Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық экономист (1933-2011) Уильям Артур Нисканен (/ n ɪ / s / ' k / æ / n / ən /; 13 наурыз 1933 - 26 қазан 2011) - американдық экономист. Ол президент Рональд Рейганның экономикалық бағдарламасының сәулетшілерінің бірі болды және қоғамдық таңдау теориясына үлес қосты. Ол сонымен қатар ұзақ уақыт бойы либертариандық ой-сана институтының төрағасы болды.
American economist (1933–2011)
William Arthur Niskanen (/n//ɪ//s/'/k//æ//n//ən/; March 13, 1933 – October 26, 2011) was an American economist. He was one of the architects of President Ronald Reagan's economic program and contributed to public choice theory. He was also a long time chairman of the Cato Institute, a libertarian think tank.
Ерте өмір және білім
Нисканен Орегон штатының Бенд қаласында туып өскен. Ол "Б" бағасын алды. 1954 жылы Гарвард университетінен. Ол Чикаго университетінде экономика мамандығы бойынша аспирантураны оқыды, мұнда оның ұстаздары Милтон Фридман және басқа да танымал экономистер болды, олар экономика, мемлекеттік саясат және заңға революция жасады, бұл идеялар Чикаго экономика мектебі деп аталды. Нисканен 1955 жылы магистратураны, ал 1962 жылы докторлық дәрежесін алды.
Niskanen was born and raised in Bend, Oregon. He received his B. A. from Harvard University in 1954. He pursued graduate study of economics at the University of Chicago, where his teachers included Milton Friedman and other prominent economists who were then revolutionizing economics, public policy, and law with ideas that would come to be known as the Chicago school of economics. Niskanen received his M. A. in 1955 and his doctorate in 1962, writing his dissertation on the economics of alcoholic beverage sales.
Ерте мансап
Докторлық дәрежесін алғаннан кейін, Нисканен 1957 жылы RAND корпорациясына қорғаныс саясатының талдаушысы ретінде қосылды, өзінің экономикалық және математикалық модельдеу дағдыларын әскери тиімділікті талдау және жақсарту үшін пайдаланды. Оның жетістіктерінің бірі - Әскери-әуе күштерінің көлік жүйесінің 400 сызықтық бағдарламалау моделін әзірлеу. Оның модельді бағдарламалаушысы жас Уильям Ф. Шарп болды, ол кейіннен Нобель экономика сыйлығын жеңіп алды. РАНД-тағы жұмысы үшін Кеннедидің жаңа әкімшілігі Нисканенді Қорғаныс министрі кеңсесінің арнайы зерттеулер директоры етіп тағайындады. Ол қорғаныс министрі Роберт Макнамараның қорғаныс департаментінің операцияларын статистикалық талдау арқылы зерттеген Пентагонның алғашқы "акылсыз балаларының" бірі болды. Нисканен 1964 жылы Қорғаныс министрлігіне кетіп, Қорғаныс талдау институтының бағдарламалық талдау бөлімінің директоры болды. 1972 жылы ол басқару және бюджет басқармасының директорының көмекшісі болып мемлекеттік қызметке оралды, бірақ Никсон әкімшілігінің саясатына ішкі сын-пікірлер оның OMB-де қысқа мерзімде қызмет етуін болды.
After earning his doctoral degree, Niskanen joined the RAND Corporation as a defense policy analyst in 1957, using his economic and mathematical modeling skills to analyze and improve military efficiency. Among his accomplishments was developing a 400 line linear programming model of the Air Force transport system. His programmer for the model was a young William F. Sharpe, who would later win the Nobel economics prize. Because of his work at RAND, the incoming Kennedy administration appointed Niskanen director of special studies in the Office of the Secretary of Defense. There, he became one of Defense Secretary Robert McNamara's original Pentagon "whiz kids" who used statistical analysis to examine Defense Department operations. Niskanen left DOD in 1964 to become director of the Program Analysis Division at the Institute for Defense Analyses. In 1972, he returned to public service as assistant director of the Office of Management and Budget, though his internal criticisms of Nixon administration policy would make his tenure at OMB short.
Академия
Нисканен Вашингтоннан кетіп, академиялық өмірге оралды. 1972 жылы Берклидегі Калифорния университетінің экономика профессоры болды. Ол 1975 жылы Ford Motor компаниясының бас экономисі болғанға дейін сол жерде болды. Берклиде болған кезінде Нисканен мектептің мемлекеттік саясат аспирантурасын құруға көмектесті. Калифорнияда болған кезінде ол сол кездегі губернатор Рональд Рейганмен танысты, ол оны штаттың экономикасына арналған арнайы топқа тағайындады.
Niskanen left Washington and returned to academia, becoming professor of economics at the University of California at Berkeley in 1972, where he remained until he became chief economist of Ford Motor Company in 1975. While at Berkeley, Niskanen helped establish the school's graduate school of public policy. During this time in California, he became acquainted with then governor Ronald Reagan, who appointed him to a task force on the state's economy.
