Кіріспе

Дерматоглифика (Ежелгі грек тілінен дерма, "тірі" және глиф, "қазба") - саусақ іздерін, сызықтарды, қолдың пішіндерін және қолдың пішіндерін зерттеу. Бұл жерлер әдетте шашты өсірмейтін жерлер, ал бұл жоталар заттарды көтергенде немесе жалаң аяқ жүргенде көбірек күш жұмсауға мүмкіндік береді. 2009 жылғы есепте дерматоглифтердің ғылыми негізін Ұлттық ғылым академиясы күмәнге ұшыратты, өйткені бұл пән ғылыми әдістен алынған қорытындылардың орнына субъективті салыстыруларға сүйенеді.

Тарих

1823 жылы Ян Евангелиста Пуркине еңбегімен қол мен аяқтардың папиллярлық жоталарын ғылыми зерттеудің басталуын белгілейді. 1858 жылы екінші баронт сэр Уильям Гершель Үндістанда тұрып, бармақ іздерінің идентификациялау үшін қаншалықты маңызды екенін түсінген алғашқы еуропалық болды. Фрэнсис Гальтон тері қыртысының маңыздылығы туралы кеңінен зерттеу жүргізді, олардың тұрақтылығын көрсетіп, 1892 жылы шыққан "Финггерпринтс" кітабымен саусақ іздерін анықтау ғылымын алға жылжытты. 1893 жылы сэр Эдвард Генри "Баспашалық іздерді жіктеу және пайдалану" атты кітабын жариялады, бұл баспашалық іздерді анықтаудың қазіргі дәуірінің басталуын білдірді және басқа жіктеу жүйелерінің негізі болып табылады. 1929 жылы Харольд Камминс пен Чарльз Мидло, тағы басқалар, дерматоглифтер саласындағы "Бас бармақ, алақан және табан" атты кітап шығарды. 1945 жылы Лайонел Пенроуз Камминс пен Мидлоның еңбектерінен шабыт алып, Даун синдромы мен басқа да туа біткен медициналық бұзылуларды зерттеу барысында дерматоглифтерді зерттеуді жүргізді. 1976 жылы Шауман мен Альтер дерматоглифтердің ауру жағдайындағы табылғандарының қорытындысын беретін "Медициналық бұзылулардағы дерматоглифтер" атты кітап шығарды. 1982 жылы Seltzer және басқалар емделушілердің емделуін жүргізді. Олардың қорытындысына сәйкес, әйелдің саусақтарында алты немесе одан да көп түтік бар болса, оның емделу қаупі жоғары екенін көрсетеді. Дерматоглифтерді зерттеу генетикалық синдромдарды диагностикалауда кейбір қосымша құндылыққа ие болса да (төмендегі мысалдарды қараңыз), дермалық қырқалар үлгілерін зерттеудің ауруды диагностикалау немесе аурудың сезімталдығын анықтау үшін қандай да бір құндылығы бар екенін көрсететін жеткілікті дәлелдер жоқ.

Дерматоглифтер мен генетикалық жағдайлар

Дерматоглифтер, генетикалық аномалиялармен байланысты болса, туғанда немесе көп ұзамай туа біткен кемшіліктерді диагностикалауға көмектеседі. Klinefelter синдромы: 1-ші санда аркалардың артық болуы, 2-ші санда жиі көкіректің бұрыштарының жиілігі, жалпы алғанда бұрамалар саны аз болуы, бақылауға қарағанда бұрамалар мен бұрамалар үшін төменгі жоталар саны және саусақ жоталарының жалпы санының елеулі азаюы. Cri du chat (5p): бірнеше зерттеулердің сындық шолуы бойынша, пациенттердің 92% - ында аномальді дерматоглифтер, соның ішінде екі қолдың бірден қисық пальмалық бүгілулері және t' күйіндегі трирадиялар кездеседі. Туғаннан соқырлық: бастапқы деректерде трирадиус ауытқуы байқалады. НагелиФранческетти Джадасон синдромы: науқастарда ешқандай дерматоглифтер жоқ. Нуннан синдромы: саусақ ұштарында жиі айналып жүретін; және аксиалдық трирадиус t, Тернер синдромындағыдай, бақылауларға қарағанда t' немесе t" позициясында жиі болады. Бірден бір көлденең алақанның бүгілу жиілігінің артуы. Трисомия 13 (Патау синдромы): 60% науқастарда саусақтың ұштарында аркалар көп және бірден қолдың арғы жағындағы бүгілулер. Сонымен қатар, галлюкальды фибулярлық доғалар "S" үлгілерін қалыптастыруға бейім. Трисомия 18 (Эдвард синдромы): 30% науқастарда саусақтарының ұшында 610 доғалар және бірден көлденең алақанның бүгілуі. Трисомия 21 (Даун синдромы): Даун синдромы бар адамдарда негізінен омыртқаның омыртқалық бұрандалары бар саусақтың іздері болады және трирадиа a, t және d арасындағы ерекше бұрыш ("адд бұрышы"). Басқа айырмашылықтарға бірден көлденең алақан қисығы ("Сайман сызығы") (емделушілердің 50% -ында), гипотенарлық және сандық аралық аймақтардағы үлгілер және сандық орта сызықтар бойындағы төменгі жоталар саны, әсіресе кішкентай саусақтарда, бұл Даун синдромы барларда саусақтың қысқаруына сәйкес келеді. Даун синдромы бар адамдар арасында дерматоглифтік үлгілер бақылауға қарағанда аз өзгеріске ие, ал дерматоглифтік үлгілер сол қолдың сандық жотасын сол қолдың сандық жотасынан шегеріп, сол қолдың бесінші санындағы жоталар санын қарап, Даун синдромы бар адамдарда туа біткен жүрек ақауларымен байланысты анықтауға қолданылады. Тернер синдромы: үрмелердің басымдығы, бірақ өрнектің жиілігі хромосомалық аномалияға байланысты. Рубинштейн Тайби синдромы: кең бас бармақтардың басымдығы, төмен орташа жоталар саны және саусақ аралық аймақтарда пайда болатын саусақ іздері. Шизофрения: А-В жотасының саны бақылау топтарына қарағанда төмен. Тель Хашомер камптодактилия синдромы: ТГК диагнозын қою үшін дерматоглифтік белгілер: а) саусақтағы жеті немесе одан да көп серпімділік (бұл серпімділіктер терминал фалангалардың шекарасынан тыс), б) А-дан D-ге дейінгі радианттардың жоғары вертикаль бағытына байланысты төмен негізгі сызық индексі және в) терінің қабырғалары мен тердің тесіктерінің қалыпты құрылымын жоятын көптеген пальмалық бүгілулер.

Дерматоглифтер мен медициналық жағдайлар

Дерматоглифтердің әртүрлі белгілері мен әртүрлі медициналық аурулар арасындағы байланыс кеңінен бағаланды. Гипертония: Жүйелі шолу гипертониялы науқастардың цифрлық айналу үлгілерінің жиілігін көтеретін кейбір дәлелдерді көрсетеді, бұл бақылауларға қарағанда орташа жоталар санының жоғары болуымен бірге жүреді.