Кіріспе

Жаңа Зеландия композиторы (19412022) британдық драматург Дженифер Хелен МакЛеод (12 қараша 1941 28 қараша 2022) - Жаңа Зеландия композиторы және Веллингтондағы Виктория университетінің музыка профессоры. Ол үлкен топтар үшін бірнеше ірі шығармалар жазды, соның ішінде төрт оркестр мен 450 балаға арналған Under the Sun және Hōhepa операсы.

Өмірбаян

МакЛеод 1941 жылы 12 қарашада Веллингтонда Лорна Белл МакЛеодтың (туған аты Перрин) және Рональд Д'Арси МакЛеодтың қызы болып дүниеге келді және Тимару мен Левинде өсті. Ол бала кезінен музыкаға қызығатын, бес жасында музыка оқи алатын. Профессорлық қызметінде ол Гуру Махараджидің "Жаратушы жарық миссиясы" атты ісіне қатты әсер еткен, бұл оның ерте зейнетке шығуына себеп болды. 1997 жылы Королеваның туған күніне арналған марапаттауда МакЛеод музыкаға сіңірген еңбегі үшін Жаңа Зеландияның Ардагерлік орденінің офицері болып тағайындалды. МакЛауд ең танымал екі ірі шығармасы - "Жер мен аспан" және "Күн астында" үлкен күштер үшін. Сондай-ақ, ол көптеген әндер мен әнұрандарды жазды. Ол Мессианның музыкасының үлкен құрметіне бөленген және оған үлкен әсер еткен. Оның жеті тоналы сағаттық шығармаларын алғаш рет Жаңа Зеландиялық пианист Джеффри Грис орындады. 2022 жылы 28 қарашада 81 жасында Палмерстон-Норт қаласында қайтыс болғанға дейін МакЛеод Пукеруа шығанағында өмір сүріп, музыка теориясы, әсіресе ноталар мен масштабтар арасындағы қарым-қатынас бойынша жұмыс істеді.

Тоналды сағаттар теориясы

1980 жылдардың ортасында МакЛеод Голландия композиторы Питер Шаттың жұмысына тап болды, ол Тональді сағат деп аталатын посттондық композициялық техниканы әзірледі. Бұл техникада үш ноталық биіктік жинақтарының (трихордтар) транспозициясы мен инверсиясы арқылы хроматикалық агрегатты қалыптастыруға баса назар аударылды. МакЛеод бұл әдісті барлық 223 мүмкін жиынтық кластарын қамтуға кеңейтті (Аллан Форттің питч класы жиынтық теориясының терминологиясын пайдалану үшін), сонымен қатар хроматикалық мүмкіндіктердің ғаламшарына үйлесімді таңбалау, санаттау және талдамалық тәсіл жасады. Оның жарияланбаған қолжазбасы "Тондық сағаттың кеңейтілген теориясы: Хроматикалық карталар I және II" оның теориясының теориялық және философиялық негізін түсіндіреді және барлық жиынтық сыныптардың (интервалды бастапқы нысандар деп аталады) егжей-тегжейлі жазбалары мен олардың қасиеттері туралы байқауларын қамтиды.

Жер мен аспан

"Жер мен аспан" - хор мен оркестр үшін, негізінен балалар үшін үлкен шығарма. Бұл маори мифінің жаратылысы туралы, атап айтқанда Жер Анасы Папа Туа Нуку мен Аспан Әкесі Рангинуидің ажырауы туралы әңгімелейді. Ол өз бетінше қозғалатын дауыстарды қамтитын көптеген үзінділерді қолданады. Ол алғаш рет 1968 жылы Мастертон қаласында, ал 1970 жылы Таурангада орындалды. Ол аз орындалса да, үлкен ауқымы, жергілікті мазмұны және эксперименталды сипаты бойынша Жаңа Зеландия музыкасының маңызды бөлігі болып саналады. 1971 жылы Оклендтегі Меркурий театрында Корольдік командалық қойылым жазылды.

Күн астында

"Күн астында" - Палмерстон Норт қаласының 100 жылдығын атап өту үшін тапсырылған. Ол 1971 жылдың 24-30 мамыры аралығында алты рет орындалды. Бұл кітапта Жердің пайда болуынан бастап, Жер бетіндегі тіршіліктің барлық кезеңдері мен Күннің суытуына дейінгі Күн тарихы баяндалады. (Сөз: Жұлдыз өшіріледі!) Ол залдың әр бұрышында төрт оркестр, бес адамнан тұратын рок-топ, үлкен ашық залдың екі жағында екі ересектер хоры және жалпы саны 440 баладан тұратын "floor choirs" хорлары үшін жазылған. Әрқайсысының өз дирижері бар, олар наушник арқылы МакЛаудтың биттер мен такталарды санап жатқан таспасын тыңдау арқылы үйлестіріледі. (Тіркелімнің басқа бір трекінде баяндама берілген.) Төртінші актінің соңында, көрермендерді қазіргі уақытта (хиппи дәуірінде) алып келеді, онда "Shadow People" поп-жыры бар, көрермендерді биге қосылуға шақырады. Бұл қойылымға 1000 адам қатысып, оны орындау үшін екі жыл уақыт қажет болды. 16 мектептің оқушылары 2000 сурет салды, оның 70-і көмеш экрандар арқылы көрермендер залының екі шетінде көрсетілді. Шоуның продюсері (АҚШ: режиссер) - Питер Туллок. Бүкіл орындаудың жаздырылуы, сондай-ақ Грант Бриджер мен жергілікті үш құрамды топ "The Forgiving" орындаған Shadow People әнінің бірі жарияланды.

