George Eyser

Кіріспе

Американдық гимнаст Джордж Луис Айзер (31 тамыз 1870 жыл - 6 наурыз 1919 жыл) - 1904 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында жарысқа қатысқан, бір күнде алты медаль, оның ішінде үш алтын және екі күміс медаль алған неміс-америкалық гимнаст. Айзер сол аяғы үшін ағаш протезмен жарысты, ол пойыздан өтіп, аяғынан айырылды. Ол мүгедектігіне қарамастан, қақпадан секіруден алтын медаль жеңіп алды.

Өмір

Айзер 1870 жылы 31 тамызда Германияның Киль қаласында Георг Софус Жаспер Айзер мен Огюст Фридерике Генриетт Айзердің (туған есімі Марксен) жалғыз баласы болып дүниеге келді. 14 жасында оның отбасы АҚШ-қа көшіп кетті (Айзер 1894 жылы АҚШ азаматтығын алды). Отбасы алғаш рет Денверде, Колорадода тұрды, бірақ Джордж 1902-1903 жылдары Сент-Луисқа, Миссуриге көшіп барды, онда ол құрылыс компаниясында бухгалтер болып жұмыс істеді. Ол жерде ол жергілікті гимнастика клубы Concordia Turnverein Saint Louis-ке қосылды. Жас кезінде сол аяғының көп бөлігін жоғалтып алған, оны пойыз басып кеткеннен кейін кесу керек болды. Оның орнына жүгіру мен секіру сияқты физикалық әрекеттерге мүмкіндік беретін ағаш протез орнатылды. Спортпен шұғылданатын Эйзер 1904 жылғы Олимпиадаға қатысуға ниеттеніп жаттығулар өткізді. Айзер екі сетте де өнер көрсетті, ал бірінші сетте нашар нәтиже көрсетті. Ол гимнастикада 9 кезеңді жарыста 10-шы орын алды, оның ішінде 3 жаттығулар горизонтальды және параллельді, екісі - конькиде және бірі - каскаде. Айзер тағы бір гимнастикада 71-ші орын алды, онда бірдей құрылғылар, бірақ реті аз жаттығулар болды. Ол сондай-ақ атлетикада триатлонға қатысты, бірақ 8 м (26,1 фут) ату, 100 метрлік спринтте 15,4 с және 4 м (13 фут) қашықтыққа секіру нәтижелерімен соңғы орынға ие болды. Эйзер екінші сетте әлдеқайда жақсы нәтиже көрсетті. 29 қазанда ол жалпы 6 медаль жеңіп алды, оның 3-і алтын (паралельді штангалар, ұзын атпен секіру және 25 фут арқанмен көтерілу), екі күміс (помель ат және 4 турнир), бір қола (горизонтальді штанга). Оның басты қарсыласы тағы бір америкалық Антон Хайда болды, ол да 6 медаль, 5 алтын және бір күміс медаль жеңіп алды. Хайда алтынмен бөлісті, Эйзерден кейін екінші орын алды, бірақ көлденең штанга, поп-код, командалық жарыстарда жеңіп алды. Командалық жарыста Конкордия төртінші орынға ие болды. 2008 жылға дейін Айзер Олимпиада ойындарында өнерлі аяғы бар жалғыз адам болды. Кейін 2008 жылы жол апатынан сол аяғын жоғалтқан Оңтүстік Африка жүзушісі Натали ду Тойт Пекиндегі 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 10 км жүзу марафонына қатысып, 16-шы орынды иеленді, ал 2012 жылы Оңтүстік Африканың екі аяғы ампутияланған жүгірушісі Оскар Писториус Лондондағы 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына 400 метрлік жарысқа және 4х400 эстафетасына қатысты.

Eyser was born on August 31, 1870, in Kiel, Germany, as the only child of Georg Sophus Jasper Eÿser and Auguste Friederike Henriette Eÿser (née Marxen). When he was 14, his family emigrated to the United States (Eyser obtained US citizenship in 1894). The family first lived in Denver, Colorado, but George moved to St. Louis, Missouri, sometime around 1902–1903 where he worked as a bookkeeper for a construction company. There, he joined a local gymnastics club Concordia Turnverein Saint Louis. At some point in his youth, he lost most of his left leg, which had to be amputated after a train ran over it. It was replaced by a wooden prosthesis which allowed physical activities such as running and jumping. A keen sportsman, Eyser pursued training, aiming for the 1904 Olympics. Eyser competed in both sets and did poorly in the first one. He was placed 10th in gymnastic 9 event all around competition, which included 3 routines on both the horizontal bar and parallel bars, two on pommel horse and one on vault. Eyser was 71st in another gymnastic all around event, which included the same devices, but smaller number of routines. He also competed in the athletics triathlon, but finished the last with the results of 8 m (26.1 ft) in shot put, 15.4 s in 100 meters sprint and 4 m (13 ft) in the long jump. Eyser performed much better in the second competition set. On a single day of October 29, he won 6 medals in total, of which 3 were gold (parallel bars, long horse vault, and 25 foot rope climbing), two silver (pommel horse and 4 event all around), and one bronze (horizontal bar). His main rival was another American, Anton Heida, who also won 6 medals, 5 gold and one silver. Heida shared gold with Eyser in the vault, was second after Eyser on parallel bars, but won the horizontal bar, pommel horse, all around and team competitions. In the team competition, which was then held by the clubs, Concordia finished fourth. Prior to 2008, Eyser was the only person with an artificial leg to have competed at the Olympic Games. Later, in 2008 Natalie du Toit, a South African swimmer who lost her left leg in a traffic accident, participated in the 10 km swimming marathon at the 2008 Summer Olympics in Beijing and finished 16th, and in 2012 Oscar Pistorius, a South African double leg amputee runner, participated in the 2012 Summer Olympics in London in the 400 metre race and the 4x400 relay.

Кейінгі өмірі

Олимпиадалық табысынан кейін Айзер Конкордия үшін бәсекелесуді жалғастырды, клуб 1908 жылы Германияның Франкфурт қаласында өткен халықаралық кездесуде және 1909 жылы Огайо штатының Цинциннати қаласында өткен ұлттық кездесуде жеңіске жетті. 1919 жылы 6 наурызда Денверде қайтыс болды.