Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз математигі (1842–1891) NOTOC
French mathematician (1842–1891)
NOTOC
Франсуа Эдуард Анатоль Лукас (fʁɑ̃swa edwaʁ anatɔl lykɑ; 4 сәуір 1842 – 3 қазан 1891) – француз математигі. Лукас Фибоначчи тізбегін зерттеуімен белгілі. Оған байланысты Лукас тізбектері мен Лукас сандары оның атымен аталады.
François Édouard Anatole Lucas (fʁɑ̃swa edwaʁ anatɔl lykɑ; 4 April 1842 – 3 October 1891) was a French mathematician. Lucas is known for his study of the Fibonacci sequence. The related Lucas sequences and Lucas numbers are named after him.
Өмірбаян
Лукас Амиенде дүниеге келді және École Normale Supérieure мектебінде білім алды. Ол Париж обсерваториясында жұмыс істеді, кейіннен Париждегі Сент-Луи және Шарльмен лицейлерінде математика профессоры болды. Жақында ғана элементарлық дәлелдемелер жарияланды. Ол сандардың жайлығын тексеру әдістерін ойлап тапты. 1857 жылы 15 жасында Лукас 2127–1 санының жайлығын Лукас тізбектерін қолдана отырып қолмен сынауға кірісті. 1876 жылы 19 жыл сынақтан өткеннен кейін, ол ақыры 2127–1 санының жай екенін дәлелдеді; бұл үш ширек ғасыр бойы ең үлкен Мерсенн саны болып қала берді. Бұл қолмен дәлелденген ең үлкен жай сан ретінде мәңгілікке сақталуы мүмкін. Кейін Деррик Генри Лемер Лукастың жайлық сынақтарын жетілдіріп, Лукас–Лемер жайлық сынағын алды. Ол көлеңкелік есептеуді дамытуға қатысты жұмыс істеді. Лукас "Смарандаше" функциясын алғаш рет жариялағаны белгілі. Лукас демалыс математикасымен да қызығушылық танытты. Ол Багенаудиер жұмбағына әдемі бинарлық шешім тапты. Ол сонымен қатар 1883 жылы Ханой мұнарасы жұмбағын ойлап тапты, оны Лукас д’Амиенс анограммасы N. Claus de Siam деген лақап атымен сатты және 1889 жылы алғаш рет нүктелер мен қораптар ойынының сипаттамасын жариялады. Лукас ерекше жағдайда қайтыс болды. Француз ғылымдарын дамыту қауымдастығының жылдық конгресінің банкеті кезінде официант ыдыс-аяқ тастап, сынық табақпен Лукастың жағын кесіп алды. Бірнеше күннен кейін ол, мүмкін, сепсистен туындаған, қатты тері қабынуынан 49 жасында қайтыс болды.
Lucas was born in Amiens and educated at the École Normale Supérieure. He worked in the Paris Observatory and later became a professor of mathematics at the Lycée Saint Louis and the Lycée Charlemagne in Paris. More recently, elementary proofs have been published. He devised methods for testing the primality of numbers. In 1857, at age 15, Lucas began testing the primality of 2127 − 1 by hand, using Lucas sequences. In 1876, after 19 years of testing, he finally proved that 2127 − 1 was prime; this would remain the largest known Mersenne prime for three quarters of a century. This may stand forever as the largest prime number proven by hand. Later Derrick Henry Lehmer refined Lucas's primality tests and obtained the Lucas–Lehmer primality test. He worked on the development of the umbral calculus. Lucas is credited as the first to publish the so called "Smarandache" function. Lucas was also interested in recreational mathematics. He found an elegant binary solution to the Baguenaudier puzzle. He also invented the Tower of Hanoi puzzle in 1883, which he marketed under the nickname N. Claus de Siam, an anagram of Lucas d'Amiens, and published for the first time a description of the dots and boxes game in 1889. Lucas died in unusual circumstances. At the banquet of the annual congress of the Association française pour l'avancement des sciences, a waiter dropped some crockery and a piece of broken plate cut Lucas on the cheek. He died a few days later of a severe skin inflammation, probably caused by sepsis, at 49 years old.