Кіріспе

Корольдік Дания оркестрі (Дания: Det Kongelige Kapel) - Данияның Копенгаген қаласында орналасқан оркестрі. Оркестрдің даниялық атауы оның бастапқы функциясы - сарайлық іс-шараларға арналған музыканы жеткізуге бағытталған ансамбль екенін көрсетеді. Қазіргі уақытта Корольдік Дания оркестрі 100-ге жуық музыканттан тұрады. Оркестрдің дәстүрлі симфониялық концерттерінің негізгі орны - Копенгаген опера театры, онда оркестр сонымен қатар Корольдік Дания операсының оркестрі ретінде қызмет етеді, сондай-ақ шағын эксперименталды сахнаның фойесінде бірнеше жыл сайын камералық оркестр концерттерін өткізеді. Балет пен кейбір опера қойылымдары Дания Корольдік театрының ескі сахнасында өтеді.

Тарих

Оркестрдің басталуы 1448 жылы және патша Кристиан І-нің корольдік сарайындағы керней корпусы болды, сондықтан әлемдегі ең көне оркестр деп аталады. Жылдар өте келе оркестр сарайдан шығып, Данияның Корольдік театрында тұрып қалды. Оның жетекшілері арасында Кристоф Виллибальд Глюк бар, ол Данияда болған кезде 1749 жылы кейінірек король Кристиан VII туылған күнді атап өту сияқты ерекше оқиғалар үшін музыка жазды. Оркестрдің саны артып, әрдайым жаңа орындаушылар шыға бастады. Иоганн Готлиб Науман 1780 жылдары реформалар жүргізген кезде ансамбльде 46 адам болды. Осы уақытта Корольдік Дания операсының хоры тұрақты түрде Корольдік Дания театрына тағайындалды. Ф. Л. Э. Кунзен 1790 жылдары Моцартты ансамбль репертуарына енгізді. 1883 жылдан бастап Йохан Свендсеннің қызметі оркестрдің өсуі мен дамуының айқын кезеңін бастады, оның ішінде Свендсен Корольдік Дания оркестрі концерттерінің сериясында ірі симфониялық шығармаларды енгізді, бұл біртіндеп Дания музыкасының дәстүріне айналды, ал ірі симфониялар оркестрдің доманы болды. Карл Нильсен оркестрде көп жылдар бойы қызмет етті, ішінара 2-ші скрипкашы, ішінара дирижер ретінде. Король Фредерик IX Дания Корольдік оркестрімен ерекше тығыз қарым-қатынаста болды, оның мүшелерімен дирижерлік өнерге деген қызығушылығын арттырды. Майкл Шонвандт 2000 жылдан 2011 жылға дейін оркестрдің бас дирижері болды. 2011 жылдың қыркүйегінде оркестр 2013 жылдың қыркүйегінен бастап Якуб Хрушаны өзінің келесі музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады. Алайда 2012 жылдың қаңтар айында Кит Уорнердің Дания Корольдік Операсының көркемдік директорынан бюджет қысқартулары бойынша отставкаға кетуіне байланысты Хруша Уорнердің әрекетіне қолдау білдіріп, Дания Корольдік Операсының музыкалық директоры және солмен бірге Дания Корольдік Оркестрінің тиісті лауазымына бармайтынын мәлімдеді. 2012 жылдың мамырында оркестр Майкл Бодерді өзінің келесі бас дирижері және көркемдік кеңесшісі ретінде 2012 жылдың тамыз айынан бастап тағайындағанын жариялады. Бодер бұл лауазымға 2016 жылға дейін қызмет етті. 2017 жылдың қарашасында оркестр Александр Ведерниковты өзінің келесі бас дирижері ретінде жариялады. Ведерников бұл лауазымға 2018 жылдан 2020 жылдың қазан айында қайтыс болғанға дейін ие болды. Оркестрдің қазіргі бас қонақ дирижері Паоло Кариньяни, 2021-2022 жылдар маусымынан бастап, бастапқы келісімшарты 3 жыл. 2022 жылдың ақпан айында оркестр Мари Жакконың 2024-2025 жылдар аралығындағы маусымнан бастап, алғашқы келісімшарты 5 жылға дейін күшіне енетінін жариялады. Жако - Det Kongelige Kapel-дің музыкалық директоры атанған алғашқы әйел дирижер.