Кіріспе

Француз ұлттық күні (14 шілде) француз ұлттық мерекесі.

Бастилия күні әскери парад

Бастилия күні әскери парады – 1880 жылдан бері Париж қаласында жыл сайын таңертең өткізілетін француз әскери парады. Бұрын елорданың ішінде немесе жанындағы басқа жерлерде де өткізілген, бірақ 1918 жылдан бастап Версаль бейбітшілік конференциясында ұсынылған одақтастардың қатысуымен және 1940-1944 жылдар аралығындағы неміс оккупациясы кезеңін (онда генерал Шарль де Голльдің басшылығымен салтанатты шара Лондон қаласында өтті) және 2020 жылы COVID-19 пандемиясы оны өткізуге мүмкіндік бермеген жағдайларды қоспағанда, ол Елисей алаңдарында өтеді. Парад Триумф аркасынан Конкорд алаңына дейін өтеді, онда Франция Республикасының Президенті, үкіметі және Франциядағы шетелдік елшілер тұрады. Бұл Францияда танымал, француз телеарналарында көрсетілетін және Еуропадағы ең көне әрі ірі әскери парад.

Бельгия

Лиеж Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері жыл сайын Бастилия күнін тойлайды, себебі Лиеж қаласы Лиеж шайқасындағы күтпеген қарсылығы үшін Легион д'Онер орденімен марапатталған. Қала Конгресс-холлдың сыртында әсем фейерверк көрсетеді. Атап айтқанда, Лиежде Бастилия күнін тойлау, Бельгияның Ұлттық күнін тойлаудан да кең ауқымды болады. Бастилия күнін тойлауға шамамен 35 мың адам жиналады. Француз консулының дәстүрлі фестиваль биі көп көрерменді қызықтырады, сондай-ақ қала бойынша Франция мен Лиеж қаласы арасындағы қарым-қатынасты атап өтетін көптеген ресми емес шаралар ұйымдастырылады.

Канада

Ванкувер, Британдық Колумбияда көрмелер, тағамдар және ойын-сауықтардан тұратын мереке ұйымдастырылады. Торонтодағы Бастилия күні фестивалі де Торонто, Онтариода тойланады. Фестивальді Торонтодағы француз-канад қауымдастығы ұйымдастырып, Францияның Бас консулдығы қолдау көрсетеді. Мереке барысында музыка, өнер қойылымдары, спорт жарыстары және француз базары ұсынылады. Фестивальдің соңында дәстүрлі француз халық биі (bal populaire) өтеді.

Чехия

2008 жылдан бері Прагада "Le marché du 14 juillet" ("14 шілде нарығы") атты француз нарығы ұйымдастырылып келеді. Бұл нарықта дәстүрлі француз тағамдары мен шараптарының қатарında музыка да ұсынылады. Нарық Кампа аралында, әдетте шілде айының 11-ден 14-іне дейін өтеді. Бұл шара Франциядан Чехияға Еуроодақ төрағалығын беруді белгілейтін оқиға. Нарықта ірімшік, шарап, ет, нан және кондитерлік өнімдер сияқты француз өнімдерінің дәстүрлі ассортименті ұсынылады. Шара барысында кешкі уақытта тікелей музыка орындалады, ал түнде алаң шамдармен жарықтандырылады.

Дания

Тиволи ойын-сауық паркі Бастилия күнін тойлайды.

Венгрия

Будапешттегі екі күндік тойлау шарасын Франция институты демеушілік етеді. Фестиваль Дунай өзенінің жағасында өтеді, көшелер музыка мен биге толы. Француз тағамдары мен шараптарына арналған жергілікті базарлар да бар, олар дәстүрлі венгр тағамдарымен үйлесім тапқан. Тойлаудың соңында өзен жағасында әсем фейерверк көрсетіледі.

Үндістан

Бастилия күні бұрынғы француз колониясы Пондишериде зор қуанышпен тойланады.

Ирландия

Франция елшілігі Ирландиядағы Дублин, Корк және Лимерик қалаларында Бастилия күніне орай бірнеше шаралар ұйымдастырады, оның ішінде француз музыкасы кештері мен француз тағамдарының тамақтануы бар. Ирландиядағы француз қауымының көптеген өкілдері осы мерекелік шараларға қатысады. Дублиндегі шараларға тікелей эфирде өнер көрсетулер, француз тағамдарынан арнайы дайындалған мәзірлер және танымал француз фильмдерінің көрсетілімі кіреді.

