Кіріспе

Геральдикалық символ геральдикадағы қызыл гүл Геральдикада қызыл гүл кең таралған құрал. Ол көбінесе гербтегі айып ретінде де, геральдикалық белгі ретінде де қолданылады. Геральдикалық розаның стильді пішіні бес симметриялық жапырақшадан, бес тікенектен және дөңгелек тұқымнан тұрады. Геральдикада гүл гүлдерімен бірге гүлдестеде стильдік бейнеленген өсімдіктердің ең кең таралған символдарының бірі болып табылады. Роза ағылшын Тюдорлар әулетінің символы болды, ал он гүлді Тюдорлар розасы (қос роза деп аталады) Англиямен байланысты. Сондай-ақ, Липп әулеті мен Мартин Лютер мөрінде де қызғалдақтар ерекше орын алады.

Сыртқы келбеті

Геральдикалық розаның қалыпты көрінісі - бес жапырақшалы роза, бұл шұңқырдағы жабайы розаның көрінісін еліктетеді. Ол жеке және толық көрініс береді. Оның ортасында сары тұқымдар және артқы жағында бес жасыл бұта бар; мұндай роза бұталы және тұқымдық деп белгіленеді. Егер тұқым мен тікенектің түсі басқа болса, онда қызғалдақ тікенекті және сол тікенектің тұқымын алады. Мысалы, төменде көрсетілген Липпе розасы Rose Gules, тікенді және тұқымдық Ор. Розаның кейбір түрлерін қолданған. Розалар сабақты болуы мүмкін, бұл жағдайда олар құлап кеткен немесе сабақты деп сипатталады. Розаның сабағы мен жапырақтары бар роза дамаск розасы деп аталуы мүмкін, ол Россетти әулетінің әнші қолында пайда болады. Роза бұтақтары, жапырақтары мен жапырақтары гүлсіз, кейде тек қана қолмен пайда болады. Екі қызғалдақтың бірі екіншісінен құралған комбинациясы қос қызғалдақ деп аталады, оны Тюдорлар кеңінен қолданған. Роза кейде сәулелермен қоршалған болып көрінеді, бұл оны rose en soleil (күннің астында көк) етеді. Гүлді басына тәж кигізуге болады. Розалар төрт гүлді жапырақтар гүлшоғырына, шаштаққа, орналасуы мүмкін. Белгілерде розаның басқа құрылғымен бірігуі сирек кездеспейді. Екатерина Арагонның әйгілі белгісі күйеуі Генрих VIII-нің қос розасымен біріктірілген гранат алмасы болды.

Қолданылуы

Геральдикалық розалар ағылшын тарихында ерекше орын алады. Он бесінші ғасырдағы екі бәсекелес патша үйлері олардың геральдикалық белгілері, Ланкастердің Қызыл Розасы және Йорктің Ақ Розасы арқылы белгілі болды, содан кейін олардың ұзаққа созылған қақтығысы кейінірек Розалар соғысы деп аталды. Кейіннен Йорк ақ розасы Англия мен Шотландияда якобиттіктің белгісі ретінде қолданылды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Британияның негізгі якобиттік ұйымдарының бірі Ақ роза ордені деп аталды. Қызыл және ақ гүлдер Ланкашир мен Йоркширдің азаматтық геральдикасында кездеседі. Соғыстың соңында билікке келген Тюдорлар әулеті өздерінің екі розасының комбинациясын қолданды: он жапырақтан тұратын Тюдор қос розасы. Тюдордың қос розасы әрқашан басқа кез-келген настойканың өрісіне қызыл түсті ақ бояумен бейнеленеді және әрқашан "тиісті" деп аталады. Ол Шотландиямен байланысты ширақ сияқты Англияның гүлдік эмблемасы ретінде қолданылады. Ол Ұлыбритания мен Канада елдерінің елтаңбаларының бөлімінде бейнеленген. Қызыл гүл "Жартер" орденінің жағасында пайда болады. Мартин Лютердің жеке мөрі ретінде Мартин Лютердің шағалы, жүрек және латынша айқышпен біріктірілген розасын қолданған. Лютерлік гүл кейде Германияның бірқатар қалаларының қаруларында пайда болған өз алдына айып ретінде қолданылады. Ағылшын және канадалық жүйелерде кішкентай роза - жетінші ұлының айырмашылық белгісі. Португалияда Бейра князьдерінің қаруын ажырату үшін үш розалы таңба қолданылды. Гүлдер Финляндияның елтаңбасында және Фин армиясының офицерлерінің (полковникке дейін) белгілерінің бір бөлігі болып табылады.