Император мен Найтингейл

1985 жылы Веллингтон аймақтық оркестрі (қазіргі Orchestra Wellington) 1986 жылы Веллингтондағы Жаңа Зеландия халықаралық өнер фестивалінің бір бөлігі ретінде сэр Уильям Саутгейттің басшылығымен отбасылық концерт үшін тапсырған "Император мен Найтингейл" әнін кейіннен бірқатар Жаңа Зеландия аймақтық және жастар оркестрлері орындады. Мұнда жазылған нұсқаны композитор 2010 жылы қайта қарады. Мәтінді композитор Ханс Кристиан Андерсеннің "Түнқұйрық" ертегісінен ағылшын тіліндегі нұсқасында "Сары ертегі кітабы" (1894) Эндрю Ланг редакциялаған (18441912) және Леонора Бланш Аллейне Ланг аударған (18511933).

Рок-концерті

Рок-концерт 1986 жылы фортепиано үшін (бірінші) рок-соната ретінде өмірге келді, бұл жұмыстың классикалық тамыры берік және Листтік қиындықтар бар, оны Жаңа Зеландиялық пианист Брюс Гринфилд өзінің жетіген виртуоз оқушысы үшін тапсырды. он жеті жасар Юджин Альбулеску. (Бұл композитордың 1987 жылы халықаралық қонақ композитор ретінде он күндік Кентуккидегі қазіргі заманғы музыка фестиваліне шақырылғандығы, оны Луисвилл оркестрі өзінің қырық жылдығына орай өткізгендігі белгілі.) Альбулескудің өтініші бойынша 2009 жылы ол рок-сонатаны клавиатурадан басқаратын фортепиано концерті ретінде қайта қарады. Алғашқы екі бөлім соната түрінде, әрқайсысы бірінші тақырыппен, ауысу тақырыбымен және екінші топпен қарама-қарсы, классикалық типті дамыту бөлімімен, оның соңында импровизацияланған каденсаға мүмкіндік бар (Албулескудің идеясы және оның орындауының сирек кездесетін ерекшелігі) өзінің қалауы бойынша, бірақ қазіргі жазбада жақсы бақылауда). Музыка жаңадан құрастырылған, ал оның ырғақты тілі біздің заманымызға (халықтық мағынада) өте жақын болса да, оны бірінші бөлімде айтылған "алыстағы достар" Бетховеннің (Моцарт, Шуберт, Лист, Дебюсси, Гершвин) рухы қатты қозғады. Тағы бір досы Чарли Френч болды, оған екінші, қараңғырақ бөлім (жалғыз фортепиано, струн және флейта үшін) арналған. Чарли Австралияның абориген белсендісі еді, ол Веллингтонда бір уақыт бірге тұратын, кейіннен, өкінішке орай, СПИД-тің ерте құрбаны болып қайтыс болды. Соңғы бөлім рондо соната түрінде, қайталанатын рондо ретінде латындық ромп, балабақша тәрізді екінші тақырып және квази-ибериялық күйде басталатын даму эпизоды. Әр қимылдың кодасы бар (бірінші және соңғы жағдайда өте ұзақ), және әрқайсысы өз бетінше ойналуы мүмкін.

Хохепа

Жаңа Зеландия халықаралық өнер фестивалі 2012 жылы МакЛеодтың "Хохепа" операсының тұсаукесерін өткізді. Опера Маори бас Хохепа Те Умуроа мен британдық қоныс аударған Томас Мейсонның 1800 жылдардағы жер соғыстары кезінде болған шынайы оқиғаға негізделген. Оны 15 жыл бойы МакЛеод әзірледі және Нгати Ранги iwi-нің Маттью Марейкура сұранысы бойынша.

Әндер мен әнұрандар

МакЛеодтың бірнеше әндері 1000 балаға және 1983 жылдың желтоқсанында Веллингтон гаваньның Ориентал шығанағындағы Күн фестивалінде орындалған Бах хорына жазылды. Жұмысты орындау, репетициялау және орындау үш айға созылды және бұл МакЛеодтың ең үлкен хорлық оқиғасы болды. Әр әннің түстері әр түрлі. Олардың бірі әлі күнге дейін орындалып келеді Индиго II ("Шаяндардың жарығы"). МакЛеод Маори тілінде көптеген ән-жырларды жазды.