Ford Motor Company компаниясы
1975 жылы Нисканен Генри Форд II және президент Ли Якокканың басшылығымен Форд Мотор Компаниясының бас экономисі болып тағайындалды. Келесі жылы Нисканеннің тағы бір ашық-айқын сөзі оның Рейган әкімшілігінен кетуіне әкелді. 1986 жылғы салық реформасы туралы заңға айналған заң бойынша келіссөздер кезінде Нисканен ішкі жағынан министр Дональд Реганның басшылығымен Қазынашылық департаменті жасаған әкімшіліктің ұсынысын сынға алды. Ол Реганның алдында президент Реганға бұл ұсыныс "Уолтер Мондейлдің ұнататын нәрсесі" екенін айтты. Рейган бұл пікірге ренжіді және Рейганның штаб бастығы болғаннан кейін Мартин Фельдштейн Гарвардқа оралғаннан кейін Нисканеннің Экономикалық кеңесшілер кеңесінің төрағасы лауазымына көтерілуін болдырмады. Нисканен қысқа уақыт бойы төрағалық етуші қызметін атқарды, бірақ кейін кеңестен кетті. Кейін Нисканен Реганды "Реганомика" кітабында "желе манарасы" деп айыптайды.
In 1975, Niskanen was appointed chief economist at the Ford Motor Company under chairman Henry Ford II and president Lee Iacocca. The following year, another of Niskanen's blunt comments ultimately led to his departure from the Reagan administration. During the negotiations over legislation that ultimately became the Tax Reform Act of 1986, Niskanen internally criticized the administration proposal that was drawn up by the Treasury Department under Secretary Donald Regan, telling President Reagan in front of Regan that the proposal was "something Walter Mondale would love." Regan took offense at the comment and, after becoming Reagan's chief of staff, blocked Niskanen's ascendancy to the chair of the Council of Economic Advisers after Martin Feldstein left to return to Harvard. Niskanen served as acting chair for a brief period, but then resigned from the council. Niskanen later chastised Regan as "a tower of jelly" in his book Reaganomics.
Като институты
Рейган әкімшілігінен кеткеннен кейін Нисканен либертариандық Като институтына кірді, онда 1985 жылдан 2008 жылға дейін директорлар кеңесінің төрағасы болып қызмет етті және белсенді саясат танымшысы болды. Ол 2008 жылдан 2011 жылы қайтыс болғанға дейін Катоның президенті болды. 2012 жылдың наурызында Чарльз мен Дэвид Кох пен Нисканеннің жесірі Кэтрин Уошберн арасында Нисканеннің Катодағы меншік үлесіне қатысты дау туындады.
After leaving the Reagan administration, Niskanen joined the libertarian Cato Institute, where he served as chairman of the board of directors from 1985 to 2008 and was an active policy scholar. He was chairman emeritus of Cato from 2008 until his death in 2011. In March 2012, a dispute broke out between Charles and David Koch and Niskanen's widow, Kathryn Washburn, over the ownership of Niskanen's ownership share in Cato.
Ғылыми еңбектер
Нисканен саясаткерлер мен басқа да мемлекеттік қызметкерлердің мінез-құлқын зерттейтін экономика мен саяси ғылымның саласы - қоғамдық таңдау теориясына айрықша үлес қосқан. Қоғамдық таңдау бұл агенттерді қоғамдық игілікке деген өзімшіл қызығушылық ынталандырады деген дәстүрлі түсініктен аулақ болды, керісінше оларды басқа агенттер сияқты әдеттегідей өзімшіл деп қарады. Оның қоғамдық таңдау теориясына қосқан басты үлесі - бюджетті максимизациялау моделі - бюрократтар өздерінің агенттіктерінің бюджеті мен өкілеттігін максимизациялауға тырысады деген түсінік. Ол бұл теорияны 1971 жылы "Бюрократия және өкілді үкімет" атты кітабында ұсынды. Нисканеннің соңғы кітабы - "Саяси экономисттің ой елестері" (2008). Кітап - бұл мемлекеттік саясат пен экономикалық тақырыптар бойынша очерктер мен кітаптарға шолу жинағы және интеллектуалды биография ретінде қызмет етеді.
Niskanen was a prominent contributor to public choice theory, a field of both economics and political science that examines the behavior of politicians and other government officials. Public choice eschewed the traditional notion that these agents are motivated by selfless interest in the public good, and instead considered them as typically self interested, like other agents. His chief contribution to public choice theory was the budget maximizing model – the notion that bureaucrats will attempt to maximize their agency's budget and authority. He presented this theory in 1971 book Bureaucracy and Representative Government. Niskanen's final book was Reflections of a Political Economist (2008). The book is a collection of essays and book reviews on public policy and economic topics, and serves as an intellectual biography.
Жеке өмір
Нисканеннің үш қызы болды. Оның жесірі Кэтрин Уошберн коммерциялық емес секторға кірмес бұрын Ұлттық мұхит және атмосфералық басқармада және АҚШ Ішкі істер департаментінде жұмыс істеген. 2011 жылы 26 қазанда Вашингтон қаласында инсульттан қайтыс болды.
Niskanen had three daughters. His widow, Kathryn Washburn, had worked for the National Oceanic and Atmospheric Administration and United States Department of the Interior before entering the non profit sector. Niskanen died of a stroke on October 26, 2011, in Washington, D. C.