретін "Медициналық бұзылулардағы дерматоглифтер" атты кітап шығарды. 1982 жылы Seltzer және басқалар емделушілердің емделуін жүргізді. Олардың қорытындысына сәйкес, әйелдің саусақтарында алты немесе одан да көп түтік бар болса, оның емделу қаупі жоғары екенін көрсетеді. Дерматоглифтерді зерттеу генетикалық синдромдарды диагностикалауда кейбір қосымша құндылыққа ие болса да (төмендегі мысалдарды қараңыз), дермалық қырқалар үлгілерін зерттеудің ауруды диагностикалау немесе аурудың сезімталдығын анықтау үшін қандай да бір құндылығы бар екенін көрсететін жеткілікті дәлелдер жоқ.
1823 marks the beginning of the scientific study of papillary ridges of the hands and feet, with the work of Jan Evangelista Purkyně. By 1858, Sir William Herschel, 2nd Baronet, while in India, became the first European to realize the value of fingerprints for identification. Sir Francis Galton conducted extensive research on the importance of skin ridge patterns, demonstrating their permanence and advancing the science of fingerprint identification with his 1892 book Fingerprints. In 1893, Sir Edward Henry published the book The classification and uses of fingerprints, which marked the beginning of the modern era of fingerprint identification and is the basis for other classification systems. In 1929, Harold Cummins and Charles Midlo M. D., together with others, published the influential book Fingerprints, Palms and Soles, a bible in the field of dermatoglyphics. In 1945, Lionel Penrose, inspired by the works of Cummins and Midlo, conducted his own dermatoglyphic investigations as a part of his research into Down syndrome and other congenital medical disorders. In 1976, Schaumann and Alter published the book Dermatoglyphics in Medical Disorders, which summarizes the findings of dermatoglyphic patterns under disease conditions. In 1982, Seltzer, et al., conducted a study on patients with breast cancer, and concluded that the presence of six or more whorls on a woman's fingertips indicated her being at high risk for breast cancer. Although the study of dermatoglyphics has some adjunctive value in the diagnosis of genetic syndromes (see examples below), there is insufficient evidence to indicate that there is any value in the examination of dermal ridge patterns for the diagnosis of disease or for identifying disease susceptibility.
Дерматоглифтер мен генетикалық жағдайлар
Дерматоглифтер, генетикалық аномалиялармен байланысты болса, туғанда немесе көп ұзамай туа біткен кемшіліктерді диагностикалауға көмектеседі. Klinefelter синдромы: 1-ші санда аркалардың артық болуы, 2-ші санда жиі көкіректің бұрыштарының жиілігі, жалпы алғанда бұрамалар саны аз болуы, бақылауға қарағанда бұрамалар мен бұрамалар үшін төменгі жоталар саны және саусақ жоталарының жалпы санының елеулі азаюы. Cri du chat (5p): бірнеше зерттеулердің сындық шолуы бойынша, пациенттердің 92% - ында аномальді дерматоглифтер, соның ішінде екі қолдың бірден қисық пальмалық бүгілулері және t' күйіндегі трирадиялар кездеседі. Туғаннан соқырлық: бастапқы деректерде трирадиус ауытқуы байқалады. НагелиФранческетти Джадасон синдромы: науқастарда ешқандай дерматоглифтер жоқ. Нуннан синдромы: саусақ ұштарында жиі айналып жүретін; және аксиалдық трирадиус t, Тернер синдромындағыдай, бақылауларға қарағанда t' немесе t" позициясында жиі болады. Бірден бір көлденең алақанның бүгілу жиілігінің артуы. Трисомия 13 (Патау синдромы): 60% науқастарда саусақтың ұштарында аркалар көп және бірден қолдың арғы жағындағы бүгілулер. Сонымен қатар, галлюкальды фибулярлық доғалар "S" үлгілерін қалыптастыруға бейім. Трисомия 18 (Эдвард синдромы): 30% науқастарда саусақтарының ұшында 610 доғалар және бірден көлденең алақанның бүгілуі. Трисомия 21 (Даун синдромы): Даун синдромы бар адамдарда негізінен омыртқаның омыртқалық бұрандалары бар саусақтың іздері болады және трирадиа a, t және d арасындағы ерекше бұрыш ("адд бұрышы"). Басқа айырмашылықтарға бірден көлденең алақан қисығы ("Сайман сызығы") (емделушілердің 50% -ында), гипотенарлық және сандық аралық аймақтардағы үлгілер және сандық орта сызықтар бойындағы төменгі жоталар саны, әсіресе кішкентай саусақтарда, бұл Даун синдромы барларда саусақтың қысқаруына сәйкес келеді. Даун синдромы бар адамдар арасында дерматоглифтік үлгілер бақылауға қарағанда аз өзгеріске ие, ал дерматоглифтік үлгілер сол қолдың сандық жотасын сол қолдың сандық жотасынан шегеріп, сол қолдың бесінші санындағы жоталар санын қарап, Даун синдромы бар адамдарда туа біткен жүрек ақауларымен байланысты анықтауға қолданылады. Тернер синдромы: үрмелердің басымдығы, бірақ өрнектің жиілігі хромосомалық аномалияға байланысты. Рубинштейн Тайби синдромы: кең бас бармақтардың басымдығы, төмен орташа жоталар саны және саусақ аралық аймақтарда пайда болатын саусақ іздері. Шизофрения: А-В жотасының саны бақылау топтарына қарағанда төмен. Тель Хашомер камптодактилия синдромы: ТГК диагнозын қою үшін дерматоглифтік белгілер: а) саусақтағы жеті немесе одан да көп серпімділік (бұл серпімділіктер терминал фалангалардың шекарасынан тыс), б) А-дан D-ге дейінгі радианттардың жоғары вертикаль бағытына байланысты төмен негізгі сызық индексі және в) терінің қабырғалары мен тердің тесіктерінің қалыпты құрылымын жоятын көптеген пальмалық бүгілулер.