Жаңа Зеландия

Оклендтің Ремюра ауданында жыл сайын француз тақырыбындағы Бастилия күніне арналған көше фестивалі өтеді. Келушілер мимдер, бишілер, музыкадан ләззат алады, сондай-ақ француз тағамдары мен сусындарынан тамашалайды. Екі ел арасындағы дамып келе жатқан қарым-қатынас, Францияда маори бағының құрылуы және тас өнерiн талдау бойынша ақпарат алмасу Франция резиденциясында ресми қабылдау ұйымдастырылуына себеп болды. Веллингтонда француз қауымы үшін Франция резиденциясында тағы бір шара өткізіледі. Бұл мереке 1993 жылдан бері аталып келеді. (Франсшук, немесе «Француз бұрышы» Батыс Кейп аймағында орналасқан.) Оңтүстік Африканың гастрономиялық астанасы ретінде фестиваль кезінде француз тағамдары, шараптары және басқа да көңіл көтеру шаралары ұсынылады. Оңтүстік Африкадағы Франция консулдығы да ұлттық мерекесін француз қауымы үшін мерекелік шаралармен атап өтеді.

Бір рет өткізілетін мерекелер

1979 ж. Париждегі Конкорд алаңында Жан Мишель Жармен өткен концертте бірінші рет миллионға жуық адам қатысты. 1989 ж. Франция Француз революциясының 200 жылдығын атап өтті, оның ең бастысы – Париждегі Елисей алаңында француз суретшісі Жан Пол Гуденің режиссерлігімен өткен әсерлі шара. Президент Франсуа Миттеран шақырылған әлемдік лидерлерге құрмет көрсетті. 1990 ж. Жарремен концерт Париждің жанындағы Ла Дефенс ауданында өтті. 1994 ж. Әскери шеруді жаңа құрылған Еурокорп – еуропалық әскер бөлімшесі ашты, оның құрамында неміс әскерлері де болды. Бұл 1944 жылдан бері Германия әскерлерінің Францияда тұңғыш рет шеруге қатысуы болды, бұл франко-неміс келісімінің символы ретінде қарастырылды. 1995 ж. Жарремен концерт Париждегі Эйфель мұнарасында өтті. 1998 ж. Франция футбол құрамасы әлем чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін екі күннен соң бүкіл елде зор той-думандар өтті. 2004 ж. Энтанта Кордиаль келісімінің 100 жылдығын мерекелеу үшін британдықтар әскери шеруді бастады, ал Red Arrows әуеде көрсетілді. 2007 ж. Рим шартының 50 жылдығын атап өту мақсатында әскери шеруді ЕО-ның басқа 26 мүше мемлекеттерінің әскерлері бастады, барлығы француз уақыты бойынша жүріп өтті. 2014 ж. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына 100 жыл толуына орай, осы қақтығыста соғысқан 80 елдің өкілдері шақырылды. Әскери шеруді осы елдердің әрқайсысын білдіретін 76 ту ашты. 2017 ж. Америка Құрама Штаттарының Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуының 100 жылдығын атап өту үшін Франция президенті Эммануэль Макрон АҚШ президенті Дональд Трампты екі ел арасындағы ғасырлар бойғы трансатлантикалық байланысты тойлауға шақырды. Трамп бұл шараға әсерленгенін білдірді және АҚШ-тың 2018 жылдың 10 қарашасында (Кару тасталған күннің 100 жылдығы қарсаңында) әскери шерумен «басқаша» болуын қалады деп хабарланды.

Бастилия күніне арналған оқиғалар

2002 жылы Максим Брунери француз президенті Жак Ширакты Елисей алаңындағы парад кезінде атуға талпынды. 2009 жылы Париж жастары Бастилия күні 300-ден астам көлікті өртеді. 2016 жылы тунистік террорист Мохамед Лахуайе Бухел Ницца қаласында мерекелік шаралар кезінде көлікпен көпшілікке шабуыл жасады. Полициямен болған атыс кезінде шабуылшы қаза болғанға дейін, Англия жағажайында 86 адам қаза тауып, 434 адам жарақат алды.