Кіріспе

Атамекенді қорғаушы күні (День защитника Отечества Den' zashchitnika Otechestva; ; ; ; ) - Ресей, Түркіменстан, Беларусь, Қырғызстан, Қазақстан және Тәжікстанда атап өтілетін мереке. Ол 23 ақпанда атап өтіледі, Қазақстанды қоспағанда, 7 мамырда атап өтіледі. Украина 1992 жылдан бастап бұл мерекені жойды, ал Даңқ революциясынан кейін 1 қазанда Украина қорғаушысының күні деп аталады.

Тарих

Алғаш рет 1919 жылы атап өтілген мереке 1918 жылы Ресей Азамат соғысы кезінде Петроград пен Мәскеуде (17 ақпанда) Қызыл Армияға алғашқы жаппай шақыру болған күнді белгілейді. 1923 жылы бұл күн Қызыл Армия мен Әскери-теңіз флотының күні деп ресми түрде аталды.

Ресей мен әлемдегі мерекелер

Ресми түрде, атауынан көрініп тұрғандай, мереке Ресейдің Қарулы Күштерінде немесе Кеңес Қарулы Күштерінде қызмет етіп жүрген немесе қызмет еткен адамдарды (ерлер мен әйелдер, әскери және азаматтық қызметкерлер) атап өтеді, бірақ ресми емес, ұлттық деңгейде ол ерлерді де атап өтуді қамтиды. Бұл мереке ардагерлердің құрметіне шерулер мен шерулермен атап өтіледі, сондай-ақ әйелдер өз өміріндегі ерлерге, әсіресе күйеулеріне (немесе жігіттеріне, күйеулеріне), әкелеріне, ұлдарына және бауырларына кішкентай сыйлықтар береді. Жұмыс орындарының мәдениетінің бір бөлігі ретінде әйелдер еркек әріптестеріне жиі кішкентай сыйлықтар береді. Сондықтан, күнделікті тілде бұл мереке "Ерлер күні" (День мужчин) деп аталады. Мәскеуде мерекелік дәстүрлердің бірі - Кремльдің жанында белгісіз сарбаздың қабіріне гүл шоқтарын қою рәсімі. Ресей президенті, парламенттің екі палатасының басшылары, әскери басшылар, үкіметтің басқа салаларының өкілдері, саяси партиялардың басшылары, сондай-ақ Ресей Православ шіркеуінің лауазымды адамдары Мәскеу Кремльінің қабырғаларының жанында орналасқан Александр бағына келеді. Бір минут үнсіздіктен кейін, ұлттық әнұран орындалады және құрмет сақшыларының салтанатты маршы өтеді. Кешке қарай ел басшылығы Мемлекеттік Кремль сарайында мерекеге арналған концертке қатысады. Сондай-ақ кешке Мәскеуде және Ресейдің басқа да көптеген қалаларында салют көрсетіледі.

Беларусьте

Белоруссияда мереке (Белоруссия тілінде Дзень абаронцы Айчыны деп аталады) 1918 жылдың 23 ақпаны, қазіргі Белоруссияның қарулы күштерінің құрылған күні. Оны 2004 жылы 25 наурызда Президент Александр Лукашенко ресми мерекеге айналдырды. Дәстүр бойынша, 23 ақпанда Беларусь Президенті Минсктегі Жеңіс алаңындағы ескерткішке гүл шоғын қояды. Екеуі де мерекелік мерекені атап өтуде, Беларусь Қарулы Күштері мен Ресей Қарулы Күштері 23 ақпанда бірлескен мерекелік іс-шаралар өткізеді.

Қазақстанда

Қазақстанда 7 мамырда Отан қорғаушылар күні аталып өтеді. 1992 жылы осы күні Қазақ қарулы күштерінің құрылуымен, 2012 жылы қазанда ғана ұлттық мерекеге айналды. Бұл мереке көбінесе 9 мамырдағы Жеңіс күнін тойлаумен тұспа-тұс келеді.

Қырғызстанда

Қырғызстанда Отан қорғаушылар күні жұмыс істемейтін мереке болып табылады. Бишкекте Бишкек гарнизонының әскери паради өтеді. Бұл мереке алғаш рет Қырғызстан Үкіметімен 2003 жылдың 20 қаңтарында енгізілді. Қырғызстан армиясының жеке құрамының 29 мамырда - Қырғызстан Қарулы Күштері күні - өзінің кәсіби мерекесі бар.

Тәжікстанда

Тәжікстанда бұл мереке "Тәжік Ұлттық Армиясы күні" деп аталады. Алайда, мерекеге Тәжікстанның Әуе күштері сияқты басқа да әскери бөлімдер қатысқаны белгілі.

Түрікменстанда

Түрікменстанда Отан қорғаушылар күні 27 қаңтарда Түрікменстан Қарулы Күштерінің құрылғанына орай атап өтіледі. Бұрын ол Президент Гурбангулы Бердымухамедов 2009 жылы атауын өзгерткенге дейін Армия күні ретінде атап өтілді. Қорғаныс министрлігі бұл күні әскери бөлімдерде мерекелік концерттер мен іс-шаралар ұйымдастырады. Қазіргі әскери доктрина 2016 жылы мереке қарсаңында қабылданды.

Украинада

Украинада Отан қорғаушы күні (День захисника Вітчизни/ Den' zakhysnyka Vitchyzny) ешқашан мемлекеттік мереке ретінде тойланбаған. 1999 жылы президент Леонид Кучма 23 ақпанды Отан қорғаушылар күні деп таныды, бірақ оған ресми мәртебе бермеді. Президент Петро Порошенко 2014 жылдың 24 тамызында мәлімдеме жасады, оған сәйкес Украина "Ресейдің әскери-тарихи күнтізбесінің мерекелерін тойламауы керек, бірақ өз отанын қорғаушыларды құрметтейді, басқа біреудікі емес". 2014 жылдың 14 қазанында Порошенконың жарлығымен Украина қорғаушысы күні ресми мереке мәртебесіне ие болды. 6 желтоқсанда бүкіл Қарулы Күштер күні жыл сайын арнайы бағдарламалар мен бүкіл ел бойынша қарулы салюттер мен салюттермен және салюттермен атап өтіледі.

Транс-Днестр аймағында

Днестр өлкесінде Отан қорғаушылар күні мемлекеттік мереке болып табылады. Негізгі мерекелер Тираспольде өтеді. Оларға республика Президенті мен қорғаныс/құқық қорғау органдарының басшылары қатысады. Президент Игорь Смирновтың 2001 жылғы 13 маусымдағы Жарлығымен ол кәсіби мерекелер тізіміне енгізілген және жұмыс істемейтін мереке болып табылады.

Оңтүстік Осетияда

23 ақпан - жартылай танылған Оңтүстік Осетия Республикасындағы ресми мереке. Ел басшылығы Кеңес Армиясында қызмет еткен ардагерлерге, сондай-ақ Оңтүстік Осетияның Қарулы Күштерінде қызмет еткен және 1991-1992 жылдардағы Оңтүстік Осетия соғысында және Грузия-Ресей соғысында қаза тапқандардың барлығына сыйлық береді. Мереке сондай-ақ республиканың Қорғаныс министрлігінің құрылуына орайластырылған мерекелік іс-шаралармен тұспа-тұс келеді.