Dermatoglyphics, when correlated with genetic abnormalities, aids in the diagnosis of congenital malformations at birth or soon after. Klinefelter syndrome: excess of arches on digit 1, more frequent ulnar loops on digit 2, overall fewer whorls, lower ridge counts for loops and whorls as compared with controls, and significant reduction of the total finger ridge count. Cri du chat (5p ): abnormal dermatoglyphics, including single transverse palmar creases and triradii in the t' position on both hands, are associated with 92% of patients, according to a critical review of multiple studies. Congenital blindness: Initial data points to abnormal triradius. Naegeli–Franceschetti–Jadassohn syndrome: patients lack dermatoglyphics of any kind. Noonan syndrome: increased frequency of whorls on fingertips; and the axial triradius t, as in Turner syndrome, is more often in position t' or t" than in controls. Increased incidence of the single transverse palmar crease. Trisomy 13 (Patau syndrome): excess of arches on fingertips and single transverse palmar creases in 60% of patients. Additionally, the hallucal fibular arches tend to form "S" patterns. Trisomy 18 (Edward's syndrome): 6–10 arches on fingertips and single transverse palmar creases in 30% of patients. Trisomy 21 (Down syndrome): people with Down syndrome have a fingerprint pattern with mainly ulnar loops, and a distinct angle between the triradia a, t, and d (the 'adt angle'). Other differences include a single transverse palmar crease ("Simian line") (in 50% of patients), patterns in the hypothenar and interdigital areas, and lower ridge counts along digital midlines, especially in little fingers, which corresponds to finger shortening in those with Down syndrome. There is less variation in dermatoglyphic patterns between people with Down syndrome than between controls, and dermatoglyphic patterns can be used to determine correlations with congenital heart defects in individuals with Down syndrome by examining the left hand digit ridge count minus the right hand digit ridge count, and the number of ridges on the fifth digit of the left hand. Turner syndrome: predominance of whorls, though the pattern frequency depends on the particular chromosomal abnormality. Rubinstein Taybi Syndrome: preponderance of broad thumbs, low mean ridge count, and fingerprint patterns occurring on interdigital areas. Schizophrenia: A B ridge counts are generally lower than in controls. Tel Hashomer camptodactyly syndrome : Dermatoglyphic characters that need to be present to diagnose THC are: (a) presence of seven or more whorls on digits (these whorls extend beyond the borders of the terminal phalanges), (b) low main line index, caused by the highly vertical orientation of the A to D radiants, and (c) numerous palmar creases that obliterate the normal structure of the ridges and openings of the sweat pores.
Дерматоглифтер мен медициналық жағдайлар
Дерматоглифтердің әртүрлі белгілері мен әртүрлі медициналық аурулар арасындағы байланыс кеңінен бағаланды. Гипертония: Жүйелі шолу гипертониялы науқастардың цифрлық айналу үлгілерінің жиілігін көтеретін кейбір дәлелдерді көрсетеді, бұл бақылауларға қарағанда орташа жоталар санының жоғары болуымен бірге жүреді.
The relationship between different dermatoglyphic traits and various medical diseases have been widely evaluated. Hypertension: A systematic review shows some evidence suggesting that hypertensive patients tend to have an elevated frequency of digital whorl patterns that goes along with having higher average ridge counts than controls.